tRƯờNG đại học vinh
khoa giáo dục chính trị
------------------------o0o---------------------
Bài Tiểu Luận
Tìm hiểu về hình thức chính thể ở một số n-
ớc trên thế giới
Giáo viên hớng dẫn
:
Thạc sĩ - Nguyễn Thị Tuyết
Thạc sĩ - Nguyễn Thị Tuyết
Sinh viên thực hiện:
Phan Thị Minh Thanh
Phan Thị Minh Thanh
Lớp:
48B2 - Luật
48B2 - Luật
Vinh, tháng 1 năm 2008
Mục Lục
Trang
A - Phần mở đầu 3

1: Lý do chọn đề tài
2: Tính cấp thiết của đề tài
3: Phạm vi và đối tợng nghiên cứu của đề tài
4: Cơ sở khoa học và phơng pháp nghiên cứu
5: Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
6: Kết cấu của đề tài
B - Nội Dung
Ch ơng I : Cơ sở lý luận về hình thức chính thể
1.1: Hình thức chính thể 6
1.2: Hình thức chính thể quân chủ 8

thiết lập giữa các cơ quan tối cao của chính quyền Trung ơng ở các nớc: Anh, Mỹ,
Pháp.
3. Phạm vi và đối t ợng nghiên cứu của đề tài Hình thức chính
thể là một đề tài có phạm vi và đối tợng nghiên cứu rộng. Vì thế, trong bài tiểu
luận này tôi không đi sâu vào nghiên cứu chi tiết hình thức chính thể của các nớc
-3-
trên thế giới, mà chỉ tìm hiểu một số vấn đề nh:
* Phân tích cơ sở lý luận của hình thức chính thể nhà nớc để qua đó cho thấy rõ tầm
quan trọng của việc nghiên cứu để tài này. Mặt khác, qua phân tích để thấy hình
thức chính thể có ý nghĩa rất lớn cả về lý luận và thực tiễn.
* Tìm hiểu phơng thức thành lập, tổ chức và hoat động cùng với mối quan hệ qua lại
giữa các cơ quan nhà nớc ở chính quyền Trung Ương của một số nớc: Anh, Pháp,
Mỹ.
Sở dĩ tôi chọn các nớc: Anh, Pháp, Mỹ là vì:
* Anh - là điển hình của hình thức chính thể Quân chủ lập hiến.
* Pháp - là điển hình của hình thức chính thể Cộng hòa lỡng tính.
* Mỹ - là điển hình của hình thức chính thể Cộng hòa Tổng Thống.
4. Cơ sở khoa học và ph ơng pháp nghiên cứu.
Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng phơng pháp luận Mác - Lênin và t
tởng Hồ Chí Minh. Trong đó, tôi đã sử dụng phơng pháp kết hợp lôgíc và lịch sử, so
sánh, phân tích, tổng hợp để phục vụ cho nghiên cứu.
5. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
* Mục đích: Tìm hiểu hình thức chính thể ở một số nớc trên thế giới
* Nhiệm vụ: Để thực hiện đợc mục đích đó, bài tiểu luận trình bày những
vấn đề sau:
* Trình bày cơ sở lý luận của hình thức chính thể để qua đó phân tích, chứng minh
hinh thức chính thể có ý nghĩa to lớn cả về lý luận và thực tiễn .
* Trình bày hình thức chính thể ở một số nớc trên thế giới, nh: Anh, Pháp, Mỹ.
-4-
6.Tình hình nghiên cứu đề tài

nhất định nh: chia lãnh thổ thành các tiểu bang hay các đơn vị hành chính nhất định;
và bên cạnh đó cũng thực hiện những phơng pháp, thủ đoạn để thực hiện quyền lực.
Có rất nhiều thủ đoạn và phơng pháp khác nhau nhng tựu chung chúng thờng phân
thành hai loại chính: phơng pháp dân chủ và phơng pháp phản dân chủ.
Trình tự thành lập và mối quan hệ của chúng với nhân dân là thớc đo thể
hiện mức độ tham gia của nhân dân vào việc thiết lập các cơ quan này.
Hiện nay , các nớc trên thế giới đi theo hai loại hình thức chính thể cơ bản, đó là:
Chính thể Quân chủ và Chính thể Cộng hoà. Cơ sở để phân chia là cách thức thành
lập ngời đứng đầu Nhà nớc. Cụ thể :
Chính thể quân chủ là hình thức trong đó quyền lực tối cao của Nhà nớc tập
trung toàn bộ ( hay một phần ) trong tay ngời đứng đầu Nhà nớc theo nguyên tắc
thừa kế
-6-
Chính thể Cộng hoà là hình thức trong đó quyền lực tối cao của Nhà nớc thuộc về
một cơ quan đợc bầu ra ( Nghị Viện hoặc nhân dân, hoặc Nghị Viện cùng với các
chủ thể khác bầu ) trong một thời gian nhất định.
Căn cứ vào mối quan hệ giữa ngời đứng đầu Nhà nớc, Nghị Viện và Chính Phủ thì
cả hai hình thức chính thể Cộng hoà và chính thể Quân chủ đều có những biến dạng
của mình. Cụ thể:
Chính thể Quân chủ đợc chia thành: Chính thể Quân chủ tuyệt đối và chính
thể Quân chủ hạn chế. ở hình thức Quân chủ hạn chế đợc chia thành: Quân chủ nhị
nguyên và Quân chủ đại nghị. Trong các nớc Quân chủ tuyệt đối, ngời đứng đầu
Nhà nớc (vua ; hoàng đế...) có quyền lực vô hạn; Còn trong các nớc Quân chủ hạn
chế ngời đứng đầu Nhà nớc chỉ nắm một phần quyền lực tối cao và bên cạnh đó còn
có một cơ quan quyền lực khác nữa, nh Nghị Viện trong các Nhà nớc t sản có chính
thể quân chủ .
Chính thể Cộng hoà cũng có hai hình thức chính là: Cộng hoà Dân chủ và
Cộng hoà Quý tộc. Trong các nớc Cộng hoà Dân chủ, quyền tham gia bầu cử để lập
ra cơ quan đại diện ( quyền lực ) của Nhà nớc đợc quy định về mặt hình thức pháp lý
đối với các tầng lớp nhân dân lao động ( mặc dù trên thực tế , các giai cấp thống trị

Ôman vẫn còn tổ chức Nhà nớc theo hình thức chính thể hình này.Ơ đó không có
hiến pháp, không có các cơ quan đại diện; kinh Cô ran đợc sử dụng nh hiến pháp.
Nhà Vua đợc xem nh ngời cha tinh thần. Vua và gia tộc đóng vai trò quyết định về
các vấn đề hệ trọng của Nhà nớc kể cả việc quyết định việc thừa kế ngôi vua.
1.2.2: Quân Chủ Hạn Chế ( hay còn gọi là Quân Chủ Lập Hiến )
Quân chủ hạn chế đợc chia thành hai loại: Quân chủ nhị nguyên và quân chủ
đại nghị.
-8-
Thứ nhất, Quân chủ đại nghị: ngày nay đợc thành lập ở các nớc t bản phát
triển nh: Anh, Nhật Bản, Bỉ,...và ở một số nớc đang phát triển nh: Thái Lan,
Campuchia,...
Chính thể này phát triển theo nguyên tắc phân chia quyền lực, trong đó nguyên tắc
phân chia quyền tối cao của Nghị Viện trớc quyền hành pháp đợc thừa nhận.
Nguyên tắc này đòi hỏi Chính Phủ do Quốc Vơng thành lập phải nhận đợc sợ tín
nhiệm của Nghị Viện. Quốc Vơng phải chỉ định ngời đứng đầu đảng chiếm đa số
tuyệt đối số ghế ở Nghị Viện (Hạ Nghị Viện) làm ngời đứng đầu Chính Phủ(Thủ T-
ớng). Thủ Tớng sẽ lựa chọn các thành viên của Chính Phủ. Sau đó toàn thành viên
của Chính Phủ đợc đa ra để Nghị Viện biểu quyết tín nhiệm. Sau khi đợc Nghị Viện
tín nhiệm thì Quốc Vơng bổ nhiệm toàn bộ thành viên của Chính Phủ. Trờng hợp,
không đảng phái chính trị nào chiếm đợc đa số ghế nói trên, Quốc Vơng phải chỉ
định ngời đứng đầu liên minh các đảng phái chiếm đợc đa số ghế làm ngời đứng
đầu Chính Phủ.
ở hình thức chính thể Quân chủ đại nghị quyền hạn rộng lớn của Quốc Vơng do
Chính Phủ thực hiện. Quốc Vơng có quyền phủ quyết đối với những luật do Nghị
Viện thông qua. Các văn bản do Quốc Vơng ban hành đều đợc soạn thảo bởi Chính
Phủ và văn bản chỉ có hiệu lực khi có chữ kí của Thủ Tớng hoặc của Bộ Trởng đợc
Thủ Tớng uỷ quyền. Khi kí, Thủ Tớng hoặc Bộ Trởng phải chịu trách nhiệm về nội
dung của văn bản, bản thân Quốc Vơng không phải chịu bất cứ trách nhiệm nào. ở
chính thể Quân chủ đại nghị, Chính Phủ phải chịu trách nhiệm trớc Nghị Viện (Hạ
Nghị Viện) về hoạt động của mình. Trờng hợp, Nghị Viện (Hạ Nghị Viện) biểu

Hình thức chính thể Cộng hoà Tổng Thống là hình thức tổ chức Nhà nớc
-10-
mà ở đó Tổng Thống và là nguyên thủ quốc gia vừa là ngời đứng đầu bộ máy hành
pháp do nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp bầu ra. Chế độ bầu cử trực tiếp đợc áp