Mô tả quá trình quản lý truyền thống và quá trình quản lý chất lượng
Từ đó rút ra sự giống và khác nhau giữa hai phương thức quản lý này
BÀI LÀM
1. Mô tả quá trình quản lý theo chức năng và quá trình quản lý
chất lượng
1.1. Quản lý theo chức năng:
1.1. 1. Định nghĩa
quản lý là mot hoat dong co chu dich, trong do chủ thể quản lý su
dung cac chuc nang cua quan li, cac bien phap quan li tác động vào
đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu nhất định.

1.1.2. Phân loại chức năng quản lý giáo dục
Nhiều nhà khoa học và quản lý thực tiễn đã đưa ra những quan
điểm khác nhau về phân loại chức năng quản lý :
+ Theo truyền thống, H. Fayol đưa ra 5 chức năng quản lý (thường gọi
là những yếu tố Fayol) đó là :
1. Kế hoạch (planning)
2. Tổ chức (organizing)
3. Chỉ huy (directing)
4. Phối hợp (co - ordinating)
5. Kiểm tra (controlling)
+ Theo D.M. Kruk có 5 chức năng, đó là :
1. Kế hoạch
2. Tổ chức
3. Thối hợp
1
4. Chỉ đạo
5. Kiểm kê và kiểm tra
+ Theo V.G. Afanaxiep một chuyên gia nổi tiếng về quản lý xã hội
của liên xô cũ nêu lên 5 chức năng quản lý sau :
1. Xử lý và thông qua quyết định

mục tiêu. ngày nay có thể còn có những tác giả trình bày chức năng
quản lý nói chung (hoặc chức năng quản lý giáo dục nói riêng) theo
những quan điểm phân loại khác nhau nhưng nền tảng của vấn đề vẫn
là 4 chức năng cơ bản theo quan điểm quản lý hiện đại.
1.1.3. Phân tích các chức năng quản lý
* Chức năng kế hoạch hóa
- Khái niệm: Chức năng kế hoạch hóa là quá trình xác định các mục
tiêu phát triển giáo dục và quyết định những biện pháp tốt nhất để
thực hiện mục tiêu đó.
- Nhiệm vụ chủ yếu của chức năng kế hoạch trong quản lý giáo dục:
+ Xác định những mục tiêu cần để phát triển giáo dục và quyết
định được những biện pháp có tính khả thi (phù hợp với quan điểm,
đường lối theo từng giai đoạn phát triển của đất nước và địa phương).
+ Các mục tiêu và biện pháp tương ứng phải được thể hiện bằng
các loại kế hoạch như : chiến lược, quy hoạch, kế hoạch thực hiện
theo thời gian (năm học, học kỳ, tháng hoặc tuần lễ)
3
- Những căn cứ thực hiện chức năng kế hoạch
+ Cơ sở pháp lý.
+ Cơ sở thực tiễn.
+ Thực trạng (thành tích) của đơn vị hoặc hệ thống giáo dục.
+ Khả năng đáp ứng về các nguồn lực.
- Vị trí, vai trò của chức năng kế hoạch hóatrong quá trình quản
lý giáo dục.
+ Chức năng kế hoạch hóa là chức năng đầu tiên của một quá
trình quản lý. thông thường, trong các hoạt động giáo dục, công việc
đầu tiên phải làm trong quá trình quản lý là chức năng kế hoạch.
+ Chức năng kế hoạch có các vai trò chủ yếu sau: vai trò khởi đầu
cho một quá trình quản lý; định hướng cho toàn bộ các hoạt động của
quá trình quản lý. các chức năng quản lý khác căn cứ vào chức năng

- Khái niệm: là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn nhân lực theo
những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các mục tiêu đã
đề ra.
- Vị trí, vai trò của chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục.
+ Chức năng tổ chức là chức năng thứ hai trong một quá trình
quản lý.
5
+ Chức năng tổ chức có hai vai trò chủ yếu trong quá trình quản
lý: một là, vai trò hiện thực hoá các mục tiêu theo kế hoạch đã được
xác định. vai trò thứ hai là, chức năng tổ chức có khả năng tạo ra sức
mạnh mới của một tổ chức, cơ quan, đơn vị hoặc thậm chí của cả một
hệ thống.
- Nội dung của chức năng tổ chức.
(1) Xác định cấu trúc tổ chức của chủ thể quản lý tương ứng với
các đối tượng quản lý.
+ Xác định cơ cấu: chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách
nhiệm, các tiêu chuẩn cho từng loại chức danh…
+ Lựa chọn cấu trúc bộ máy: có những cấu trúc khác nhau như:
Trực tuyến, tham mưu, chức năng, trực tuyến – chức năng, ma trận,
mạng, lãnh thổ.
(2) Xây dựng và phát triển đội ngũ
+ Quản lý nguồn nhân lực liên quan chặt chẽ tới các khâu: quy
hoạch đội ngũ (đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên phục
vụ); tuyển chọn nhân viên mới (cbql, giáo viên và nhân viên phục vụ);
bồi dưỡng nhân viên; sử dụng nhân viên; thẩm định lao động củ nhân
viên; thuyên chuyển, đề bạt và bãi nhiệm đối với nhân viên. như vậy,
khâu quản lý nguồn nhân lực liên quan tới công tác xây dựng quy
hoạch đội ngũ và các kế hoạch triển khai cụ thể. chất lượng của việc
quản lý nguồn nhân lực quyết định rất nhiều tới sức mạnh của một tổ
chức. trong giáo dục nói chung và trong quản lý nhà trường nói riêng,

dẫn các hoạt động nhằm được mục tiêu với hiệu quả và chất lượng; Là
cơ sở để phát huy các động lực.
- Nội dung chủ yếu của chức năng chỉ đạo
(1) Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm
vụ
+ Thực hiện đúng quyền hạn và trách nhiệm của nhà quản lý để
giao nhiệm vụ cụ thể cho cá nhân, đơn vịh theo đúng kế hoạch, đúng
vị trí công tác.
+ Giao việc thông qua các quyết định
+ Khi giao việc cần chú ý về sự kết hợp giữa công việc và tình
cảm…
+ Nhiệm vụ giao phải rõ ràng, cụ thể và khả thi.
(2) Thường xuyên đôn đốc và động viên
+ Động viên, kích thích
+ Coi trọng yếu tố con người
(3) Giám sát và điều chỉnh
+ Chú ý về thu thập và xử lý thông tin
+ Giám sát là yếu tố quan trọng trong chỉ đạo
+ Điều chỉnh khi thật cần thiết và phải xem xét kỹ hậu quả của
việc điều chỉnh.
(4) Thúc đẩy các hoạt động phát triển
+ Xây dựng và duy trì môi trường làm việc tốt
+ Nghệ thuật của người quản lý
8
+ Tạo động cơ làm việc.
* Chức năng kiểm tra trong quá trình quản lý giáo dục
- Khái niệm: Là quá trình đánh giá và điều chỉnh nhằm đảm bảo cho
các hoạt động đạt tới các mục tiêu của tổ chức.
- Vị trí và vai trò của chức năng kiểm tra trong quản lý giáo dục
+ Chức năng kiểm tra là chức năng cuối cùng trong quá trình

thống nhất ở một điểm chung nhất, đó là:
+ Thiết lập chuẩn
+ Đối chiếu thực trạng so với chuẩn
+ Có các biện pháp nâng thực trạng ngang chuẩn
- Các bước tiến hành quản lý chất lượng
+ Giải thích chuẩn, xây dựng hệ tham chiếu cho từng chỉ số, tiêu chí,
tiêu chuẩn (hành vi hóa và lượng hóa), mỗi chỉ số trong từng tiêu chí,
từng tiêu chuẩn đều được xác định bằng số lượng công việc cần thực
hiện.
+ Tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ, xây dựng kế hoạch phấn đấu đạt từng
chỉ số, tiêu chí, tiêu chuẩn.
+ Tự đánh giá: Quá trình tự đánh giá cần trả lời các câu hỏi; Làm hết
các việc cần làm chưa? Làm hết các việc cần làm đã đủ sản phẩm cần
có chưa? Đủ sản phẩm cần có thì các sản phẩm có đạt yêu cầu không?
+ Đánh giá từ bên ngoài: Tiến hành đối chiếu báo cáo tự đánh giá với
hệ tham chiếu đã xây dựng.
10
* Ví dụ: Xây dựng hệ tham chiếu cho tiêu chuẩn 2: Năng lực chuyên
môn nghiệp vụ sư phạm,Tiêu chí 4: Hiểu biết chương trình giáo dục
thường xuyên trong bộ tiêu chuẩn Giám đốc trung tâm GDTX.
Bước 1: Xây dựng hệ tham chiếu
- Xác định được trong tiêu chuẩn 4: Hiểu biết chương trình giáo dục
thường xuyên có 3 chỉ số và với 3 chỉ số đó ta cần tiến hành các nhiệm
vụ cụ thể như sau:
TT Chỉ số Công việc cần làm
1
1. Hiểu biết mục tiêu, yêu
cầu, nội dung, phương pháp
giáo dục trong chương trình
giáo dục thường xuyên theo

Bước 2: Tổ chức thảo luận, chỉnh sửa, bổ sung
- Tổ chức họp toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên nghiên cứu và thống
nhất nội dung và các nhiệm vụ cần làm, những ý kiến bổ sung, góp ý
của từng cá nhân về từng chỉ số, từng công việc cần làm của từng chỉ
số, dự kiến các sản phẩm cần đạt và yêu cầu mà sản phẩm đó cần phải
đạt như thế nào.
- Dự kiến thời gian tiến hành xây dựng và tổ chức đánh giá là 01 năm.
- Các điều kiện tiến hành:
2. Sự giống và khác nhau giữa quá trình quản lý theo chức năng
và quản lý chất lượng
- Giống nhau: Quá trình quản lý theo chức năng và quản lý chất lượng
đều giống nhau ở chỗ chúng đều là sự tác động có chủ đích của chủ
thể quản lý lên đối tượng quản lý để nhằm đạt được mục tiêu của tổ
chức đề ra.
- Khác nhau
+ Quá trình quản lý theo chức năng là quá trình chủ thể quản lý tác
động trực tiếp đến đối tượng quản lý thông qua các chức năng; kế
hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
+ Quá trình quản lý chất lượng là quá trình chủ thể quản lý tác động
đối tượng quản lý một cách gián tiếp thông qua chuẩn.
12