Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Khi nền kinh tế chuyển sang nền kinh tế thị trờng, do có sự tác động của
nhiều yếu tố kinh tế xã hội , nên trong quá trình sử dụng lao động đã xẩy ra
nhiều bất đồng về quyền và lợi ích , dẫn đến tranh chấp giữa ngời lao động, tập
thể lao động với ngời sử dụng lao động. Chế định giải quyết tranh chấp lao
động là công cụ pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ngời lao
động và ngời sử dụng lao động, góp phần duy trì , ổn định quan hệ lao động ,
nâng cao hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh.
Thực tế cho thấy, Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con ngời,
tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội. Lao động có năng
suất, chất lợng và hiệu quả cao là nhân tố quyết định sự phát triển của đất nớc.
Pháp luật lao động quy định quyền và nghĩa vụ của ngời lao động và của ngời
sử dụng lao động, các tiêu chuẩn lao động, các nguyên tắc sử dụng và quản lý
lao động, góp phần thúc đẩy sản xuất, vì vậy lao động có vị trí quan trọng
trong đời sống xã hội và trong hệ thống pháp luật của quốc gia.
Do đó, tranh chấp lao động và giải quyết tranh chấp lao động là một vấn
đề hết sức quan trọng , luôn đợc đặt ra đối với hầu hết các nớc trên thế giới.
Với những lý do trên , em đã chọn đề tài cho bài tiểu luận của mình là :
Tranh chấp lao động và cách giải quyết tranh chấp lao động
Bài tiểu luận của em gồm 3 phần :
Phần I : Nhận thức chung về tranh chấp lao động
Phần II : Trình bầy thực tiễn
Phần III : Một số ý kiến
Hà Nội , ngày 20 tháng 11 năm 2002
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Phần I
Nhận thức chung về tranh chấp lao động
I. Tranh chấp lao động
1. Khái niệm tranh chấp lao động
Trong nền kinh tế thị trờng, quan hệ lao động đợc thiết lập qua hình

riêng của mình, hoặc điều kiện thực hiện hợp đồng, thoả ớc đã thay đổi làm
cho những quyền và nghĩa vụ đã xác định không còn phù hợp , hoặc cũng có
thể do trình độ xây dựng hợp đồng và sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế
dẫn đén các bên không hiểu đúng các qui định của pháp luật , các thoả thuận
trong hợp đồng
- Tranh chấp lao động không chỉ là những tranh chấp về quyền, nghĩa vụ
mà còn bao gồm cả những tranh chấp về quyền và lợi của các bên trong quan
hệ lao động .
Thực tế, hầu hết các tranh chấp khác ( nh tranh chấp dân sự ) thòng xuất phát
từ sự vi phạm pháp luật , vi phạm hợp đồng hoặc do không hiểu đúng quyền và
nghĩa vụ đã đợc xác lập mà dẫn đến tranh chấp . Riêng tranh chấp lao động có
thể phát sinh trong trờng hợp không có vi phạm pháp luật. Đặc điểm này bị chi
phối bởi bản chất quan hệ lao động và cơ chế điều chỉnh của pháp luật . Trong
nền kinh tế thị trờng các bên của quan hệ lao động đợc tự do thơng lợng , thoả
thuận hợp đồng , thoả ớc phù hợp với quy luật của pháp luật cũng nh khả năng
đáp ứng của mỗi bên. Quá trình thoả thuận thơng lọng đó không phải bao giờ
cũng đạt kết quả . Ngay cả khi đạt kết quả thì những nội dung đã thoả thuận đ-
ợc cũng có thể trở thành không phù hợp do các yếu tố mới phát sinh tại thời
điểm tranh chấp .
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
- Tính chất và mức độ của tranh chấp lao động luôn phụ thuộc vào quy mô
và số lợng tham gia của một bên tranh chấp là ngời lao động .
Tranh chấp lao động nếu chỉ phát sinh giữa một ngời lao động và ngời sử
dụng lao động ( đối tợng tranh chấp là quyền, nghĩa vụ, lợi ích chỉ liên quan
đén một cá nhân ngời lao động ) thì tranh chấp đó đơn thuần là tranh chấp cá
nhân. Sự ảnh hởng của nó đến hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ ở mức độ
hạn chế nên thờng đợc xem là ít nghiêm trọng. Song , nếu trong một thời
điểm, có nhiều ngời lao động cùng tranh chấp với ngời sử dụng lao động,
những tranh chấp đó lại cùng nội dung ( ví dụ : nhiều ngời lao động cùng yêu
cầu tăng lơng , cùng yêu cầu tiền thởng cuối năm ) và nhất là khi những ng -

phân loại tranh chấp lao động theo những tiêu chí sau :
a) Căn cứ vào quy mô của tranh chấp:
Theo điều 157 Bộ luật lao động : Tranh chấp lao động bao gồm tranh chấp
lao động cá nhân giữa ngời lao động với ngời sử dụng lao động và tranh chấp
lao động tập thể giữa tập thể lao động với ngời sử dụng lao động .
* Tranh chấp lao động cá nhân
Tranh chấp lao động cá nhân là tranh chấp giữa cá nhân ngời lao động
với ngời sử dụng lao động về quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền l-
ơng, thu nhập và các điều kiện lao động khác, về thực hiện hợp đồng lao động
và trong quá trình học nghề; về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải
hoặc về trờng hợp bị đơn phơng chấm dứt hợp đồng lao động; về bồi thờng
thiệt hại cho ngời sử dụng lao động.
* Tranh chấp lao động tập thể
Tranh chấp lao động tập thể là tranh chấp giữa tập thể lao động với ngời
sử dụng lao động về quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lơng, thu
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nhập và các điều kiện lao động khác; về thực hiện thoả ớc lao động tập thể; về
quyền thành lập, gia nhập, hoạt động công đoàn.
b) Căn cứ vào tính chất của tranh chấp, có thể chia tranh chấp
lao động thành các tranh chấp về quyền và các tranh chấp về lợi
ích.
Tranh chấp về quyền là những tranh chấp phát sinh trong việc thực hiện
các quyền, nghĩa vụ đã đợc quy định trong luật lao động , thoả ớc lao động tập
thể, hợp đồng lao động.
Tranh chấp về lợi ích là những tranh chấp về quyền lợi cha đợc pháp luật
quy định hoặc để ngỏ, cha đợc các bên ghi nhận trong thoả ớc tập thể hoặc đã
đợc thoả thuận trong thoả ớc nhng không còn phù hợp do các yếu tố phát sinh
vào thời điểm tranh chấp ( ví dụ : tập thể lao động yêu cầu có tiền thởng cuối
năm, yêu cầu tiền lơng cao hơn mức tiền lơng đã thoả thuận ).
Ngoài hai cách phân loại chủ yếu trên , tranh chấp lao động còn có thể đ-

Đình công luôn liên quan đến tranh chấp lao động , nó vừa là biểu hiện về
mặt hình thức của tranh chấp lao động tập thể vừa là hậu quả của quá trình giải
quyết tranh chấp lao động không thành .