Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
1
SỞ GD - ĐT TP Hà Nội
PHÒNG GD - ĐT Huyện Gia Lâm
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KẾN KINH NGHỆM
ĐỀ TÀI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỢP TÁC THEO NHÓM
NHỎ SỬ DỤNG PHIẾU HỌC TẬP
GV: Phạm Huyền Thanh
Trường THCS Nguyễn Công Trứ
TP Hà Nội
Năm học: 2009-2010
Nhân cơ, ngày 11 tháng 02 năm 2010

Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Mục đích, yêu cầu
Nhằm thực hiện mục tiêu của ngành giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ trở
thành những chủ nhân tương lai của đất nước- những con người “vừa hồng
vừa chuyên”. Mặt khác, nhằm thực hiện cuộc vận động hai không với bốn
nội dung của bộ giáo dục. Bản thân là một giáo viên đứng lớp giảng dạy bộ
môn Hóa Học cảm thấy việc lĩnh hội kiến thức hoá học của học sinh là hết
sức khó khăn. Mặt khác, Hóa học là một môn học hoàn toàn mới lạ đối với
HS ở THCS, mà khối lượng kiến thức HS cần lĩnh hội tương đối nhiều. Phần
lớn các bài gồm những khái niệm mới, rất trừu tượng, khó hiểu. Do đó, giáo
viên cần tìm ra phương pháp dạy học gây được hứng thú học tập bộ môn
giúp các em chủ động lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không gượng
ép là điều cần quan tâm. Khi HS có hứng thú, niềm say mê với môn Hóa sẽ
giúp HS phát huy được năng lực tư duy, khả năng tự học và óc sáng tạo. Để

sinh trong quá trình làm thí nghiệm.
- Thời gian còn khống chế trong 45 phút mà có nhiều bài lượng kiến
thức cần truyền thụ đòi hỏi thời gian nhiều hơn, dẫn đến không có thời gian
rèn kĩ năng giải bài tập cho Học sinh.
- Kinh tế gia đình còn khó khăn nên việc mua sắm tài liệu tham khảo
không có thậm chí sách giáo khoa còn không đủ. Chính vì vậy, học sinh
không có tài liệu nào khác ngoài sách giáo khoa.
- Bản thân học sinh còn chưa nắm vững được vai trò học tập của bộ
môn cũng chưa biết rõ được tầm quan trọng của nó, chưa biết liên kết được
liên môn. Đồng thời tâm lí lứa tuổi học sinh còn nhỏ mới chỉ là học sinh
3
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
THCS nên còn ham chơi hơn ham học nên chưa có sự suy nghĩ thấu đáo
chín chắn về việc học tập của mình cũng như tương lai của bản thân.
- Đa số phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con em
mình…
Chính vì vậy mà giáo viên rất khó khăn trong việc tryền đạt kiến thức
cho học sinh cũng như sự lĩnh hội kiến thức của học sinh một cách chủ động.
Phần II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A. Cơ sở lí luận và thực tiễn:
I. Dựa trên cơ sở khoa học của hóa học:
- Một là: Nghiên cứu những sự kiện, khái niệm, định luật, học thuyết.
- Hai là: Tìm hiểu phương pháp kĩ thuật chủ yếu .
- Ba là: Rèn cho học sinh những kĩ năng, kĩ xảo thực hành thí nghiệm
là đặc trưng của hóa học và cần thiết cho đời sống lao động sản xuất.
II. Mục tiêu ý nghĩa:
Hóa học là khoa học vừa mang tính lý thuyết vừa mang tính thực
nghiệm, có nhiều khả năng giúp học sinh phát triển tư duy, năng lực nhận
thức nếu việc dạy và học môn học này được tổ chức đúng đắng, khoa học.
Do vậy, việc dạy của giáo viên là làm cho học sinh nắm vững kiến thức, kĩ

- Giúp học sử dụng sách giáo khoa và các tài liệu khác một cách có ý
thức, chủ động theo hướng nghiên cứu để giải quyết vấn đề.
- Tăng cường các hoạt động tìm tòi, quan sát thí nghiệm thực hành.
- Tận dụng tối đa phương tiện, thiết bị dạy học để phát hiện vấn đề,
nghiên cứu nội dung mới… chứ không đơn thuần là minh họa những điều đã
học.
5
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
- Tăng cường sử dụng phương pháp qui nạp, trong quá trình đi đến các
giải thuyết có tính khái quát.
- Thay đổi hình thức tổ chức học tập trong điều kiện cho phép như trò
chơi, thảo luận cặp, nhóm nhỏ … tạo điều kiện thích hợp để học sinh tranh
luận với nhau, với giáo viên và tự đánh giá hoặc đánh giá lẫn nhau trong học
tập .
II. Cụ thể:
PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI .
PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP HỢP TÁC THEO NHÓM NHỎ
TRONG GIẢNG DẠY MỘT SỐ KHÁI NIỆM MỚI Ở HOÁ HỌC LỚP
8
1. Vai trò của phương pháp:
-Học tập Hoá học hợp tác giúp cho trong giờ Hoá học, học sinh biết
làm việc với tinh thần trách nhiệm, chia sẻ trách nhiệm, lắng nghe ý kiến của
người khác, giúp đỡ nhau trong học tập Hoá học tạo được không khí hợp tác
đoàn kết thi đua trong học tập hoá học. Đặc biệt có thể rèn luyện khả năng
tổ chức chỉ đạo cho các nhóm ttrưởng, khả năng nắm bắt và ghi chép thông
tin cho các thư kí nhóm.
-Học tập hợp tác giúp khắc phục nhược điểm của học tập cá nhân: các
HS giỏi chỉ biết mình, còn các em HS yếu thì tự ti không giám phát biểu và
xây dựng bài.
-Học tập hợp tác trong hoá học góp phần phát triển năng lực hợp tác –

-HS nhận xét và rút ra được vấn đề thảo luận: khái niệm, qui tắc, định
luật.
7
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
d. Cụ thể dùng phiếu học tập để thảo luận nhóm
Lớp 8
K hái niệm “ Đơn chất và hợp chất”:
- Giáo viên yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau:
- Phiếu học tập: Dựa vào thành phần nguyên tố tạo nên chất hãy chia
những chất trong bảng dưới đây thành 2 nhóm
Chất
Nguyên tố Phân loại
Nhóm … Nhóm …
1
2
3
4
5
6
Khí hiđrô
Nước
Khí oxi
Đồng
Muối ăn
Đường
H
H,O
O
Cu
Na,Cl

Tên chất
Công thức
Hóa học
Hóa trị
Hiđrô
Khả năng liên
kết các nguyên tử
Hóa trị nguyên
tố khác
1
2
3
Axít
clohiđríc
Nước
Amôniác
HCl
H
2
O
NH
3
I
I
I
Cl liên kết với 1H
O liên kết với ……
N liên kết với ……
Clo hóa trị I
Oxi hóa trị ……

Ca liên kết như
……
…… liên kết như S
Natri hóa trị I
Canxi hóa trị …
Lưu huỳnh hóa
trị…
1. Căn cứ vào nguyên tố nào để xác định các nguyên tố khác ?
2. Trong các hợp chất hóa trị của Hiđô và oxi được xác định bằng mấy
đơn vị ?
3.Vậy, hóa trị là gì ?
B ài Quy tắc “hóa trị”:
9
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
- Sau khi giáo viên giới thiệu
a b
x y
A B
trong đó a,b lần lượt là hóa trị của
nguyên tố A và B.
- Giáo viên phát phiếu học tập và yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn
thành phiếu học tập
- Phiếu học tập:
CTHH x . a y . b
Na
2
O
H
2
O

nhau và khác nhau của các chất:
CTHH Giống nhau Khác nhau
SO
2
P
2
O
5
Fe
3
O
4
Thế nào là oxít ?
Phản ứng hóa hợp:
- Giáo viên yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau:
- Phiếu học tập:
Phản ứng hóa học Số chất tham gia
phản ứng
Số chất tạo thành
S + O
2

→
0
t
SO
2
4Al + 3O
2


→
K
2
MnO
4
+MnO
2
+O
2
2KClO
3
0
t
→
2KCl + 3O
2
CaCO
3

0
t
→
CaO + CO
2
1 3
Hãy nêu định nghĩa phản ứng phân hủy ?
Khái niệm “axít”:
- Giáo viên yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau:
- Phiếu học tập:
Thành phần

Axít clohiđríc HCl 1 Cl I
Axít nitríc HNO
3
Axít sunfuríc H
2
SO
4
Axít cacboníc H
2
CO
3
Axít photphoríc H
3
PO
4
1. Dựa vào thành phần cấu tạo của các chất cho biết sự giống nhau giữa
các hợp chất trên ?
2. Hãy nêu định nghĩa axít ?
3. Viết công thức dạng chung của axít ?
4. Cho biết sự khác nhau giữa các hợp chất axít trên ?
5. Axít có mấy loại ? Kể tên và cho ví dụ ?
Khái niệm “ Bazơ”:
- Giáo viên yêu cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập sau
- Phiếu học tập:
Tên chất Công thức
Thành phần Hoá trị của
các kim loại
Số nguyên tử
kim loại
Số nhóm

,
Al
2
(SO
4
)
3
…
KNO
3
, Cu(NO
3
)
2
,
Al(NO
3
)
3
…
KHCO
3
, CaCO
3
Na
3
PO
4
, Ca
3

Trong những năm gần đây, do quá trình đổi mới sách giáo khoa dẫn
đến đổi mới phương pháp dạy học, với 100% tiết dạy có sử dụng phương
tiện trực quan đã giúp học sinh tìm hiểu lý thuyết trên cơ sở thực nghiệm
hoặc bằng thực nghiệm có thể kiểm chứng lại những điều đã học, làm cho
học sinh tin vào khoa học và từ đó yêu thích bộ môn. Do vậy học sinh nắm
vững kiến thức và nhớ lâu, nhờ đó chất lượng bộ môn ngày càng được nâng
lên, tỷ lệ học sinh khá giỏi ngày càng tăng, học sinh yếu kém ngày càng
giảm
Phần III : KẾT LUẬN
Trên đây là một số giải pháp mà tôi đã tích lũy được qua quá trình
giảng dạy bộ môn Hóa Học ở trường THCS, cùng với việc nghiên cứu tài
liệu, tiếp thu các chuyên đề, dự giờ thăm lớp, bồi dưỡng chuyên môn và
tham khảo ý kiến của các đồng nghiệp. Những giải pháp trên đã được thực
hiện nhằm nâng cao chất lượng bộ môn. Tôi mong rằng giải pháp này thực
sự mang tính “hữu ích” thiết thực và đáp ứng phần nào trong việc dạy học
bộ môn hóa học ở trường THCS đặc biệt là ở những vùng khó khăn.
Trên cơ sở đó cùng với sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp có thể
15
Sáng kiến kinh nghiệm Phạm Huyền Thanh
tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu tìm ra những giải pháp cho quá trình nghiên cứu
các thí nghiệm của học sinh và một số nội dung ở chương trình Hoá học 9.
Rất mong đuợc sự đóng góp ý kiến chân thành từ những đồng nghiệp
và quí cấp lãnh đạo để tôi có thể sửa chữa bổ sung nhằm nâng cao hiệu quả
dạy học.
Nhân Cơ, ngày 11 tháng 02 năm 2010
Duyệt của BGH
Duyệt của PGD
Người viết
Phạm huyền Thanh
16

Sách giáo viên hoá 8
Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên chu kì 3
Tài liệu tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học trường THCS

18