Cộng hoà xã chủ nghĩa việt nam
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
**********
Bản sáng kiến kinh nghiệm
Tên sáng kiến :
Phng phỏp phõn tớch giỏ tr biu cm ca cỏc
bin phỏp tu t trong dy ng vn 7
Họ và tên : Bùi Thị Kim oanh
Đơn vị công tác : Trờng THCS Đông Hợp
Huyện Đông Hng Tỉnh Thái Bình .
Tháng 5 năm 2006
Sáng kiến kinh nghiệm
Phơng pháp phân tích giá trị biểu cảm
của các biện pháp tu từ trong dạy ngữ văn 7
A/Đặt vấn đề
Trong những năm cuối thế kỉ XX đã có sự phát triển mạnh mẽ của khoa học
và công nghệ ,sự bùng nổ của công nghệ thông tin trên phạm vi toàn cầu đang đặt
cho loài ngời trong xã hội thế kỉ XXI xu hớng phát triển nền kinh tế mới ,nền kinh
tế tri thức và một xã hội mới ở tầng cao hơn dựa vào nguồn thông tin và tri thức .Vì
lẽ đó mà cải cách giáo dục là một đòi hỏi cấp bách nhằm tạo ra cho con ngơì năng
lực trí tuệ và kĩ năng nghề nghiệp .Vẫn đề cốt lõi của cải cách giáo dục là đổi mới
chơng trình ,nội dung và phơng pháp giảng dạy .
1
Là ngời trực tiếp đứng trên bục giảng hớng dẫn học sinh biết phân tích cảm
nhận đánh giá về các tác phẩm văn học có giá trị từ đó các em rút ra những baì học
để bồi dỡng tình cảm nhận thức của riêng mình .Qua thực tế giảng dạy tôi nhận
thấy rằng dạy văn, học văn đòi hỏi phải nghiên cứu tìm hiểu ,tiếp thu nó bằng cả trí
óc lẫn tâm hồn có khi ta cảm thụ đợc nhng lại trình bày sự hiểu biết không đạt yêu
cầu .
Đối với học sinh lớp 7 ,các em bớc đầu làm quen với văn biểu cảm cũng là
loại bài khó .Muốn các em bộc lộ đợc xúc cảm ,suy nghĩ hay một ấn tợng về một
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
(bánh trôi nớc Hồ Xuân Hơng )
Hoặc Ngày ngày mặt trời đi qua chân lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
(Viếng lăng Bác Viễn Phơng ).
Các em thấy đợc cách sử dung nghệ thuật ẩn dụ của nhà thơ rất có hiệu quả
vì thông qua hình ảnh mặt trời là vầng thái dơng (nghĩa đen)tác giả đã tậo ra một
hình ảnh so sánh ngầm sâu sắc tế nhị làm cho ngời đọc và hình dung ra hình ảnh
của Bác Hồ (nghĩa bóng )một con ngời rực rỡ ấm áp nh mặt trời đã soi sáng dẫn dắt
dân tộc Việt nam ta suốt những năm tháng chống Pháp và chống Mĩ và tiếp tục
chiếu soi cho dân tộc Việt nam trên con đờng tiến lên chủ nghĩa xã hội .Từ đó hình
ảnh ẩn dụ này đã tạo cho nhà thơ và cả ngời đọc một tình cảm yêu mến khâm phục
vị lãnh tụ kính yêu của chúng ta .
Không chỉ là biện pháp ẩn dụ mà trong khi viết cách biểu đạt cũng thật linh
hoạt ,phong phú đa dạng với nhiều màu sắc khác nhau nhằm tạo nên vẻ đẹp riêng
2
,những giá trị độc đáo của từ câu thơ , đoạn văn ,vì thế các em phải khám phá năm
bắt đợc chẳng hạn nh câu thơ :
Con cac rô ơi chớ có buồn .
Hoặc: Sóng đã cài then đêm sập cửa .
(Huy Cận ).
Giúp các em hiểu khi viết văn thơ ,có khi viết theo phơng thức miêu tả ,trần thuật
để sự vật thêm sinh động ,ngời ta gán cho chúng những ý nghĩa tình cảm nh con ng-
ời .Đó chính là phơng thức nhân hoá .Trở lại với câu thơ của Huy Cận chúng ta thấy
cách sử dung nghệ thuật nhân hoá của nhà thơ thật thú vị vì tác giả gán hành động
Cài then của con ngời cho sóng và gán hành động sập của cho đêm để miêu
tả thật sinh động về hình ảnh cảnh đêm bắt đầu lan tràn trên mặt biển từ đó gợi cảm
giác thoải mái nghỉ ngơi khi con ngời vũ trụ đi vầo trạng thái yên tĩnh lúc ban đêm.
Cảm thụ thơ văn đâu phải là truyện dễ muốn cảm nhận đợc đầy đủ các em phải tự
phát hiện các giá trị nghệ thuật ,cái tình của tác giả giửi trong tác phẩm .Một câu
gợi vấn đề tự bản thân các em có thể làm bài tốt . Trong các giờ dạy văn các em tích
cực chủ động trong khi làm bài tập .Chú ý nghe giảng ,ghi chép bài tốt hoàn thành
xuất sắc bài tập giáo viên giao cho .Chính vì vậy kết quả các bài kiểm tra 15 phút
,bài kiểm tra 1 tiết ,những bai thực hành trên lớp đề có kết quả khá cao ,đặc biệt
trong kì kiểm tra cuối năm học vừa qua kết quả môn ngữ văn 7 lớp tôi phụ trách có
27/28 em đạt điểm trên trung bình đạt tỷ lệ 96,4 %.Trong đó tỉ kệ khá giỏi đạt 75%.
III/Kết thúc vấn đề .
Học văn làm văn là một năng lực tổng hợp ,là quá trình bền bỉ dày công học
tập trao dồi lâu ngày ,đó la cha nói đến năng khiếu .Xong dù có năng khiếu ít hay
nhiều ,sự nhẫn nại kiên trì nhiệt tình công phu thờng xuyên rèn giữa học tập vẫn là
3
con đờng dẫn đến thành công .Với cách phân tích giá trị biểu cảm của các biện
pháp tu từ trong văn thơ cũng chỉ là một cách trong rất nhiều cách để khám phá ra
vẻ đẹp muôn màu muôn vẻ và giá trị cao đẹp đầy tính nhân văn mà các tác giả giửi
gắm qua từng trang viết .Giúp các em có hứng thú hơn với môn văn,và cả trong quá
trình học văn .
Trên đây là kinh nghiệm tôi rút ra trong quá trình giảng dạy tại trờng và thực tế
cũng thấy đạt đợc hiệu quả đối với học sinh.Với mục đích trao đỏi kinh nghiệm với
đồng nghiệp ,và tôi học hỏi nhiều hơn của bạn bè từ đó trao dòi thêm kiến thức ,tìm
ra phơng pháp dạy tốt nhất đạt hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy .
Đông Hợp ,ngày 20 tháng 5 năm 2006
Ngời viết sáng kiến
Cộng hoà xã chủ nghĩa việt nam
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
**********
Bản thành tích cá nhân
năm học 2005-2006
Họ và tên: Bùi Kim Oanh
Chức vụ : Giáo viên tổ khoa học xã hội
Công việc đợc giao: -Tỏng phụ trách đội
3,Với hoạt động đoàn thể:
-Với Chi Bộ: tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt Chi bộ ,luôn luôn nêu cao vai trò
gơng mẫu của ngời Đảng viên .Thực hiện tốt những nhiệm vụ mà Chi bộ giao cho
Đảng viên
- Với Công Đoàn : Thực hiện nghiêm túc các hoạt động mà công Đoàn tổ chức đặc
biệt là những ngày 20 11,8-3,
- Với công tác Đội : Đợc giao làm công tác Tổng phụ trách tôi luôn chỉ đạo Liên
đội thực hiện tốt những nhiệm vụ mà Hội đồng Đội huyện và nhà trờng giao cho có
kế hoạch thực hiện cho từng tuần ,từng tháng .Theo dõi ,hiểu đặc điểm của liên
đội ,hoàn cảnh của từng em.
Kết quả :Liên đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ .Có 98,7% Đội viên đạt danh hiệu
cháu ngoan bác Hồ ,Có hồ sơ đề nghị hội đòng Đội công nhận là Liên đội xuất sắc
cấp huyện.
4,Bài học kinh nghiệm
- Phải có kế hoạch cho từng công việc mình làm.
- Thờng xuyên nghiên cứu tài liệu sách vở học hỏi đồng nghiệp để rút ra kinh
nghiệm .
Trên đây là những thành tích mà cá nhân tôi ,với cơng vị trách nhiệm là Giáo
viên ,Tổng phụ trác đội ,Tôi đã tổ chức, đoàn kết nội bộ, phấn đấu đạt đợc kết quả
cùng các bạn đồng nghiệp trong trờng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm học 2005-
2006.
Căn cứ vào những thành tích trên kính mong hội đồng thi đua trờng THCS Đông
hợp,Hội đồng thi đua cấp trên xét và công nhận tôi đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp
huyện năm học 2005 2006 .
Đông Hợp ,ngày 30 tháng 5 năm 2006
Ngời viết bản thành tích
Bùi Kim Oanh
-
5