Tiểu luận luật
PHẦNMỞĐẦU
Trong cuộc sống con người lao động là hoạt động quan trọng nhất
nhằm tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội. Lao động là
nhân tố quyết định sự phát triển của đất nước. Pháp luật lao động quy định
quyền, nghĩa vụ của người lao động và của người sử dụng lao động, các tiêu
chuẩn lao động, các nguyên tắc sử dụng và quản lý lao động, góp phần thúc
đẩy sản xuất, vì vậy lao động có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội và
trong hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia.
Do đó, tranh chấp lao động và giải quyết tranh chấp lao động là một
vấn đề hết sức quan trọng nên hầu hết tất cả các nước trên thế giới rất quan
tâm và coi trọng vấn đề này. Sau thời gian học bộ môn luật Kinh tế với
mong muốn tìm hiểu sâu hơn về tranh chấp lao động em đã chọn đề tài:
“Tranh chấp lao động - cách giải quyết tranh chấp lao động”
Có thể khẳng định rằng, đây là một đề tài phức tạp và khó. Do trình
độ am hiểu và kiến thức thực tế còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi
những thiếu sót, rất mong nhận được những ý kiến đánh giá, góp ý của thầy
cô giáo để bài viết của em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
1
Tiểu luận luật
PHẦNNỘIDUNG
I. NỘIDUNGVỀ TRANHCHẤPLAOĐỘNG :
1. Khái niệm tranh chấp lao động :
Trong nền kinh tế thị trường, quan hệ lao động được thiết lập qua hình
thức hợp đồng lao động theo nguyên tắc tự do, tự nguyện, bình đẳng giữa
người lao động và người sử dụng lao động. Thực chất, đây là quan hệ hợp
tác cùng có lợi, trên cơ sở hiểu biết và quan tâm lẫn nhau để cùng đạt được
lợi ích mà mỗi bên đãđặt ra . Song, chính do mục tiêu đạt được lợi ích tối đa
làđộng lực trực tiếp của cả hai bên, mà giữa họ có thể dung hoàđược quyền
lợi trong suốt quá trình thực hiện quan hệ lao động. Người lao động thường

vi phạm pháp luật . Đặc điểm này bị chi phối bởi bản chất quan hệ lao động
và cơ chếđiều chỉnh của pháp luật . Trong nền kinh tế thị trường các bên của
quan hệ lao động được tự do thương lượng , thoả thuận hợp đồng , thoảước
phù hợp với quy luật của pháp luật cũng như khả năng đáp ứng của mỗi
bên . Quá trình thoả thuận thương lượng đó không phải bao giờ cũng đạt kết
quả . Ngay cả khi đạt kết quả thì những nội dung đã thoả thuận được cũng
có thể trở thành không phù hợp do các yếu tố mới phát sinh tại thời điểm
tranh chấp
- Tính chất và mức độ của tranh chấp lao động luôn phụ thuộc vào quy
mô và số lượng tham gia của một bên tranh chấp là người lao động.
- Sựảnh hưởng của nóđến hoạt động sản xuất kinh doanh chỉở mức độ
hạn chế nên thường được xem làít nghiêm trọng. Nhưng nếu trong một thời
điểm, có nhiều người lao động cùng tranh chấp với người sử dụng lao động,
những tranh chấp đó lại cùng nội dung và nhất là khi những người lao động
này cùng liên kết với nhau thành một tổ chức thống nhất đểđấu tranh đòi
quyền lợi chung thì những tranh chấp lao động đóđã mang tính tập thể. Mức
độảnh hưởng của tranh chấp tập thể tuỳ thuộc vào phạm vi xảy ra tranh
chấp. Tranh chấp lao động cóảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của bản thân,
gia đình người lao động , nhiều khi còn tác động đến an ninh công cộng.
Tranh chấp lao động nếu chỉ phát sinh giữa một người lao động vàngười sử
3
Tiểu luận luật
dụng lao động ( đối tượng tranh chấp là quyền , nghĩa vụ , lợi ích chỉ liên
quan đến một cá nhân người lao động ) thì tranh chấp đóđơn thuần là tranh
chấp cá nhân .
Đặc điểm này xuất phát từ bản chất quan hệ lao động là quan hệ chứa đựng
nhiều vấn đề mang tính xã hội như thu nhập , đời sống , việc làm …của
người lao động . Thực tế hầu hết mọi người lao động tham gia quan hệ lao
động để có thu nhập đảm bảo cuộc sống và gia đình họ cũng trông chờ vào
nguồn thu nhập đó . Vì vậy , khi tranh chấp lao động xảy ra , quan hệ lao

b) Căn cứ vào tính chất của tranh chấp :
Có thể phân làm hai loại đó là : Tranh chấp về quyền và tranh chấp
về lợi ích .
* Tranh chấp về quyền: là những tranh chấp phát sinh trong việc thực
hiện các quyền, nghĩa vụđãđược quy định trong luật lao động , thoảước lao
động tập thể , hợp đồng lao động .
* Tranh chấp về lợi ích: là những tranh chấp về quyền lợi chưa được
pháp luật quy định hoặc để ngỏ, chưa được các bên ghi nhận trong thoảước
tập thể hoặc đãđược thoả thuận trong thoảước nhưng không còn phù hợp do
các yếu tố phát sinh vào thời điểm tranh chấp ( ví dụ : tập thể lao động yêu
cầu tiền lương cao hơn mức tiền lương đã thoả thuận ) .
Ngoài hai cách phân loại chủ yếu trên , tranh chấp lao động còn có
thểđược phân loại căn cứ vào nội dung tranh chấp ( tranh chấp về tiền lương
, thời gian làm việc, kỷ luật lao động…) hoặc quan hệ phát sinh tranh chấp
( tranh chấp trong quan hệ lao động , trong quan hệ học nghề , trong quan hệ
bảo hiểm xã hội…) hoặc khu vực tranh chấp ( tranh chấp trong khu vực kinh
tế nhà nước , tư nhân , có vốn đầu tư nước ngoài…)
4. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp lao động:
a)Từ phía người lao động :
Tranh chấp lao động xảy ra thường do các yêu cầu chính đáng của
người lao động và những đòi hỏi công bằng với sức lao động mà họ bỏ ra
chưa được thoảđáng, quyền lợi của họ không được đáp ứng. Và cũng một
5