ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC
MÔN SINH HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

Sinh học là môn khoa học thực nghiệm, với con ñường hình thành kiến thức,
kĩ năng thông qua quan sát thực tế và quan sát các thí nghiệm sinh lí và tìm hiểu
cấu tạo và tập tính, khái quát thành ñặc ñiểm chung. Thí nghiệm Sinh học khó về
sinh lý của sinh vật không những giúp cho học sinh hình thành, củng cố kiến thức
về sinh lý thúc ñẩy các em tích cực áp dụng kiến thức của mình vào ñời sống. ðể
phát huy tính tích cực hoạt ñộng nhận thức của học sinh phải tăng cường sử dụng
các phần mềm hỗ trợ trong dạy học nói chung và Sinh học nói riêng ñể ñạt ñược
mục tiêu của quá trình dạy học.

1. ðẶT VẤN ðỀ
Thế giới bước vào kỉ nguyên mới nhờ tiến bộ nhanh chóng của việc ứng
dụng công nghệ thông tin(CNTT) vào tất cả các lĩnh vực. Cho ñến nay phải nói
rằng không nghi ngờ về vai trò to lớn và những tác dụng kỳ diệu của CNTT trong
ñời sống. Việc ứng dụng CNTT cũng ñã ñem lại nhiều kết quả ñáng kể và những
chuyển biến lớn trong dạy học. CNTT ñã góp phần hiện ñại hóa phương tiện, thiết
bị dạy học, và ñổi mới phương pháp dạy học.
Việc ñổi mới phương pháp dạy học ñòi hỏi phải sử dụng phương tiện hiện
ñại và CNTT cung cấp cho giáo viên những phương tiện dạy học hiện ñại. Những
phương tiện này cho phép giáo viên có thể khai thác, sử dụng, cập nhật và trao ñổi
thông tin. Cụ thể, giáo viên có thể tham khảo ñược những bài giảng offiline hoặc
Online của ñộng nghiệp, thu thập ñược các phần mềm, các tài liệu, tham khảo các
loại dịch vụ mạng phục vụ cho mục tiêu và nội dung dạy học của mình.

2. NHỮNG ƯU ðIỂM VÀ HẠNH CHẾ CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CNTT
TRONG DẠY SINH HỌC VÀ MỘT SỐ ðỀ XUẤT.
2.1 Những ưu ñiểm
Trong vài năm trở lại ñây, nhìn chung CNTT ñang ñược ứng dụng rộng rãi
trong việc dạy học Sinh học ở các trường phổ thông. Rất hiều giáo viên ñã biết sử

a. Việc chuẩn bị bài giảng có ứng dụng CNTT ñổi mới phương pháp dạy
học, giáo viên cần lưu ý là việc ứng dụng CNTT vào dạy học cần kết hợp một cách
hài hòa giữa ý tưởng thiết kế nội dung bài giảng và kỹ thuật vi tính. Một mặt phải
ñảm bảo ñặc trưng bộ môn, chuyên tải ñược các ñơn vị kiến thức cơ bản cần thiết,
mặt khác phải ñảm bảo tính thẩm mỹ, khoa học và thuận tiện trong việc sử dụng.
ðiều này ñòi hỏi khi thiết kế giáo án ñiện tử cần nắm bắt tính hệ thống và kết cấu
của một bài giảng ñiện tử, những thông tin, hình ảnh, ñoạn phim phải ñược chọn
lọc, phaie thiết thực với phù hợp với nội dung bài giảng.
- Xem xét nôi dung bài học, có những nội dung nào cần sự hỗ trợ của CNTT.
Chỉ nên ứng dụng khi dạy các quá trình khó mô tả bằng lời, các ñồ thị, biểu ñồ,
phim, hình ảnh minh họa…
b. Lựa chọn các hình thức dạy học phù hợp.
Trong ứng dụng CNTT vào ñổ mới phương pháp dạy học, phải chú ý CNTT
chỉ là phương tiện hỗ trợ ñối với phương pháp và học chứ không phải là tất cả.
Máy tính không hề thủ tiêu vai trò của người thầy mà trái lại cần phát huy hieeij
quả hoạt ñộng của giáo viên trong quá trình dạy học. Vì vậy trong bài giảng nên
kết hợp sử dụng phương pháp truyền thống và CNTT. Không nhất thiết phải soạn
giảng hoàn toàn trên máy tính mà có thể ứng dụng ở một số nội dung cần thiết như
trình chiếu hình ảnh, phim, bài tập, thí nghiệm sinh lý…, còn phần nội dung kiến
thức cơ bản vẫn ghi ở bảng như tiết dạy thông thường.
c. Một số vấn ñề cần lưu ý khi lên lớp.
- Khó khăn của học sinh trong tiết học CNTT là việc ghi bài do ñó giáo viên
nên ghi bảng như những tiết dạy bình thường ñể học sinh có thể ghi chép ñược.
- Việc sử dụng kệnh màu, kênh chữ phải hài hòa, hợp lý, rõ ràng.
- Do thời gian dành cho các thao tác thực hành của giáo viên ñược rút ngắn
nên cần lưu ý tiến ñộ thực hiện bài dạy phải phù hợp với tốc ñộ thao tác của học
sinh.
3. MỘT SỐ PHẦN MỀM ỨNG DỤNG HỖ TRỢ TRONG DẠY HỌC SINH
HỌC
3.1 Phần mềm PowerPoint

hiệu ứng chuyển ñộng và biến ñổi , lập trình ñể tạo ra các hoạt ñộng mô phỏng và
tương tác một cách sinh ñộng, hấp dẫn. Flash là công cụ mạnh nhất có thể tạo ra
hoạt hình lẫn mô phỏng. Người học có thể tương tác với các ñối tượng trong các
file flash mô phỏng và tạo ra các hoạt hình(animation) trong khi thiết kế các thí
nghiệm. Không nên dùng Flash ñể tạo ra một bài giảng vì nó sẽ tốn khá nhiều công
sứ, mà chỉ dùng ñể tạo ra các tư liệu rồi kết hợp với Violet hoặc PowerPoint ñể tạo
thành một bài giảng hoàn chỉnh.
Với phần mềm MacromidaFlash, chúng ta có thể thiết kế các quá trình, cơ
chế, thí nghiệm…hoặc tất cả những yếu tố có tính ñộng ñể dạy sinh học cho học
sinh từ lớp 6 ñến lớp 12 và sinh viên ở các trường ðại học,Cao ñẳng.
3.3.2 Cách tiến hành taojFlash mô phỏng thí nghiệm.
ðể tiến hành tạo flash mô phỏng thí nghiệm, giáo viên phải thực hiện quá
trình sau:
+ Xây dựng kịch bản ( Khâu quan trong quyết ñịnh 50% thành công)
+ Thể hiện kich bản.
+ Xử lý tư liệu.

Hình 1: Giao diện của Macro media Flash 8
3.3.3 Ví dụ minh họa
Thí nghiệm mô phỏng dùng phần mềm Flash trong chương trình Sinh học 6:
“ Thí nghiệm xác ñịnh chất mà lá cây chế tạo ñược kh có ánh sán” (Bài 21:

Cảnh 7(Rửa nước ấm): Lá màu vàng úa di chuyển ra khỏi cốc ñựng cồn ñến cốc
thủy tinh ñựng nước ấm màu xanh dương. Giá thí nghiệm chuyển sang trái thoát
khỏi giao diện. Lá nhúng vào cốc lật qua lật về 3 lần. Trên giao diện lúc này ñã
xuất hiện cốc thủy tinh ñựng dung dịch ioots màu tím nhạt. Lá di chuyển ra khỏi
cốc ñựng nước ấm và nằm trên các iốt.
Cảnh 8(Thử iốt): Lá di chuyển xuống cốc ñựng iốt trong 3 giây là chuyển
sang màu tím ñậm ở 2 mép lá ( Phần không bịt băng ñen), phần bịt băng ñen
vẫn giữ nguyên màu vàng úa. Lá di chuyển ra khỏi cốc, cốc iốt biến mất, lá
xuất hiện từ sau ra trước to dần, trên giao diện chỉ còn một chiếc lá với 2
màu: Xanh tím ñạm ở mép, giữa vàng úa. Cảnh 1: Bắt ñầu
Cảnh 2: Bóng tối