ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
ĐỀ TÀI:
NGUYÊN TẮC NHÂN ĐẠO TRONG LUẬT HÌNH SỰ
VÀ
VẤN ĐỀ ÁP DỤNG ÁN TỬ HÌNH Ở VIỆT NAM
Môn :Luật Hình Sự ( phần Chung )
Người hướng dẫn : Th.s Chu Thị Trang Vân
Người thực hiện : Giang Văn Quyết
K51 b
Khoa luật
1
Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự
dẫn dắt và giúp đỡ của cô giáo,Chu Thị Trang Vân, giảng viên bộ môn
luật Hình sự.Những tài liệu tham khảo sử dụng trong bài viết đều được
trích dẫn rõ ràng cụ thể.
Người thực hiện đề tài
G.V.Q
Giang văn Quyết
2
Mục Lục
Phần mở đầu .....................................................................................................
...........................................................................................................................
.........................................................................................................................5
1.Lý do chọn đề tài............................................................................................
...........................................................................................................................
5
2.Tình hình nghiên cứu ....................................................................................
.........................................................................................................................6
3.Nhiệm vụ mục đích của đề tài nghiên cứu.....................................................

.......................................................................................................................10
2.Đặc điểm của hình phạt tử hình......................................................................
.......................................................................................................................11
3.Mục đích của nguyên tắc nhân đạo và áp dụng
hình phạt tử hình trong luật hình sự...............................................................
.......................................................................................................................12
II- Vài nét về hướng phát triển và thực trạng áp
dụng hình phạt tử hình ở Việt Nam hiện nay...............................................
.......................................................................................................................13
1.Xu hướng phát triển của hình phạt tử hình.....................................................
.......................................................................................................................14
2.Thực trạng áp dụng hình phạt tử hình ở Việt
Nam hiện nay................................................................................................
.......................................................................................................................15
3.Nguyên nhân và yêu cầu thiết thực cho vấn đề hạn
chế việc áp dụng hình phạt tử hình ở Việt Nam.............................................
.......................................................................................................................16
III- Phương pháp thay đổi việc áp dụng hình
phạt tử hình trong luật hình sự....................................................................
.......................................................................................................................19
1. Vấn đề giải pháp trong thực tiễn khi hạn chế
và tiến tới xóa bỏ việc áp dụng hình phạt tử hình.........................................
.......................................................................................................................19
2.Những đề xuất sửa đổi văn bản luật và việc áp
dụng hình phạt tử hình trong những năm tới..................................................
.......................................................................................................................21
2.1Trong thời gian trước mắt............................................................................
.......................................................................................................................21
2.2 Sau một thời gian hạn chế việc áp dụng hình
phạt tử hình chúng ta sẽ tiến tới việc loại xóa bỏ toàn

áp dụng án tử hình.
Hơn nữa trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, việc Việt Nam tham gia
vào các cam kết quốc tế, buộc chúng ta phải chỉnh sửa các chính sách pháp
luật sao cho phù hợp với xu thế chung của nhân loại trong đó có việc mở
rộng tự do dân chủ và cắt giảm các tội tử hình.Việt Nam đang được cả thế
giới dõi theo và quan tâm, việc cắt giảm một số án tử hình trong luật hình sự
năm 1999 cũng như lấy nguyên tắc nhân đạo làm nguyên tắc cơ bản của luật
hình sự là bước tiến mới,để thế giới có cái nhìn thiện cảm đối với chúng ta.
Năm 2008 nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày nhân quyền thế
giới(10/12/1948-10/12/2008) với mong muốn có một món quà chào đón
ngày trọng đại này, tôi hi vọng báo cáo khoa học này sẽ có một ý nghĩa thiết
thực.
Xuất phát từ những trăn trở, băn khoăn đó đã thôi thúc cá nhân tôi bắt
tay vào nghiên cứu đề tài này trên một góc nhìn và bình diện mới.Đề tài
mang tên: “nguyên tắc nhân đạo trong luật hình sự và vấn đề áp dụng án tử
hình ở Việt Nam. ”
2.Tình hình nghiên cứu.
6
Trên bình diện khoa học đây là nhóm đề tài được rất nhiều người quan
tâm nghiên cứu.Nó là vấn đề phức tạp, cũ mà luôn mới. Có thể kể tới đề tài
nghiên cứu cấp Quốc gia năm 2000-58-189 “ Luận cứ và thực tiễn của việc
đổi mới tổ chức và hoạt động thi hành án ở Việt Nam”( cơ quan chủ trì Bộ
Tư pháp);hay đề tài khoa học cấp Bộ năm 2003 “ Một số vấn đề về hình phạt
tử hình và thi hành án phạt tử hình- thực trạng và giải pháp”(cơ quan chủ trì
của Bộ Tư pháp). Cũng có thể kể tới luận văn Thạc sĩ ,Trần Thu Huyền “
Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hình phạt tử hình trong bộ luật hình sự
Việt Nam” Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2006.hoặc luận văn Thạc sĩ luật
học, Trần Quang Huy “ vấn đề áp dụng hình phạt tử hình trong các tội phạm
có tính chất kinh tế.” Hà nội ,năm 2007…cùng nhiều bài báo và tạp chí khác
viết về vấn đề này.

hiện thực trong cuộc sống, góp phần hoàn thiện luật hình sự nói riêng và
pháp luật Việt Nam nói chung.
5.Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu này sử dụng và khai thác triệt để phương pháp luận
duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin,tư tưởng Hồ
CHí Minh.Đề tài có sự đan xen của cách phương pháp nghiên cứu cụ thể
khác nhất là phương pháp phân tích, so sánh và bình luận nhằm giải quyết
các vấn đề mà báo cáo đã đặt ra.
6.Phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Đề tài này sẽ tập trung nghiên cứu xoay quanh vấn đề án tử hình ở Việt
Nam,trên cơ sở so sánh với nguyên tắc nhân đạo trong luật hình sự.Do tính
chất của vấn đề rất rộng và phức tạp nên đề tài sẽ không đi sâu nghiên cứu
về lịch sử hình thành hình phạt tử hình cũng như các giai đoanh phát triển
của nó.Mà chỉ đi sâu về mặt lý nhằm đưa ra kiến giải cho vấn đề có nên tồn
tại hình phạt tử hình trong luật hình sự Việt Nam khi mà ta đang tiến lên xây
dựng mô hình xã hội chủ nghĩa hiện đại.
7.Kết cấu của báo cáo khoa học.
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo đề tài
gồm có hai chương chính:
Chương I :CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
Chương II: NGUYÊN TẮC NHÂN ĐẠO TRONG LUẬT HÌNH SỰ VÀ
VẤN ĐỀ ÁP DỤNG ÁN TỬ HÌNH Ở VIỆT NAM
CHƯƠNG I:
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ
I-Một số khái niệm có liên quan.
8
I- Khái niệmNguyên tắc nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam.
Nguyên tắc nhân đạo là một nguyên tắc cơ bản của pháp luật xã hội chủ
nghĩa nói chung và pháp luật Việt Nam nói riêng.Trong luật hình sự nguyên
tắc này thể hiện sự thấm nhuần tư tưởng pháp luật vì con người :

nghiêm trọng.Đây là loại tôi đã gây ra những hậu quả to lớn cho các quan hệ
xã hội được luật hình sự bảo vệ, và gây ảnh hưởng xấu nhiều mặt đến tình
hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
3.Tại sao lại áp dụng hình phạt tử hình ?
9
Ở nước ta hiện nay vẫn còn 28 cấu thành tội phạm có thể chịu mức án
cao nhất là tử hình.Theo các nhà làm luật việc Bộ Luật Hình sự vẫn tồn tại
hình phạt tử hình nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm
đang diễn ra quyết liệt trên mọi lĩnh vực trong hoàn cảnh phức tạp của đất
nước. Như vậy, hình phạt tử hình được áp dụng khi người phạm tội không
thể cải tạo sửa chữa và phạm vào tội đặc biệt nghiêm trọng mà mọi hình
phạt,ngoại trừ hình phạt tử hình đều không đủ khả năng bảo đảm công lý,lập
lại công bằng cho xã hội.Công lý đòi hỏi mọi chủ thể phải chịu tách nhiệm
trước pháp luật về hành vi của mình.Trong lĩnh vực hình sự thì yêu cầu này
được biểu hiện thông qua nguyên tắc hình phạt tương xứng với tính chất và
mức độ nguy hiểm của tội phạm. “Loại bỏ hình phạt tử hình trong giai đoạn
này thì trong nhiều trường hợp, công lý khó đảm bảo,công bằng xã hội khó
được khôi phục.”-ý kiến của PGS.TS Nguyễn Mạnh Kháng.
Nhưng đó là lý do của cách đây nửa thập niên, còn hiện nay trong giai
đoạn Việt Nam từng bước khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế,
khi mà chúng ta hòa nhập vào sân chơi chung của nhân loại, lý thuyết xây
dựng chủ nghĩa xã hội đang được vận hành, kéo theo đó là xu hướng phát
triển tuyệt đối quyền con người thì sự xậm phạm tình mạng người khác dù
bằng hình thức nào phải chăng đều không còn hợp lý?
Cho nên việc cắt giảm dần và tiến tới xóa bỏ hình phạt tử hình trong luật
hình sự Việt Nam cần được xem xét và cân nhắc kỹ lưỡng, để làm sao chúng
ta có một Nhà nước thật dân chủ, một nền pháp luật thật sự nhân đạo
II. Mối tương quan giữa nguyên tắc nhân đạo trong luật hình
sự với vấn đề áp dụng hình phạt tử hình.
Nguyên tắc nhân đạo trong luật hình sự Việt Nam thấm nhuần tư