Người thực hiện: Đỗ Đình Cương
Người thực hiện: Đỗ Đình Cương
KIỂM TRA BÀI CŨ
Biến dạng cơ là sự thay đổi kích thước và hình dạng của
vật rắn do tác dụng của ngoại lực
F
đh
= k.|Δl| với k = E.S/l
0
1.Thế nào là biến dạng cơ của vật rắn?
2.Phát biểu và viết công thức định luật Húc về
biến dạng cơ của vật rắn?
3 .Viết công thức tính lực đàn hồi trong vật rắn?
=
ε
|∆l|
l
0
= α.σ
Trong giới hạn đàn hồi, độ biến dạng tỉ đối của vật rắn
đồng chất, hình trụ tỉ lệ thuận với ứng suất tác dụng vào
vật đó.
Một thanh thép bị dãn khi ta kéo
một lực đủ lớn. Làm thế nào để
thanh thép đó dãn ra mà ta không
tác dụng lực kéo?
•
I.Sự nở dài
•
II.Sự nở khối
•

t
t
0
0
= 20
= 20
0
0
C.
C.
Độ dài ban đầu:
Độ dài ban đầu:
l
l
0
0
= 500 mm.
= 500 mm.
∆
∆
t
t
(
(
0
0
C)
C)
∆
∆

1,63.10
-5
-5
1,66.10
1,66.10
-5
-5
* Giá trị trung bình của α:
* Sai số tỉ đối: δα = ∆α / α ≈ 5%.
* Sai số tuyệt đối:∆α ≈ 0,08.10
-5
K
-1
.
* Ghi kết quả phép đo:
α = (1,65 ±0,08).10
-5
K
-1
.
α = (α
1
+ α
2
+ α
3
+ α
4
+ α
5

.(t-t
0
)

I – SỰ NỞ DÀI
Làm thí nghiệm với các
vật rắn có độ dài và
chất liệu khác nhau.
Người ta đã tìm được hệ
số nở dài của 1 số chất
rắn như ở bảng bên
Chất liệu
Chất liệu
α
α
(K
(K
-1)
-1)
Nhôm
Nhôm
Đồng đỏ
Đồng đỏ
Sắt, thép
Sắt, thép
Inva (Ni-Fe)
Inva (Ni-Fe)
Thủy tinh
Thủy tinh
Thạch anh

của vật rắn
I - Sự nở dài
1. Thí nghiệm
2. Kết luận
Sự nở dài là sự tăng độ dài của vật rắn khi nhiệt
độ tăng.
Độ nở dài ∆l của vật rắn (hình trụ đồng chất) tỉ lệ với
độ tăng nhiệt độ ∆t và độ dài ban đầu l
0
của vật đó.
Thế nào là sự nở dài?
Độ nở dài Δl = l – l
0
= αl
0
Δt
Độ nở dài phụ thuộc vào yếu tố nào?
Dựa vào công thức: α = ∆l /(l
0
.∆t) , em hãy cho biết ý
nghĩa của hệ số nở dài α
Từ α =
∆
l /(l
0
.
∆
t)

Khi

∆t.
∆V : Độ nở khối
β
: hệ số nở khối (1/K hay K
-1
)
β≈3α.
II – SỰ NỞ KHỐI
Sự nở vì nhiệt đặc biệt
của nước
* Lưu ý: công thức ΔV=V – V
o
=βV
o
Δt cũng áp dụng
được cho chất lỏng (trừ nước ở gần 4
0
C)
Nước ở 4
0
C bị co lại và có thể
tích nhỏ nhất nên khối lượng
riêng của nó lớn nhất; khi
tăng hoặc giảm nhiệt độ từ
4
0
C thì nước lại nở ra và thể
tích của nước tăng lên, nên
khối lượng riêng của nó lại
giảm. Chính điều này đã giải

thanh kim loại
khác nhau như
đồng và thép được
tán chặt sát với
nhau. Ở nhiệt độ
bình thường băng
kép thẳng. Khi đốt
nóng hay làm làm
lạnh băng kép sẽ bị
cong đi.
Băng kép
Câu 1. Em hãy cho biết câu nào đúng, câu
nào sai. Tại sao?
1/ Chất rắn nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi
2/ Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt giống nhau
3/ Các chất rắn khác nhau nở vì nhiệt khác nhau
4/ Quả cầu nóng lên, thể tích quả cầu giảm
5/ Quả cầu lạnh đi, thể tích quả cầu giảm
6/ Quả cầu nóng lên, khối lượng của quả cầu
không thay đổi
Đ
Đ
S
S
Đ
Đ
S
S
Đ
Đ

.2000.30=1,44cm
Vì D = M/V
Vì sao các nha sĩ
khuyên không nên ăn
thức ăn quá nóng?
Vì men răng dễ
bị rạn nứt.
Vì sao bóng đèn điện
tròn đang sáng, nếu bị
nước mưa hắt vào thì
dễ bị vỡ ngay?
Vì bóng đèn dãn
nở, gặp lạnh co
đột ngột nên bị vỡ.
Vì sao đổ nước nóng
vào cốc thủy tinh dày
thì cốc dễ bị vỡ?
Do cốc dãn nở không đều
ở mặt trong và mặt ngoài.
Tại sao khi lợp nhà bằng
tôn người ta chỉ đóng
đinh ở một đầu còn đầu
kia phải để tự do?
Để tôn khi gặp nóng
dãn nở sẽ không bị
vênh.
Sự nở vì nhiệt của vật rắn
1
2
6