A. Phần I : Đặt vấn đề

I .Lí DO CHọN Đề TàI
Nh chúng ta đã biết nhận thức có vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc
sống con ngời . Nhận thức đúng giúp con ngời có hành động đúng , nhận thức
chính là chìa khóa vạn năng giúp con ngời mở cánh cửa khoa học tìm ra những
điều tởng nh bí ẩn cửa thế giới xung quanh mình. Nhờ có nhận thức con ngời
hiểu biết lẫn nhau, trao đổi khám phá thế giới xung quanh mình, cùng nhau
hành động . Các quá trình đó giúp cho con ngời phát triển t duy và nhận thức.
Giáo dục phát triển nhận thức là một trong các lĩnh vực giáo dục chủ yếu
của trơng trình giáo dục mầm non . Các hoạt động khác phá khoa học chính là
một phần của nội dung giáo dục phát triển nhận thức cho trẻ lứa tuổi mầm non .
Trẻ em vốn tò mò ham hiểi biết và luôn luôn có nhu cầu tìm tòi khám phá
các sự vật hiện tợng xung quanh mình . Với chơng trình Giáo dục mầm non mới
việc đổi mới phơng pháp dạy học rất quan trọng hoạt động khám phá bởi đó là
con đờng tích cực và vui thú nhất , đa trẻ đến những tri thức khoa học.

Hoạt động khám phá giúp trẻ hình thành thao tác t duy và năng lực trí tuệ
. Thông qua hoạt động khám phá trẻ đợc trau dồi óc quan sát, khả năng phân
loại , phán đoán , suy luận và chu ý . Từ đó trẻ hiểu và có biểu tợng sâu sắc về
thế giới xung quanh mình . Đây là điều kiện quan trọng để trẻ tham gia vào mọi
hoạt động hình thành nhân cách trẻ em .
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy , tôi luôn tâm t suy nghĩ phải tổ
chức các hoạt động khám phá nh thế nào để phát triển nhận thức cho trẻ một
cách tốt nhất? Trong bài viết này tôi mạnh dạn đa ra một số ý kiến nhỏ về
Một số biện pháp tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 5-6 tuổi

II.Mục đích nghiên cứu
Đem đến cho trẻ sự say mê tìm hiểu,kích thích trẻ khám phá thế giới xung
quanh và giúp cô giáo tự tin hơn khi tổ chức các hoạt động của trẻ.
III .KếT QủA CầN ĐạT

1.Về nhà trờng .
Môi trờng cảnh quan còn nghèo, cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động
của trẻ ciòn thiếu, cha đồng bộ . Diện tích lớp học chật cho nên ảnh hởng tới
việc triển khai các hoạt động khám phá cho trẻ .
2. Về phía cô .

Hình thức tổ chức nội dung khám phá đơn điệu , kém hấp dẫn , cách thức tổ
chức khám phá cha thực sự phát huy đợc tính tính cực của trẻ .
Giáo viên cha nắm vững mục đích , yêu cầu nội dung phát triển hình thức tổ
chức hoạt động Khám phá khoa học theo chơng trình Giáo dục Mầm non
mới.
Đồ dùng đồ chơi cha sáng tạo hấp dẫn thu hút trẻ .
3 .Về phía trẻ .
Một số trẻ cha hứng thú tham gia vào các hoạt động khám phá , trẻ cảm thấy
mệt mỏi , gò bó cha tập trung , nhiều trẻ nhận thức chậm. Trẻ cha mạnh dạn tự
tin khi tham gia vào các hoạt động.
2
* Quan sát thực trạng kết quả trên trẻ năm học vừa qua của lớp tôi
nh sau:
Số trẻ: 25 cháu
Tỷ lệ %

Tốt Khá Đạt Cha đạt
Nội dung:
Hứng thú 55%
20% 20%
5%
Ham hiểu biết tích cực tìm
hiểu khám phá các sự vật hiện t-
ợng xung quanh

Nhìn vào bảng thực trạng trên chúng ta thấy kết quả thu đợc qua các hoạt
động khám phá ở tre trong lớp là rất thấp. Điều này gây ảnh hởng lớn đến sự
phát triển nhận thức ở trẻ nói chung.Từ thực trạng này đặt ra vấn đề cấp thiết
phải có những biện pháp tổ chức cho trẻ khám phá khoa học phù hợp hơn nữa.
Đứng trớc tình hình đó, tôi luôn trăn trở phải làm thế nào để tổ chức các hoạt
động khám phá cho trẻ đạt hiệu quả. Tôi mạnh dạn đa một số biện pháp để tổ
chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ, cụ thể nh sau :

III. Các Biện pháp.
1. Biện pháp 1: Tạo môi trờng hoạt động phong phú hấp dẫn và phù hợp
với trẻ.
Ngay từ đầu tiên của cuộc đời con ngời luôn có nhu cầu tiếp nhận những sự
việc hiện tợng xung quanh mình . Có môi trờng con ngời muốn tồi tại , sinh tr-
ởng và phát triển đợc, đối với mỗi ngời nói chung và mỗi đứa trẻ nói riêng việc
tạo dựng môi trờng hoạt động là vô cùng quan trọng và cần thiết , môi trờng tốt
thì con ngời mới tích cực tham gia hoạt động . Nh vậy muốn giúp trẻ phát triển
tốt trong hoạt động khám phá chúng ta phải tạo môi trờng cho trẻ hoạt động.
Đối với trẻ một góc vờn những chậu hoa nhỏ bên ca sổ , những hạt cây nảy
mầm những chú cá nhỏ màu sặc sỡ bơi lợn trong bể nớc trong xanh.v.v đều cho
trẻ cơ hội học vui khám phá và nhận biết thế giới xung quanh . Vì vậy ngay từ
4
đầu năm học tôi đã bắt tay vào xây dựng môi trờng , khám phá khoa học cho trẻ
ở lớp mình
ví dụ
* ở góc thiên nhiên
Trớc đây ở góc thiên nhiên của lớp tôi chỉ có một vài chậu cảnh. Với một góc
thiên nhiên nh vậy không thu hút đợc trẻ vào hoạt động tìm hiểu ,khám phá. Tôi
suy nghĩ trăn trở làm thế nào để có một góc thiên nhiên kích thích trẻ vào hoạt
động khám phá có hiệu nhất. Sau nhiều lần đi su tầm và xin ý kiến của BGH
tôi đã tạo đợc một góc thiên nhiên có :

Với chủ đề: thế giới thực vật tôi cho trẻ phân loại quả bằng cách trau dồi
óc quan sát, khả năng phân loại và chú ý, tôi chuẩn bị cho trẻ thu nhập nhiều
loại quả có nhiều màu sắc, kích thớc, hình dạng khác nhau. Tôi hớng dẫn cho
từng nhóm trẻ thực hiện trong nhà, thời gian từ 15 đên 20 phút , cho trẻ cầm,
sờ, nắm, ngửi các quả đã chuẩn bị, sau đó cho trẻ chơi trò chơi phân loại quả
5
theo 2 hoặc 3 dấu hiệu cho trớc hoặc trẻ tự tìm ra dấu hiệu phân loại . Ví dụ cô
nói hãy xếp nhanh thành các nhóm: quả tròn màu đỏ, quả dài màu
xanh.v.v.hoặc quả vỏ nhẵn có 1 hạt, quả vỏ sần sùi có nhiều hạt hoặc quả vị
ngọt có 1 hạt, quả vị chua có nhiều hạt.v.v
Tơng tự nh hoạt động phân nhóm động vật dành cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi.
Mục đích trau dồi óc quan sát và khả năng phân nhóm, phân loại
Chuẩn bị: bộ tranh con vật nuôi trong gia đình và các con vật trong rừng
Cô hớng dẫn trò chơi cho nhóm trẻ thực hiện trong nhà, thời gian từ 10-15 phút
Thảo luận về từng con vật trong một nhóm.
Sau khi thảo luận về những con vật trong một nhóm, chẳng hạn các con
vật nuôi ở gia đình, trộn lẫn tranh của vài con vật nuôi trong gia đình với tranh
vài con vật sống trong rừng
- khuyến khích trẻ phân chia thành nhóm các con vật theo 1 hoặc 2 dấu hiệu
chung tùy theo khả năng của trẻ. Chẳng hạn: các con vật có 2 chân , các con
vật có 4 chân hoặc các con vật có 4 chân nuôi ở gia đình và các con vật có 4
chân sống ở trong rừng.v.v có thể lặp lại hoạt động với nhiều tranh hơn, trẻ
chơi khám phá trong hoạt động này, tôi nhằm cho trẻ trau dồi óc quan sát và
khả năng phân nhóm , phân loại một cách tốt nhất.
* Tạo môi trờng trong góc nghệ thuật tạo hình: Tôi cho trẻ thử nghiệm
các màu, chuẩn bị 3 hộp màu cơ bản, những chiếc cốc và thìa nhựa nhỏ.
Hớng dẫn cho trẻ đặt 3 hộp màu đã chuẩn bị ở nơi trẻ có thể lấy đợc. Cho mỗi
trẻ 1 chiếc cốc nhựa và 1 cái thìa. Hớng dẫn trẻ trộn 2 màu cơ bản với nhau để
tạo ra 1 màu mới. Hớng dẫn trẻ trộn tỷ lệ khác nhau trong các cốc. Khuyến
khích trẻ quan sát so sánh màu trẻ vừa trộn với màu của bạn khác. Hớng dẫn

bệnh của bác sĩ qua trò chơi đóng vai Bác sĩ khám chữa bệnh cho bệnh nhân,
và nhận xét
+ Chúng mình có nhận xét gì về công việc của bác sĩ ?
+ Bác sĩ dùng những đồ dùng gì để khám chữa bệnh cho bệnh nhân ?

Đây cũng là lúc tôi cho trẻ chọn đồ dùng cho bác sĩ thông qua trò chơi :
Tìm đồ dùng giúp Bác sĩ .
+ Để khám chữa bệnh cho mọi ngời ở các vùng miền xa xôi, khó khăn các bác
sĩ cần rất nhiều đồ dùng vậy các cháu hãy sản xuất thật nhiều đồ dùng để tặng
các bác sĩ đi chữa bệnh nhé. Trẻ sẽ dùng những nguyên vật liệu để làm đồ dùng
của nghề y. Khi trẻ làm đợc rồi muốn để trẻ hiểu công dụng của chúng bằng
cách cô hỏi trẻ con làm đợc đồ dùng gì ? và sử dụng đồ dùng đó nh thế nào và
tôi cho trẻ mô phỏng công việc bằng dụng cụ mà trẻ làm đợc. Nh vậy qua trò
chơi này trẻ vừa nhận biết đợc dụng cụ nghề và còn biết công dụng của chúng,
cách sử dụng đồ dùng đó.
Tiếp theo tôi kích thích: trẻ Bác sĩ làm việc từ sáng nên rất mệt.Ai giúp Bác
sĩ khám bệnh với. Lúc này trẻ sẽ đợc tham gia vào trò chơi khám chữa bệnh ,đ-
ợc thao tác giống bác sĩ trẻ rất thích ( trẻ đợc khám, đợc, tiêm, băng bó,
truyền cho bệnh nhân )
Qúa trình trẻ tri giác, thực hành là một cách tốt nhất để trẻ khám phá, tìm hiểu
nghề y có hiệu quả.
Cuối cùng cô cho trẻ hát múa ớc mơ xanh để bày tỏ tình cảm của mình với
Bác sĩ cũng là để giáo dục trẻ biết yêu quý kính trọng bác sĩ.
Trong 1 năm học tôi đã tiến hành các hoạt động có chủ đích theo nhiều chủ
đề. Việc liên kết các hoạt động trong quá trình cho trẻ thực hiện hoạt động
khám phá phải phù hợp theo các chủ đề theo kế hoạch của lớp mà kế hoạch thực
hiện chủ đề thay đổi theo thời gian. Chính vì vậy các tiết dạy hoạt động tìm
hiểu khám phá luôn đợc thay đổi theo chủ đề sẽ luôn mới mẻ, phong phú và
mang đầy sức hấp dẫn với trẻ.
Ví dụ:

nói, quan sát trẻ hoạt động, khích lệ vào hởng ứng khi trẻ trải lời.
Ví dụ 1:
Có một ngày vì trời ma rất to trẻ không ra ngoài hoạt động đợc. Tôi nói với
trẻ hôm nay trời ma nên chúng mình ở trong lớp chơi, chúng mình có biết do
đâu mà có ma không?

Ví dụ 2:
Trong gìơ hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ ra chô năng và hỏi vì sao bóng
của các con lại in xuống sân trờng đợc nhỉ? Tại sao về buổi tra bóng của các
con lại ngắn, buổi chiều bóng lại dài ra?
Ví dụ 3:
8
Trong một lần tổ chức cho trẻ đi dạo chơi tôi cho trẻ quan sát đờng phố và
hỏi trẻ nếu mọi ngời không chấp hành luật lệ giao thông đờng bộ thì điều gì sẽ
xảy ra?
Ví dụ 4:
Vào những ngay đẹp trời tôi cho trẻ quan sá những đám mây bay kích thích
trẻ khám phá mây chuyển động nh thế nào?

Trẻ theo dõi những đám mây bay, cho trẻ quan sát nhng đám mây chuyển
động trong gió nhẹ, các đám mây thay đổi, mô tả về chúng và nhận ra sự khác
nhau của các kiểu mây về màu xắc và hình dạng, số lợng của các đám mây và
nhung đám mây khi trời ma.
Cho trẻ thảo luận thời tiết lúc đó nh thế nào và dự đoán thời tiết trong
ngày đó. Quan sát đám mây mục đích là trau dồi đầu óc quan sát, khả năng dự
đoán và ngôn ngữ của trẻ.
Cứ nh vậy tôi gợi mở để trẻ suy nghĩ và dùng ngôn ngữ của mình để trả lời
câu hỏi của cô và tôi giúp trẻ khắc sâu thêm những tri thức đã cung cấp cho trẻ
về sự vật hiện tợng xung quanh một cách tốt và sâu sắc nhất.
Ngoài việc tận dụng các cơ hội trong các hoạt động góc, tham gia ngoài trời

Muốn xé đôi miếng vải ra thì phải làm gì? còn giấy thì sao?
Sau đó cô gợi mở cho trẻ để trẻ trải lời băng chính ngôn ngữ của chính mình
Cứ nh vậy tôi luôn tìm cách đặt hệ thống câu hỏi để cho trẻ đợc nói lên ý
hiểu hoặc cách giải quyết vấn đề diễn đạt bằng ngôn ngữ của trẻ. Quan trọng
hơn là tôi đã kích thích đựơc trẻ tích cực hoạt động khám phá nhận thức đợc sự
vật một cách sâu sắc nhất.
4 . Biện pháp 4: Su tầm , sáng tạo ra trò chơi giúp trẻ khám phá bằng các
hoạt động chơi
ở lứa tuổi mẫu giáo tâm lý trẻ phát triển từ t duy trực quan hành động đến
t duy trực quan hình tợng và ở lứa tuổi này xuất hiện nhiều hoạt động nh vui
chơi, học tập , lao động.v.v trong các hình thức đó tâm lý học đã chứng minh
vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ bởi vì chơi gây ra những biến đổi về chất
có ảnh hởng quyết định đến sự hình thành nhan cách cho trẻ và chơi là tiền đề
cho giai đoạn tiếp theo chơi vơi trẻ vừa là học, vừa là lao động và cũng là hình
thức phơng pháp biện pháp giáo dục tốt nhất đối với trẻ. Vì vậy tôi luôn thay
đổi sáng tạo ra những trò chơi mới lạ hấp dẫn để kích thích trẻ tích cực hoạt
động và tham gia trò chơi một cách hứng thú nhất đạt kết quả tốt nhất.
Trò chơi đóng vai theo chủ đề rất quan trọng đối với trẻ, không có gì làm
cho trẻ hứng thú bằng chơi và trong quá trình trẻ chơi thì sẽ nảy sinh ra hành
động của vai chơi nhận thức đợc vai chơi của mình và thể hiện tốt vai chơi của
mình . Vì thế thông qua chơi trẻ nhận thức đúng hành động vai chơi.

Ví dụ 1 :
Khi dạy trẻ khám phá phân loại dụng cụ nghề tôi cho trẻ chơi trò chơi
Tìm dụng cụ nghề trong chủ điểm Ngành nghề trò chơi tìm dụng cụ nghề là
tổ chức cho tất cả các trẻ đều đợc tham gia trò chơi, mỗi trẻ tìm lựa chọn cho
mình một dụng cụ và nói tên dụng cụ thể hiện mô phỏng dụng cụ đó, khi tham
gia trò chơi này trẻ vô cùng thích thú vì đợc làm việc giống các cô , các bác
nhận biết đợc tên dụng cụ nghề lại vừa biết đợc công dụng của từng loại dụng
cụ.

ảnh động, lồng âm thanh, tạo các hiệu ứng power point, chơng trình vui học kits mak.
Tôi thấy rất nhiều u việt giúp cho giáo viên sử dụng làm phơng tiện để thiết kế .Những
hoạt động dạy trẻ với âm thanh sống động, màu sắc hấp dẫn rất thu hút sự chú ý của
trẻ và khuyến khích trẻ tham gia hoạt động một cách tích cực hứng thú.
Ví dụ:
Với việc dạy trẻ khám phá môt. số loài hoa trong chủ điểm thế giới thực
vật , tôi đã thiết kế trên power point, hình ảnh các loài hoa có nhiều màu sắc , sau
đó tôi cho trẻ nghe xem cô yêu cầu tìm loại hoa gì. Ví dụ yêu cầu tìm hoa cánh
11
tròn êm mợt nh nhung( hoa hồng ) hoa cánh dài ,nhỏ ( hoa cúc, hoa đồng tiền)
và kiểm tra những thông tin của trẻ trên máy tính. Nếu đúng các hình ảnh đó xuất
hiện và kèm theo đó là lời khen ngợi, nếu sai có yêu cầu trẻ tìm lại.Những bông
hoa xuất hiện rung rinh cánh làm trẻ rất thích thú.
Hay nh cho trẻ khám phá thiên nhiên tôi cho trẻ xem hình ảnh ma, gió ,
sấm ,chớp kèm theo là những âm thanh của hiện tợng đó trẻ rất thích thú.

IV . Kết luận
Các biện pháp này đã giúp tôi thu hút đợc sự tập trung, chú ý cao độ của trẻ,
tích cực tham gia vào hoạt động tìm hiểu khám phá, và đã đạt đợc kết quả rất
cao. Nhờ áp dụng các biện pháp trên mà cuối năm qua khảo sát đánh giá lĩnh
vực, tôi đã thu đợc kết quả sau:
1 Về phía trẻ
Nội dung Tốt Khá Đạt
Hứng thú 75 % 20 % 5%
Ham hiểu biết tích cực tìm hiểu khám phá các sự
việc hiện tợng xung quanh.
40% 45% 15%
Hiểu nguyên nhân của các hiện tợng đơn giản xung
quanh, biết đa ra phép đo số lợng giá trị.
35% 45% 20%

gia chơi khám phá.
- Phòng giáo dục liên hệ cho giáo viên đi thăm quan học tập các trờng trong
nội thành và một số tỉnh bạn để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong quá trình dạy trẻ, rất mong đợc
sự đóng góp ý kiến của quý ban và các bạn đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Cát Bà, ngày tháng năm 2011
Ngời viết
Nguyễn Thị Huyền
Trang
PHầN V : TàI LIệU THAM KHảO
STT Họ tên tác giả Tài liệu
tham khảo
Tên nhà xuất bản Nămxuất
bản
1
-Đào Thanh Âm
Trịnh Dân Nguyễn
Thị Hoà- Đinh Văn
Vang
Giáo dục học
mầm non
Nhà xuất bản đại
học s phạm
2
Lê Thị Ninh Phơng pháp
cho trẻ làm
quen với Môi
trờng xung
quanh.

MTXQ
2005- 2007
2007-2008
2009-2010
Cộng hoà x hội chủ nghĩa Việt namã
Độc lập tự do hạnh phúc
Bản cam kết
I Tác giả
Họ và tên : Nguyễn Thị Huyền Trang
Sinh ngày 07 tháng 01 năm 1978
Đơn vị : Trờng mầm non Trân Châu
Điện thoại : 0313887904
II Tên sản phẩm
14
Một số biện pháp tổ chức các hoạt động khám phá
khoa học cho trẻ 5-6 tuổi
III Cam kết
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm của cá nhân
tôi. nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay
toàn bộ sản phẩm sáng kiến kinh nghiệm, tôI hoàn toàn chịu trách
nhiệm trớc lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo PGD về tính trung thực của sản
phẩm này.
Cát bà ngày tháng năm 2010
Ngời cam kết
Nguyễn Thị
Huyền Trang
UBND HUYN cats HI
15