i
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐỖ THỊ LẦN
XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN HOẠT
ĐỘNG GIẢI BÀI TẬP CHƯƠNG SÓNG ÁNH SÁNG – VẬT LÝ 12
NHẰM BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI VÀ PHÁT HUY NĂNG KHIẾU
VẬT LÝ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CHUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM VẬT LÝ HÀ NỘI – 2012 ii
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
ĐC
Đối chứng
3
GD & ĐT
Giáo dục và đào tạo
4
HSG
Học sinh giỏi
5
THPT
Trung học phổ thông
6
TN
Thực nghiệm
iii

iv
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỔ
STT
Biểu đồ
Tên biểu đồ
1
Biểu đồ 3.1
Biểu đồ phân phối điểm của hai nhóm thực nghiệm và đối
chứng
2
Biểu đồ 3.2.
Biểu đồ đường tích lũy
3
Biểu đồ 3.3
Biểu đồ phân loại kết quả kiểm tra học sinh

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

STT
Sơ đồ
Tên sơ đồ

Mục lục
v
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DẠY GIẢI BÀI
TẬP VẬT LÝ PHỔ THÔNG NHẰM BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI

4
1.1. Vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi và phát huy năng khiếu Vật lý
4
1.1.1. Tầm quan trọng của công tác phát hiện, đào tạo bồi dưỡng học sinh
giỏi và phát triển năng khiếu Vật lý

4
1.1.2. Học sinh giỏi Vật lý và năng khiếu Vật lý
5
1.1.3. Những năng lực, phẩm chất cần có của học sinh giỏi [2, tr. 1 - 15]
6
1.1.4. Một số biện pháp phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi và phát huy năng
khiếu Vật lý

7
1.2. Bài tập Vật lý trong dạy học ở trường trung học phổ thông
13
1.2.1. Khái niệm về bài tập Vật lý
13
1.2.2. Vai trò, tác dụng của bài tập Vật lý
13
1.2.3. Phân loại bài tập Vật lý
15 29
2.1. Nội dung kiến thức chương Sóng ánh sáng
29
2.1.1. Cấu trúc nội dung chương Sóng ánh sáng
29
2.1.2. Phân tích nội dung chương Sóng ánh sáng
30
2.2. Mục tiêu chương Sóng ánh sáng
36
2.3. Những kỹ năng học sinh cần đạt được
39
2.4. Sử dụng hệ thống bài tập chương Sóng ánh sáng
39
2.5. Xây dựng hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải bài tập chương
Sóng ánh sáng Vật lý – 12 nhằm bồi dưỡng học sinh giỏi và phát huy năng
khiếu Vật lý của học sinh trung học phổ thông chuyên 39
2.5.1. Hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải các bài tập cơ bản
39
2.5.2. Hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt động giải các bài tập tổng hợp
nâng cao

50
2.5.3. Hệ thống các bài tập tự giải cơ bản

3.4. Đánh giá chung về thực nghiệm sư phạm
84
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
86
1. Kết luận
86
2. Khuyến nghị
86
TÀI LIỆU THAM KHẢO
87
PHỤ LỤC
88
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đào tạo nhân tài là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của ngành
giáo dục, mà các trường chuyên là một trong những mũi nhọn tiên phong trong quá
trình đào tạo nhân tài cho đất nước. Trải qua 45 năm xây dựng và phát triển, hệ
thống các trường chuyên THPT đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện, bồi
dưỡng học sinh năng khiếu để đào tạo các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nhân
giỏi [12, tr.2].

và phát huy năng khiếu của học sinh THPT chuyên.
4. Câu hỏi nghiên cứu
Vận dụng lý luận hiện đại, xây dựng hệ thống bài tập và hướng dẫn hoạt
động giải bài tập chương Sóng ánh sáng Vật lý 12 - THPT nhằm bồi dưỡng học sinh
giỏi và phát huy năng khiếu của học sinh THPT chuyên như thế nào?
5. Giả thuyết khoa học
Xây dựng được hệ thống kiến thức lý thuyết và bài tập đa dạng, phong phú
có chất lượng kết hợp với phương pháp hướng dẫn hoạt động giải bài tập trong dạy
học; qua đó giúp học sinh nâng cao được kiến thức, rèn luyện khả năng tự học, tự
nghiên cứu, chủ động và sáng tạo góp phần nâng cao chất lượng bộ môn và hiệu
quả của quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi và chuyên Vật lý THPT.
6. Đối tƣợng nghiên cứu
Hệ thống bài tập và quá trình giải bài tập chương Sóng ánh sáng Vật lý lớp
12 THPT.
7. Phạm vi nghiên cứu
Áp dụng với chương Sóng ánh sáng lớp 12 THPT.
Nghiên cứu cho học sinh học môn Vật lý ở khối chuyên Vật lý THPT.
8. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tìm hiểu lý luận về vai trò, tác dụng, phương pháp giải bài tập Vật lý.
- Nghiên cứu nội dung kiến thức chương Sóng ánh sáng – Vật lý 12 THPT.
- Lựa chọn, xây dựng hệ thống bài tập chương Sóng ánh sáng – Vật lý 12
THPT.
- Định hướng, xây dựng phương pháp giải bài tập và hướng dẫn hoạt động giải
bài tập chương Sóng ánh sáng – Vật lý 12 THPT. 3
- TN sư phạm để đánh giá ưu điểm, nhược điểm, tính hiệu quả của hệ thống
bài tập và phương pháp hướng dẫn hoạt động giải bài tập chương sóng ánh
sáng

nguyên khí quốc gia”, Đảng ta đã chỉ ra phương hướng phấn đấu tiến hành sự
nghiệp công nghiệp hòa, hiện đại hóa: Khơi dậy và phát huy nội lực, trên cơ sở đó
phát huy nội lực. Nội lực hàng đầu kể đến đó là nội lực của con người Việt Nam.
Chính vì lẽ đó, công tác phát hiện và đào tạo nhân tài là một trong những quốc sách
hàng đầu của đất nước. Nói cách khác, đó chính là thứ của cải nội lực mà chúng ta
luôn phải quan tâm đầu tư và phát triển.
Việc bồi dưỡng học sinh giỏi cũng nhằm thực hiện theo chủ trương của
ngành Giáo dục trong việc phát triển và bồi dưỡng nhân tài, đào tạo tài năng sau này
cho đất nước. Muốn đưa đất nước đi lên, muốn xây dựng đất nước giàu mạnh theo
di chúc của Bác Hồ thì việc phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài là một yêu cầu
vô cùng quan trọng.
Phát triển giáo dục là nền tảng, là quốc sách hàng đầu tạo nguồn nhân lực
chất lượng cao, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội. Bồi dưỡng
và nâng cao kiến thức cho học sinh là một trong những mục tiêu giáo dục và đào tạo
của Bộ Giáo dục.
Thực tiễn trong nhiều năm qua cho thấy, ngành Giáo dục và Đào tạo nước ta
đã có những chủ trương, biện pháp quan trọng nhằm phát hiện, bồi dưỡng nhân tài
và đến nay đã thu được những kết quả nhất định. Hàng năm, số học sinh năm cuối
của các trường THPT khối năng khiếu thi đỗ đại học với tỷ lệ đạt khoảng trên 80%
[12,tr.9]. Khối trường, lớp chuyên đã có những đóng góp to lớn trong việc phát hiện
bồi dưỡng nhân tài, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước, đồng thời góp
phần tích cực nâng cao chất lượng và thành tích các kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia, 5
các kỳ thi Olympic Quốc tế. Số học sinh đạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi Quốc
Gia, Quốc tế ngày càng tăng.
1.1.2. Học sinh giỏi Vật lý và năng khiếu Vật lý
Theo GS. TS nhà giáo nhân dân Nguyễn Cảnh Toàn: “Học giỏi là ham học,

Quốc gia và đạt các huy chương tai các kì Olympic Vật lý Quốc tế trong nhiều năm
đã thuộc về những người có điểm thi vào không cao lắm.
Tóm lại học sinh giỏi thể hiện được yếu tố thành thạo “trong nghề” còn học
sinh năng khiếu có ưu thế về khả năng trực giác. Vì vậy nếu một học sinh năng
khiếu được học tập một cách hệ thống chu đáo, thì anh ta sẽ trở thành học sinh xuất
sắc trong lĩnh vực đó và làm bước đầu của tài năng.
1.1.3. Những năng lực, phẩm chất cần có của học sinh giỏi [2, tr. 1 - 15]
1.1.3.1. Năng lực và phẩm chất cần có của học sinh giỏi nói chung
Một học sinh giỏi được thể hiện qua một số năng lực và phẩm chất quan
trọng sau:
- Năng lực tiếp thu kiến thức
+ Khả năng nhận thức vấn đề nhanh, rõ ràng
+ Luôn hứng thú trong các tiết học, đặc biệt là bài mới
+ Có ý thức tự bổ sung, hoàn thiện những tri thức đã thu được ngay từ dạng sơ khai
- Năng lực suy luận
+ Biết phân tích sự vật, hiện tượng qua các dấu hiệu đặc trưng của chúng
+ Biết thay đổi góc nhìn khi xem xét một sự vật hiện tượng
+ Biết cách tìm con đường ngắn nhất để đi đến một kết luận chính xác
+ Biết xét đủ các điều kiện cần thiết để kết luận được giả thuyết đúng
+ Biết quay lại điểm vừa xuất phát để tìm đường đi mới
- Năng lực đặc biệt
+Biết diễn đạt chính xác điều mình muốn trình bày
+ Sử dụng thành thạo hệ thống ký hiệu, các quy ước để diễn tả vấn đề
+ Biết phân biệt thành thạo các kỹ năng đọc, viết và nói
+ Biết thu gọn các vấn đề và trật tự hóa các vấn đề để dùng khái niệm trước, mô tả
cho khái niệm sau
- Năng lực lao động sáng tạo
Biết tổ hợp các yếu tố, các thao tác để thiết kế một dãy các hoạt động nhằm
đạt kết quả mong muốn
- Năng lực kiểm chứng

nhằm phát triển phương pháp suy nghĩ ở trình độ cao phù hợp với khả năng, trí tuệ
của học sinh; bồi dưỡng sự lao động, làm việc sáng tạo; phát triển các kỹ năng,
phương pháp và thái độ tự học suốt đời. 8
Tuy nhiên năng khiếu là cái bẩm sinh, có sẵn, không thể tạo mới được, mà
cần tìm kiếm, phát hiện qua những biểu hiện trong các hoạt động đa dạng. Để phát
hiện học sinh năng khiếu cần phải kết hợp nhiều biện pháp.
1.1.4.1. Thi chọn lọc học sinh giỏi Vật lý
Hàng năm, các Trường, Phòng giáo dục, Sở giáo dục, Bộ giáo dục và đào tạo
tổ chức các kỳ thi học sinh giỏi các bộ môn. Những học sinh đạt kết quả cao được
tuyển chọn để bồi dưỡng trong các lớp tập trung, các trường chuyên để tạo điều
kiện cho từng học sinh năng khiếu. Về quy trình thi, các em thường thi các cấp
trường; tỉnh, thành phố, sau đó đến là thi cấp Quốc gia, Quốc tế. Về nội dung thi
kiến thức THPT, nhưng được mở rộng, đào sâu rất nhiều; đòi hỏi phải có năng lực
Vật lý và kỹ năng tính toán cũng như thực nghiệm tốt.
1.1.4.2. Quan sát hành vi, hứng thú
Việc phát hiện học sinh giỏi, học sinh có năng khiếu Vật lý không đơn thuần
chỉ dựa vào việc kiểm tra đánh giá, mà còn dựa vào nền tảng tâm lý trong quá trình
học tập của học sinh. Đó chính là thái độ, hứng thú với việc học tập môn Vật lý.
Hứng thú là sự định hướng nhận thức chủ động của con người đối với sự vật,
hiện tượng khách quan, thướng gắn liền với thái độ ưu ái muốn nhận được hoặc
thực hiện công việc nào đó. Hứng thú có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động học tập,
nhận thức của học sinh. Hứng thú có tính chất thay đổi tùy theo điều kiện sinh hoạt,
lao động, học tập và giáo dục. Vì vậy, không thể chỉ căn cứ vào hứng thú của học
sinh về Vật lý để nhận xét mà còn thực hiện các quan sát hành vi để phát hiện
những đức tính khác của học sinh năng khiếu.
Những học sinh năng khiếu có mấy nét chung:
- Thực sự say mê môn Vật lý thể hiện chỗ rất ham thích những bài toán Vật lý khó.

nhiều chi tiết thú vị bất ngờ.
Tính nhạy cảm bẩm sinh, nhưng óc quan sát đòi hỏi rèn luyện. Giáo viên dạy
học sinh giỏi và học sinh năng khiếu có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện này.
Phải gợi ý cho học sinh tìm tòi thêm trong các buổi thực tập. Phải giúp đỡ học sinh
tập nhận thức ý nghĩa của hiện tượng thông thường trong các quan sát, thí nghiệm.
- Trí nhớ nhanh, bền
Trí nhớ là một thuộc tính bẩm sinh bảo đảm cho sự sinh tồn của loài vật. Một
nhà triết học có nói: Sự nhìn trước là một trí nhớ trở ngược. Không có trí nhớ, sẽ
không có đời sống trí tuệ: Nhận thức, tưởng tượng, lập luận và lẽ phải. Trí thông 10
minh càng phong phú và linh hoạt nếu trí nhớ càng phong phú và được rèn luyện
tốt.
Yêu cầu về trí nhớ đối với người nghiên cứu cao hơn người lao động khác.
Nhà khoa học phải luôn luôn liên hệ các sự kiện và tìm cách nối chúng với nhau,
nên buộc phải có trí nhớ nhanh để ghi được nhiếu sự kiện xảy ra trong thời gian
ngắn. Mặt khác, cũng phải có trí nhớ bền vì phải thường xuyên liên hệ so sánh sự
kiện mới với sự kiện cũ.
Trí nhớ bền tuỳ thuộc nhiều vào quá trình rèn luyện. Tập trung chú ý khi đọc
bài giúp ta ghi sâu được hình ảnh kiến thức ở vỏ não. Ôn tập thường xuyên cũng
giúp củng cố hình ảnh này.
Phải coi trọng việc ghi nhật ký, một hình thức quan trọng giúp việc củng cố
kiến thức. Nhưng dè chừng là trí nhớ máy móc, trí nhớ truyền khẩu, trí nhớ sách vở
lại không tốt cho trí tuệ. Một trí nhớ các ý niệm lôn xộn, các từ không rõ nghĩa, lại
thành một trở ngại cho trí thông minh hơn là trợ thủ cho nó. Loại trí nhớ này sẽ làm
mất cảm giác tười trẻ, mất tính độc đáo, mất tính uyển chuyển. Một văn hào có nói:
Một cái đầu tốt giá trị hơn một cái đầu đầy ắp.
Có thể phát hiện trí nhớ bằng cách tập luyện: học những đoạn văn, thơ nổi
tiếng, quan tâm tới sức khoẻ, vì sức khoẻ là cơ sở của trí nhớ. Muốn cố định ký ức,

trong đầu người nghiên cứu trước mỗi sự kiện mới. Chính nhờ đội ngũ các nhà khoa
học của bao thế hệ trước đây, đã làm quan sát, thí nghiệm để tự giải đáp cho bản
thân, ta mới có lời giải đáp thoả đáng cho thắc mắc của con trẻ ngày nay.
- Trí tưởng tượng phong phú
Có trí tưởng tượng là từ sự kiện có sẵn, hình dung được những sự kiện sẽ gặp
sau này, là tìm được mối liên hệ giữa các sự kiện cách nhau trong thời gian và trong
không gian.
Trí tưởng tượng có vai trò quan trọng trong khoa học. Tuy khoa học đòi hỏi
dẫn chứng, chứng minh, tức thiên về lập luận, phát minh khoa học cũng là sản phẩm
của trí tưởng tượng. Trong khoa học TN, trí tưởng tượng sáng tạo các giả thiết là có
một định luật chưa biết; trí tưởng tượng cũng phát minh ra công cụ quan sát và các
cách thí nghiệm cần thiết cho kiểm tra giả thuyết; nó còn xây dựng các học thuyết
tổng quát tượng trưng sự hài hoà của vũ trụ.
Trí tưởng tượng sẽ dẫn tới phát minh đều đòi hỏi một cố gắng phân tích và
tổng hợp của trí tuệ. Phải biết tách biệt các số liệu liên kết với nhau trong quá trình
nghiên cứu, trong kinh nghiệm hàng ngày và lắp ghép chúng theo cách độc đáo, 12
riêng biệt cho mình. Trong lao động này, trí tuệ thoạt đầu chỉ có một vài khái niệm
chưa rõ ràng, về sau tổng hợp sẽ hình thành dần rõ nét.
Không nên huỷ hoại và làm yếu trí tưởng tượng của học sinh. Có thể giúp trí
tưởng tượng của trẻ nhỏ bằng cách cung cấp cho trí nhớ của chúng nhiều hình ảnh;
phải để chúng đứng trước thiên nhiên, nếu không có thiên nhiên thật thì lấy thiên
nhiên (cây cỏ, chim muông, sông núi…) thì đã mất phần tốt nhất của giáo dục
(L.Bớccbăng). Đối với học sinh, trước các sự kiện khác nhau, phải tập tìm mối liên
quan giữa chúng. Mối liên quan này phát hiện một cách bất ngờ sẽ là ý niệm mới.
Trí tưởng tượng là dụng cụ mạnh mẽ nhất của sự sáng tạo.
- Nghị lực kiên trì
Nghiên cứu khoa học đòi hỏi nhiều nghị lực. Phải tập trung tất cả sức mạnh

1.2.2. Khái niệm về bài tập Vật lý
Trong thực tế dạy học, người ta thường gọi một vấn đề hay một câu hỏi cần
được giải đáp nhờ lập luận lôgic, suy luận toán học hay TN Vật lý trên cơ sở sử
dụng các định luật và các phương pháp của Vật lý học là bài toán Vật lý.
Bài tập Vật lý, là một phần hữu cơ của quá trình dạy học Vật lý vì nó cho
phép hình thành và làm phong phú các khái niệm Vật lý, phát triển tư duy Vật lý và
thói quen vận dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn
1.2.2. Vai trò, tác dụng của bài tập Vật lý [8, tr. 7 - 11]
Việc giảng dạy bài tập Vật lý trong nhà trường không chỉ giúp học sinh hiểu
được một cách sâu sắc và đầy đủ những kiến thức quy định trong chương trình mà
còn giúp các em vận dụng những kiến thức đó để giải quyết những nhiệm vụ của
học tập và những vấn đề mà thực tiễn đã đặt ra.
Muốn đạt được điều đó, phải thường xuyên rèn luyện cho học sinh những kỹ
năng, kỹ xảo vận dụng kiến thức vào cuộc sống hằng ngày. Kỹ năng vận dụng kiến
thức trong bài tập và trong thực tiễn đời sống chính là thước do mức độ sâu sắc và
vững vàn của những kiến thức mà học sinh đã thu nhận được. Bài tập Vật lý với
chức năng là một phương pháp dạy học có một vị trí đặc biệt trong dạy học Vật lý ở
trường phổ thông.
Trước hết, Vật lý là một môn khoa học giúp học sinh nắm được qui luật vận
động của thế giới vật chất và bài tập Vật lý giúp học sinh hiểu rõ những qui luật ấy,
biết phân tích và vận dụng những qui luật ấy vào thực tiễn. Trong nhiều trường hợp
mặt dù người giáo viên có trình bày tài liệu một cách mạch lạc, hợp lôgích, phát
biểu định luật chính xác, làm thí nghiệm đúng yêu cầu, qui tắc và có kết quả chính 14
xác thì đó chỉ là điều kiện cần chứ chưa đủ để học sinh hiểu và nắm sâu sắc kiến
thức . Chỉ thông qua việc giải các bài tập Vật lý dưới hình thức này hay hình thức
khác nhằm tạo điều kiện cho học sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các
tình huống cụ thể thì kiến thức đó mới trở nên sâu sắc và hoàn thiện.

Có thể thấy, việc giải các bài toán Vật lý được xem là mục đích, là phương
pháp dạy học. Trong dạy học Vật lý, giải các bài toán Vật lý đóng vai trò hết sức
quan trọng, cụ thể:
- Về phương diện giáo dục, giải các bài tập Vật lý sẽ giúp hình thành các phẩm chất
cá nhân của học sinh như tình yêu lao động, trí tò mò, sự khéo léo, khả năng tự lực,
hứng thú với học tập, ý chí và sự kiên trì đạt tới mục đích đặt ra.
- Việc rèn luyện, hướng dẫn học sinh giải bài tập Vật lý là biện pháp rất hiệu quả
phát triển tư duy Vật lý cho học sinh.
- Giải các bài toán Vật lý đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần giáo dục kỹ
thuật tổng hợp cho học sinh. Các bài tập Vật lý gắn với cuộc sống, với kỹ thuật, với
thực tiễn sản xuất thường đem lại hứng thú rõ rệt cho học sinh.
- Giải các bài tập Vật lý là một phương pháp đơn giản để kiểm tra, hệ thống hóa
kiến thức, kỹ năng và thói quen thực hành, cho phép mở rộng, làm sâu sắc kiến thức
đã học.
- Bài tập Vật lý là công cụ để thực hiện mối quan hệ liên môn.
- Vận dụng các định luật Vật lý, đặc biệt là các định luật bảo toàn, sẽ tạo cơ hội
hình thành thế giới quan duy vật biện chứng cho học sinh, phát triển tư duy biện
chứng đồng thời với tư duy lôgic hình thức.
1.2.3. Phân loại bài tập Vật lý [9, tr.12]
Các bài tập Vật lý khác nhau về nội dung, về phương thức giải, về mục tiêu
dạy học. Do vậy, việc phân loại bài tập Vật lý cũng có nhiều cơ sở khác nhau
- Phân loại theo nội dung
- Phân loại theo phương thức cho điều kiện và phương thức giải
- Phân loại theo yêu cầu luyện tập kỹ năng, phát triển tư duy sáng tạo của học sinh
1.2.3.1. Phân loại theo nội dung
Các bài tập Vật lý được phân thành: Bài tập cơ học, bài tập nhiệt học, bài tập
điện học, bài tập quang học… Cách chia này cũng có tính quy ước vì trong nhiều
trường hợp trong một bài toán có thể sử dụng kiến thức của nhiều phần khác nhau
trong giáo trình.
Các bài tập cũng có thể chia thành các bài tập có nội dung trừu tượng và các

học sinh những phương pháp nhận thức đặc thù của Vật lý, đặc biệt là phương pháp
suy luận toán học.
Bài tập thí nghiệm
Đây là dạng bài tập trong đó thí nghiệm là công cụ để tìm ra các đại lượng
trong bài toán, hoặc để kiểm chứng một định luật, một thuyết trong Vật lý. 17
Bài tập thí nghiệm có thể là thí nghiệm biểu diễn hoặc thí nghiệm thực tập của học
sinh.
Bài tập đồ thị
Bài tập đồ thị là dạng bài tập phân tích đồ thị từ đó tìm ra các điều kiện giải bài
toán. Dạng bài tập này chủ yếu rèn kỹ năng vẽ và đọc đồ thị cho học sinh. Việc áp
dụng phương pháp đồ thị cho phép diễn đạt trực quan hiện tượng Vật lý, cho cách
giải trực quan hơn, phát triển kỹ năng vẽ và đọc đồ thị là các kỹ năng rất cần thiết
trong kỹ thuật.
Bài tập trắc nghiệm khách quan
Bài tập dạng trắc nghiệm khách quan thường dùng để kiểm tra kiến thức trong
phạm vi rộng, số lượng người được kiểm tra nhiều, kết quả thu được khách quan
không phụ thuộc vào người chấm. Bài tập này yêu cầu học sinh phải nhớ, hiểu và
vận dụng đồng thời rất nhiều các kiến thức liên quan.
1.2.3.3. Phân loại theo yêu cầu mức độ phát triển tư duy
Qua việc xem xét hoạt động tư duy của học sinh trong quá trình tìm kiếm lời
giải bài tập Vật lý phân chia vài tập Vật lý thành hai loại: Bài tập cơ bản và bài tập
phức hợp
Bài tập cơ bản
Là loại bài tập Vật lý mà để tìm được lời giải chỉ cần xác lập mối quan hệ trực
tiếp, tường minh giữa những cái đã cho và một cái phải tìm chỉ dựa vào một kiến
thức cơ bản vừa học mà học sinh chỉ cần tái hiện kiến thức chứ không thể tạo ra.
Bài tập tổng hợp