Dựa trên lý thuyết của một tổ chức biết học hỏi hãy liên hệ và
phân tích thực trạng tổ chức nhà trường nơi anh chị công tác Đề xuất
các biện pháp để xây dựng tổ chức nhà trường thành tổ chức biết học
hỏi
Trong xã hội tri thức (knowledge- based society) hiện nay, muốn tổ chức
phát triển và đứng vững trong môi trường cạnh tranh đầy biến động thì chúng ta
cần phải xây dựng tổ chức trở thành tổ chức học tập hay tổ chức biết học hỏi
(learning organization) nằm trong một xã hội học tập (learning society). Đối với
nhà trường, với đặc thù là một tổ chức hành chính-sư phạm, việc xây dựng thành
nhà trường biết học hỏi lại càng trở nên quan trọng hơn.
1. Lý thuyết Tổ chức biết học hỏi
1.1. Khái niệm
“Tổ chức biết học hỏi” được xem là một triết lý, một thái độ, một cách tiếp
cận mới đối với thực tiễn xây dựng và quản lý tổ chức. Một “tổ chức biết học hỏi
(Organization Learning) được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, nhưng về cơ
bản, có thể thống nhất với định nghĩa sau: “Tổ chức biết học hỏi là tổ chức trong đó
mọi thành viên được huy động, lôi cuốn vào việc tìm kiếm, phát hiện và giải quyết
vấn đề, vào việc làm cho tổ chức có khả năng thực nghiệm cách làm mới, để biến
đổi, phát triển và cải tiến liên tục nhằm đẩy nhanh khả năng tăng trưởng của tổ
chức, khiến tổ chức có thể đạt được mục tiêu của mình một cách tốt đẹp nhất”
(Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Những xu thế quản lý hiện đại và
việc vận dụng vào quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội)
2.2. Thiết kế, xây dựng một tổ chức biết học hỏi
- Lãnh đạo: Đối với “tổ chức biết học hỏi” người lãnh đạo phải có khả năng
xây dựng tầm nhìn/ quan điểm được chia sẻ, phải biết giúp người khác nhìn thấy
toàn bộ hệ thống, biết cách làm việc cùng với mọi người, biết thiết kế cấu trúc tổ
chức theo chiều ngang, biết khởi xướng sự biến đổi, biết phát huy năng lực của mỗi
thành viên hướng tới tương lai.
- Cấu trúc theo chiều ngang: “Tổ chức biết học hỏi” sẽ phá bỏ cấu trúc tổ
chức theo chiều dọc – cái cấu trúc ngăn cách người quản lý và thuộc cấp. Tổ chức
biết học hỏi vận dụng những ý tưởng mới nhất để đạt được sự cộng tác – hợp tác

- Văn hóa mạnh mẽ: Chúng ta đều biết văn hóa của tổ chức là những giá trị,
những niềm tin, sự hiểu biết, các chuẩn mực được các thành viên trong tổ chức chia
sẻ.
Có thể khẳng định văn hóa là nền tảng của “tổ chức biết học hỏi”. Văn hóa
của tổ chức biết học hỏi phải mạnh mẽ trong ba lĩnh vực sau: Cái toàn thể là quan
trọng hơn cái bộ phận, ranh giới giữa các bộ phận phải giảm thiểu đến mức thấp
nhất; Văn hóa tổ chức là bình đẳng với tất cả mọi thành viên; Các giá trị văn hóa
phải được cải thiện và thích nghi
1. Thực trạng xây dựng tổ chức biết học hỏi của Trường Đại học FPT
2
Trường đại học FPT được thành lập năm 2006 với sứ mệnh xây dựng mô
hình của một trường Đại học thế hệ mới, có triết lý giáo dục hiện đại, gắn liền đào
tạo với thực tiễn cuộc sống và nhu cầu nhân lực của đất nước, góp phần đưa giáo
dục Việt nam lên ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới. Mục tiêu của nhà
trường là đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao chuyên ngành CNTT,
quản trị kinh doanh và các nhóm ngành khác có liên quan cho tập đoàn FPT cũng
như cho các tập đoàn CNTT toàn cầu tại khắp nơi trên thế giới và các doanh nghiệp
Việt Nam.
Sự khác biệt của Trường Đại học FPT so với các trường đại học khác là đào
tạo theo hình thức liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp CNTT, gắn đào tạo với
thực tiễn, với nghiên cứu - triển khai và các công nghệ hiện đại nhất. Triết lý và
phương pháp giáo dục hiện đại; Đào tạo con người toàn diện, hài hòa; Chương
trình luôn được cập nhật và tuân thủ các chuẩn công nghệ quốc tế; Đặc biệt chú
trọng kỹ năng ngoại ngữ; Tăng cường đào tạo quy trình tổ chức sản xuất, kỹ năng
làm việc theo nhóm và các kỹ năng cá nhân khác là những điểm sẽ đảm bảo cho
sinh viên tốt nghiệp có những cơ hội việc làm tốt nhất tại tập đoàn FPT và các
doanh nghiệp hàng đầu khác.
Để thực hiện được những mục tiêu đã đề ra, trường Đại học FPT đã xây
dựng được văn hóa nhà trường tích cực mang những đặc trưng riêng biệt, độc đáo
và từng bước hướng đến mô hình “nhà trường biết học hỏi”.

phát triến đó, nếu lãnh đạo nhà trường không thiết kế, sắp xếp cơ cấu tổ chức thì sẽ
tạo nên một bộ máy cồng kềnh, khó quản lý, thậm chí việc để các thành viên nắm
được cơ cấu tổ chức cũng là việc khó. Nhưng với trường Đại học FPT, lãnh đạo
nhà trường đã có sự sắp xếp tổ chức khoa học, hợp lý, bộ máy quản lý gọn gàng và
sử dụng nhiều cách truyền thông khác nhau để thông tin tới các thành viên trong
trường nắm được cơ cấu tổ chức. Các thành viên trong trường biết rõ chức năng,
nhiệm vụ của vị trí công tác của mình, của bộ phận mình và bộ phận khác. Các cá
nhân tương tác với nhau thường xuyên trong công việc để trao đổi thông tin vì mục
tiêu chung của nhà trường.
Nhà trường còn xây dựng hệ thống các văn bản quản lý để giúp cho công tác
quản lý không bị chồng chéo, vận hành hiệu quả, trong đó có các văn bản về quản
lý cán bộ. Các vị trí quản lý thường xuyên được thuyên chuyển với nhau để mỗi
cán bộ quản lý có khả năng đảm nhận vai trò mới và hỏi hỏi kỹ năng mới.
- Lãnh đạo nhà trường nhiệt tình, tâm huyết với công việc, với sự nghiệp
giáo dục của nhà trường và không ngại thay đổi để đưa chất lượng của nhà trường
ngày càng tốt hơn.
2.1.2. Ủy quyền cho các thành viên
Ở trường Đại học FPT, mỗi thành viên trong trường có được sự tự chủ, tự
chịu trách nhiệm, được ủy quyền xử lý trong mảng công việc của mình. Cán bộ
quản lý không cần quản lý theo kiểu giờ giấc hành chính khắt khe mà theo đánh giá
hiệu quả công việc. Mỗi thành viên phải quản lý chất lượng mảng công việc của
4
mình và định kỳ báo cáo cán bộ quản lý cấp cao hơn để có những điều chỉnh phù
hợp với mục tiêu của bộ phận và của nhà trường.
2.1.3. Chia sẻ thông tin/truyền thông
Ở trường Đại học FPT, các kênh truyền thông nội bộ được khai thác hiệu quả
để thông tin tới các thành viên trong trường. Ngoài việc truyền thông qua các cuộc
họp, qua email, nhà trường còn xuất bản bản tin nội bộ hàng tuần để gửi tới toàn
thể cán bộ nhân viên, giảng viên. Bản tin nội bộ tập hợp các bản tin nổi bật đến tình
hình chung trong tuần, những thay đổi về chính sách, nhân sự, những kế hoạch sẽ

đội -Lãnh đạo FPT phải Chí công – Gương mẫu – Sáng suốt) chính là hệ thống giá
trị cốt lõi của Tập đoàn FPT nói chung, của trường Đại học FPT nói riêng. Hệ
thống giá trị cốt lõi này cùng với những giá trị văn hóa đặc thù của môi trường giáo
dục, tạo nên nền văn mạnh, tích cực trong nhà trường.
Ngoài ra, các thành viên trong nhà trường được đối xử bình đẳng, được đánh
giá theo năng lực và mức độ hoàn thành công việc. Nỗ lực của các cá nhân sẽ được
ghi nhận, và làm căn cứ cho việc tăng lưởng và thưởng và vinh danh vào cuối năm.
6
2.2. Những điểm chưa làm được của trường Đại học FPT trong việc xây
dựng nhà trường biết học hỏi
- Việc ủy quyền cho các cá nhân: Mặc dù mỗi thành viên trong trường có
được sự tự chủ, tự chịu trách nhiệm, được ủy quyền xử lý trong mảng công việc
của mình nhưng lại chưa đạt đến mức tự đưa ra quyết định và tự hoàn thành quyết
định mà vẫn có sự giám sát nhất định của cán bộ quản lý.
- Chiến lược phát lộ là xu hướng đã được nhà trường vận dụng, nhưng việc
chiến lược phát lộ từ những cuộc thảo luận giữa các thành viên vẫn chưa được khai
thác hiệu quả. Mặt khác, tư tưởng đồng thuận chung về tính thực nghiệm vẫn chưa
được phát huy. Các cá nhân có được luân chuẩn công việc để thử nghiệm những vai
trò mới nhưng tư tưởng khuyến khích thử nghiệm, sự thất bại được chấp nhận chưa
phải là phổ biến.
- Ở Đại học FPT, mục tiêu chung của nhà trường được các thành viên của
trường hướng đến, nhưng ranh giới giữa các đơn vị vẫn còn khá lớn, vẫn còn tình
trạng cục bộ, địa phương. Với việc dàn trải các cơ sở đào tạo từ Bắc chí Nam, thậm
chí có cơ sở ở Nigieria, sắp tới có thêm cơ sở ở Lào, sự đa dạng của các hệ đào tạo
tạo nên những khoảng cách không hề nhỏ trong văn hóa của nhà trường.
2. Đề xuất các biện pháp để xây dựng Trường Đại học FPT thành tổ
chức biết học hỏi
Để nâng cao khả năng thích ứng linh hoạt của nhà trường trong môi trường
cạnh tranh đầy biến động và phát huy tối đa năng lượng của các thành viên trong
nhà trường, thì việc xây dựng nhà trường thành tổ chức biết học hỏi là một hướng

trường? Câu trả lời là cần tăng cường các hoạt động gắn kết giữa các đơn vị để họ
thu hẹp khoảng cách và chia sẻ giá trị văn hóa chung. Nếu tạo cho các thành viên
cảm giác cùng chung một lịch sử, cùng chung một tương lại thì ranh giới giữa họ sẽ
được xóa bỏ, tư tưởng cục bộ, địa phương sẽ nhường chỗ cho tinh thần gắn bó, chia
sẻ.
Muốn làm được điều đó, nhà trường phải giữ gìn được “văn hóa mạnh”, tích
cực mà nhà trường đang có thông qua việc duy trì các cuộc thi tìm hiểu truyền
thống của trường, các cuộc thi tìm hiểu chuyên môn trong tất cả các đơn vị, tổ chức
các cuộc Teambuilding giữa các đơn vị trong trường…Các hoạt động văn hóa đoàn
thể là rất cần thiết trong mỗi tổ chức, vấn đề là phải xây dựng các hoạt động văn
hóa thể hiện được đặc trưng văn hóa của nhà trường.
8
Kết luận:
Trong môi trường cạnh tranh, đầy biến động như hiện nay, việc xây dựng
nhà trường biết học hỏi không những để quản lý hiệu quả nguồn lực tri thức chiến
lược mà còn có vai trò quan trọng đảm bảo cho sự thành công cho nhà trường. Có
thể nói rằng, bất kì nhà lãnh đạo nào muốn tổ chức của mình phát triển bền vững
cũng cần quan tâm và dành nguồn lực thích đáng để xây dựng tổ chức của mình trở
thành một tổ chức học hỏi. Trường Đại học FPT muốn thực hiện được những mục
tiêu chiến lược to lớn, cần làm tốt hơn nữa mô hình nhà trường biết học hỏi, đó là
điều kiện cần cho sự thành công.
9
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Những xu thế quản lý hiện
đại và việc vận dụng vào quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia
Hà Nội.
2. Tâp bài giảng “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về lãnh đạo và quản lý
giáo dục trong thời kỳ đổi mới”. GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
3. Slide bài giảng “Văn hóa tổ chức”. GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc
4. Slide bài giảng” Quản lý văn hóa nhà trường”. GS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc,