Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
TOÁN LỚP 4 – LỚP 5

Họ và tên : Phạm Xuân Toạn .
Trình độ đào tạo : Đại học .
Đơn vị công tác : Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Học sinh lớp 4; lớp 5, tư duy của các em đã phát triển. Một số em
khá, giỏi thích tìm tòi, khám phá những cái mới. Đặc biệt, những bài toán
khó thường rất hấp dẫn với các em. Các em dễ nhàm chán hoặc không
hứng thú với những bài toán dễ và đơn giản. Mặt khác, học sinh giỏi đạt
giải cao trong các kì thi còn do nhiều yếu tố: Tố chất học sinh, sự quan
tâm của gia đình, việc bồi dưỡng của giáo viên, …và không ngoại trừ yếu
tố may mắn. Tuy nhiên chúng ta không chỉ chờ đợi và cầu mong ở sự
may mắn. Phương ngôn có câu: Trở thành nhân tài một phần do tài
năng còn chín mươi chín phần là ở sự tôi luyện. Theo quan điểm của
tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải trang bị cho các em vững
vàng kiến thức trước khi đi thi. Do vậy việc bồi dưỡng vẫn là quan trọng
hơn cả. Song bồi dưỡng học sinh giỏi những nội dung gì, bồi dưỡng như
thế nào để đạt hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn nan giải.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
Qua một số năm bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi rút ra một số kinh
nghiệm nhỏ, xin mạnh dạn trao đổi để đồng nghiệp có thể tham khảo và
vận dụng.
II. THỰC TRẠNG KHI CHƯA CÓ KINH NGHIỆM:
Khi chưa có kinh nghiệm, giáo viên soạn thảo chương trình bồi
dưỡng hết sức khó khăn, vất vả.
Việc truyền thụ kiến thức cho học sinh còn gượng ép, máy móc.
Học sinh tiếp thu bài còn mang tính thụ động, gò ép.

+ Lựa chọn các đối tượng học sinh thông qua các giờ học:
- Những học sinh sáng dạ thường chú ý nghe giảng, hăng hái phát
biểu ý kiến, ý kiến thường đúng và có sáng tạo.
- Cũng cần phân biệt với những em hăng hái nhưng không thông
minh thì thường phát biểu trệch hướng dẫn dắt của giáo viên, có khi
không đâu vào đâu.
- Ngược lại có những em tuy ít phát biểu nhưng khi gọi tên và yêu
cầu trình bày thì những em này thường trả lời chính xác hoặc có những ý
hay.
+ Lựa chọn dựa vào việc chấm, chữa bài:
Những em thông minh, chắc chắn thường có ý thức học tập tốt, làm
bài đầy đủ, trình bày bài thường chặt chẽ, khoa học và thường có ý thức
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
xung phong chữa bài tập cũ hoặc có ý kiến hay, góp phần cho bài tập
phong phú hơn.
+ Lựa chọn thông qua các vòng thi kiểm tra:
- Để việc thi, kiểm tra, đánh giá đúng chất lượng học sinh thì ngoài
việc thực hiện đúng quy chế thi cử như: sắp xếp chỗ ngồi (theo thứ tự
a,b,c), giám sát chặt chẽ, quán triệt học sinh không được nhìn bài của bạn,
đồng thời cũng không để cho bạn nhìn bài của mình; cũng cần chú ý sắp
xếp những em hàng ngày ngồi gần nhau thì đến khi thi hay kiểm tra phải
ngồi xa nhau.
- Khi chấm bài thi, giáo viên cần phải vận dụng biểu điểm linh hoạt.
Cần ưu tiên điểm cho những bài làm có sự sáng tạo, trình bày bài khoa
học.
- Tuy nhiên để việc thi cử, kiểm tra đạt hiệu quả, giáo viên cần phải
ra đề trên cơ sở những dạng bài tập đã được ôn và cần có một bài khó,
nâng cao hơn đòi hỏi học sinh vận dụng những kiến thức đã học để làm
bài. Trên cơ sở đó, giáo viên đánh giá được những em nào có năng lực

bảo thời lượng: Tiết; Tuần; Học kì, Cả năm.
Tuy nhiên, việc soạn thảo chương trình còn tùy thuộc vào mức độ
tiếp thu của từng học sinh (làm sao cho các em có thể “tiêu hóa” được).
Cần giúp các em tổng hợp các dạng bài, các phương pháp giải. Vì
hầu hết các em chưa tự mình tổng hợp được mà đòi hỏi phải có sự hướng
dẫn, giúp đỡ của giáo viên.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
Để các em vững vàng kiến thức, mở rộng được nhiều dạng bài tập
thì mỗi dạng bài cần phải luyện tập nhiều lần, đưa ra nhiều cách giải.
Đồng thời thỉnh thoảng phải củng cố, tổng hợp lại để khắc sâu.
Giáo viên cần phải đầu tư nhiều thời gian, tham khảo nhiều tài liệu
để đúc rút và cô đọng nội dung chương trình bồi dưỡng, phù hợp với đối
tượng học sinh và thời gian ôn luyện.
4/ Dạy như thế nào cho đạt hiệu quả:
Trước hết phải chọn lọc những phương pháp giải dễ hiểu nhất để
hướng dẫn học sinh. Không nên máy móc theo các sách giải. Cần vận
dụng và đổi mới phương pháp dạy học, tạo cho học sinh có cách học mới,
không gò bó, không áp đặt, tôn trọng và khích lệ những sáng tạo mà học
sinh đưa ra.
Những bài kiến thức mới, giáo viên cần lấy ví dụ và ra bài tập mang
tính chất vui chơi để gây hứng thú học tập cho học sinh, đồng thời giúp
các em ghi nhớ được tốt hơn.
Ví dụ: Ra bài toán vui, bài toán là một bài thơ, bài toán lấy tên học
sinh hay đáp số là ngày, tháng có ý nghĩa, đáng ghi nhớ, hoặc lấy ví dụ
mang tính chất thực tiễn, dễ hiểu, …
Tuy nhiên những bài toán như thế, giáo viên cần tìm hiểu kĩ, thử và
kiểm tra kết quả nhiều lần.
Giáo viên tung các bài tập cho học sinh phải luôn theo hướng “mở”,
có như vậy mới phát huy và làm phong phú sự sáng tạo của học sinh.

Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
Tôi đã áp dụng phương pháp trên và thu được kết quả như sau:
- Năm học 1998 – 1999, tôi áp dụng kinh nghiệm vào việc bồi
dưỡng học sinh giỏi khối 4 và trong số 7 em dự thi, đã đạt 6 em. Trong
đó:
Cấp Tỉnh 3 em (1 giải Nhì, 1 giải Ba, 1 giải Khuyến khích).
Cấp Huyện 3 em.
- Năm học 1999 – 2000, tiếp tục áp dụng kinh nghiệm vào việc bồi
dưỡng học sinh giỏi lớp 4, và lần đầu áp dụng bồi dưỡng học sinh giỏi lớp
5. Kết quả là:
+ Khối 4 đạt 2/7 em tham gia dự thi cấp Huyện, không thi cấp Tỉnh
(Kết quả còn do nhiều nguyên nhân, việc bồi dưỡng gián đoạn).
+ Khối 5 đạt 6/7 em (4 em cấp Tỉnh, 2 em cấp Huyện).
- Năm học 2000 – 2001, tiếp tục áp dụng kinh nghiệm và kết quả là:
+ Khối 4 đạt 13/15 em cấp Huyện (không thi cấp Tỉnh).
+ Khối 5 đạt 11/14 em (Cấp Tỉnh 7 em, cấp Huyện 4 em).
- Năm học 2001 – 2002:
+ Khối 4 đạt 9/10 em cấp Huyện (Không thi cấp Tỉnh).
+ Khối 5 đạt 9/10 em (Cấp Tỉnh 7 em, cấp Huyện 2 em).
- Năm học 2002 – 2003:
+ Khối 4: Không được phân công bồi dưỡng. (Cấp Huyện đạt 5/12
em dự thi).
+ Khối 5 đạt 9/12 em cấp Tỉnh.
- Năm học 2003 – 2004:
+ Khối 4: Không được phân công bồi dưỡng. (Cấp Huyện đạt 3/12
em dự thi).
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
Kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi Toán lớp 4- 5
+ Khối 5 đạt 10/12 em cấp Tỉnh.
- Năm 2004 – 2005:

EaKar, ngày 10 tháng 01 năm
2010
Người viết :
Phạm Xuân Toạn
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk