ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC MÔN
SINH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Người thực hiện: Nguyễn Quang Hào
Trường THCS Vân Xuân
Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, với con đường hình thành kiến thức,
kĩ năng thông qua quan sát thực tế và quan sát các thí nghiệm sinh lí và tìm hiểu
cấu tạo và tập tính, khái quát thành đặc điểm chung. Thí nghiệm Sinh học khó về
sinh lý của sinh vật không những giúp cho học sinh hình thành, củng cố kiến thức
về sinh lý thúc đẩy các em tích cực áp dụng kiến thức của mình vào đời sống. Để
phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh phải tăng cường sử dụng
các phần mềm hỗ trợ trong dạy học nói chung và Sinh học nói riêng để đạt được
mục tiêu của quá trình dạy học.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thế giới bước vào kỉ nguyên mới nhờ tiến bộ nhanh chóng của việc
ứng dụng công nghệ thông tin(CNTT) vào tất cả các lĩnh vực. Cho đến nay
phải nói rằng không nghi ngờ về vai trò to lớn và những tác dụng kỳ diệu của
CNTT trong đời sống. Việc ứng dụng CNTT cũng đã đem lại nhiều kết quả
đáng kể và những chuyển biến lớn trong dạy học. CNTT đã góp phần hiện
đại hóa phương tiện, thiết bị dạy học, và đổi mới phương pháp dạy học.
Việc đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải sử dụng phương tiện
hiện đại và CNTT cung cấp cho giáo viên những phương tiện dạy học hiện
đại. Những phương tiện này cho phép giáo viên có thể khai thác, sử dụng,
cập nhật và trao đổi thông tin. Cụ thể, giáo viên có thể tham khảo được
những bài giảng offiline hoặc Online của động nghiệp, thu thập được các
phần mềm, các tài liệu, tham khảo các loại dịch vụ mạng phục vụ cho mục
tiêu và nội dung dạy học của mình.
2. NHỮNG ƯU ĐIỂM VÀ HẠNH CHẾ CỦA VIỆC ỨNG DỤNG
CNTT TRONG DẠY SINH HỌC VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT.
2.1 Những ưu điểm
Trong vài năm trở lại đây, nhìn chung CNTT đang được ứng dụng rộng
rãi trong việc dạy học Sinh học ở các trường phổ thông. Rất hiều giáo viên đã

kinh nghiệm trong việc ứng dụng CNTT trong dạy học như sau:
a. Việc chuẩn bị bài giảng có ứng dụng CNTT đổi mới phương pháp
dạy học, giáo viên cần lưu ý là việc ứng dụng CNTT vào dạy học cần kết hợp
một cách hài hòa giữa ý tưởng thiết kế nội dung bài giảng và kỹ thuật vi tính.
Một mặt phải đảm bảo đặc trưng bộ môn, chuyên tải được các đơn vị kiến
thức cơ bản cần thiết, mặt khác phải đảm bảo tính thẩm mỹ, khoa học và
thuận tiện trong việc sử dụng. Điều này đòi hỏi khi thiết kế giáo án điện tử
cần nắm bắt tính hệ thống và kết cấu của một bài giảng điện tử, những thông
tin, hình ảnh, đoạn phim phải được chọn lọc, phaie thiết thực với phù hợp với
nội dung bài giảng.
- Xem xét nôi dung bài học, có những nội dung nào cần sự hỗ trợ của
CNTT. Chỉ nên ứng dụng khi dạy các quá trình khó mô tả bằng lời, các đồ
thị, biểu đồ, phim, hình ảnh minh họa…
b. Lựa chọn các hình thức dạy học phù hợp.
Trong ứng dụng CNTT vào đổ mới phương pháp dạy học, phải chú ý
CNTT chỉ là phương tiện hỗ trợ đối với phương pháp và học chứ không phải
là tất cả. Máy tính không hề thủ tiêu vai trò của người thầy mà trái lại cần
phát huy hieeij quả hoạt động của giáo viên trong quá trình dạy học. Vì vậy
trong bài giảng nên kết hợp sử dụng phương pháp truyền thống và CNTT.
Không nhất thiết phải soạn giảng hoàn toàn trên máy tính mà có thể ứng dụng
ở một số nội dung cần thiết như trình chiếu hình ảnh, phim, bài tập, thí
nghiệm sinh lý…, còn phần nội dung kiến thức cơ bản vẫn ghi ở bảng như
tiết dạy thông thường.
c. Một số vấn đề cần lưu ý khi lên lớp.
- Khó khăn của học sinh trong tiết học CNTT là việc ghi bài do đó giáo
viên nên ghi bảng như những tiết dạy bình thường để học sinh có thể ghi
chép được.
- Việc sử dụng kệnh màu, kênh chữ phải hài hòa, hợp lý, rõ ràng.
- Do thời gian dành cho các thao tác thực hành của giáo viên được rút
ngắn nên cần lưu ý tiến độ thực hiện bài dạy phải phù hợp với tốc độ thao tác

hơn so với PowerPoint, ví dụ như cho phép thể hiện và điều khiển các file
Flash hoặc cho phép thao tác quả trình chạy của các đoạn phim.v.v…
3.3 Phần mềm “MACROMEDIA FLASH”
3.3.1 Vài về tính năng và phạm vi sử dụng phần mền Flash.
MacromidaFlash là phần mềm vẽ hình cho phép tạo hình ảnh động, có
các hiệu ứng chuyển động và biến đổi , lập trình để tạo ra các hoạt động mô
phỏng và tương tác một cách sinh động, hấp dẫn. Flash là công cụ mạnh nhất
có thể tạo ra hoạt hình lẫn mô phỏng. Người học có thể tương tác với các đối
tượng trong các file flash mô phỏng và tạo ra các hoạt hình(animation) trong
khi thiết kế các thí nghiệm. Không nên dùng Flash để tạo ra một bài giảng vì
nó sẽ tốn khá nhiều công sứ, mà chỉ dùng để tạo ra các tư liệu rồi kết hợp với
Violet hoặc PowerPoint để tạo thành một bài giảng hoàn chỉnh.
Với phần mềm MacromidaFlash, chúng ta có thể thiết kế các quá trình,
cơ chế, thí nghiệm…hoặc tất cả những yếu tố có tính động để dạy sinh học
cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12 và sinh viên ở các trường Đại học,Cao đẳng.
3.3.2 Cách tiến hành taojFlash mô phỏng thí nghiệm.
Để tiến hành tạo flash mô phỏng thí nghiệm, giáo viên phải thực hiện
quá trình sau:
+ Xây dựng kịch bản ( Khâu quan trong quyết định 50% thành công)
+ Thể hiện kich bản.
+ Xử lý tư liệu.
Hình 1: Giao diện của Macro media Flash 8
3.3.3 Ví dụ minh họa
Thí nghiệm mô phỏng dùng phần mềm Flash trong chương trình Sinh
học 6: “ Thí nghiệm xác định chất mà lá cây chế tạo được kh có ánh sán”
(Bài 21: QUANG HỢP )
Bước 1: Xây dựng kịch bản.
• Xác định mục tiêu thí nghiệm
Về kiến thức, qua thí nghiệm học sinh phải xác định được chất mà lá
cây chế tạo được khi có ánh sáng là tinh bột.

chuyển sang màu tím đậm ở 2 mép lá ( Phần không bịt băng đen), phần
bịt băng đen vẫn giữ nguyên màu vàng úa. Lá di chuyển ra khỏi cốc,
cốc iốt biến mất, lá xuất hiện từ sau ra trước to dần, trên giao diện chỉ
còn một chiếc lá với 2 màu: Xanh tím đạm ở mép, giữa vàng úa.

Cảnh 4: Chiếu sáng
Cảnh 3: Bịt lá
Cảnh 1: Bắt đầu
Cảnh 2: Bóng tối
Cảnh 6: Tẩy diệp lục
Cảnh 5: Tháo băng
Cảnh 8: Thử iốt
Cảnh 7: Rửa nước ấm
Bước 2: Thể hiện kịch bản
- Sưu tầm tư liệu bằng cách sử dụng công cụ tìm kiếm google để tìm
hình ảnh.
- Dùng MacromediaFlash 8 để thiết kế, mô phỏng theo kịch bản.
- Đóng gói tập tin.
Bước 3: Xử lý tư liệu.
- Sử dụng phần mền PowerPoint để trình chiếu sản phẩm được thiết kế
- Sử dụng phần mềm Flash để trình chiếu các cảnh theo trình tự thí
nghiệm.
- Sử dụng phần mềm eXe để đánh giá kết quả học tập của học sinh.
KẾT LUẬN
Ứng dụng CNTT vào dạy học nói chung và dạy học nói riêng Sinh học nói
riêng là một việc làm cần thiết, nó không còn là chuyện của cá nhân của mỗi
GV mà là trách nhiệm và là biện pháp nhằm thúc đẩy hoạt động dạy học ở
các bậc học.
Ứng dụng CNTT vào dạy học Sinh học ở trường THCS sẽ giải quyết một
phần những vướng mắc mà chúng ta vấp phải như dạy chay, thầy đọc trò