KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TIỂU HỌC

Họ và tên người viết: Nguyễn Thị Thanh Hoa
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học 3 thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Người cũng đã từng khẳng định:
“Hiền, dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Trẻ em thế hệ mầm non tương lai của đất nước.
Trường học là nơi trẻ em được hình thành và phát triển nhân cách toàn
diện nhất. Ở trường, các em được đón nhận sự quan tâm, dạy bảo của các thầy
cô giáo, sự tận tình giúp đỡ của bạn bè và được sống trong tập thể lớp, các em
có điều kiện để phát triển trí tuệ và năng khiếu của bản thân. Đến trường, các
em không chỉ được học tập các môn học mà còn được rèn luyện, được tham gia
vào các hoạt động tập thể phù hợp với lứa tuổi. Hoạt động học tập và hoạt động
giáo dục là hai mặt quan hệ hữu cơ, chặt chẽ với nhau, thúc đẩy lẫn nhau cùng
phát triển trong toàn bộ quá trình phát triển chung của trẻ. Có thể nói trường
học là vườn ươm cho những tài năng tương lai của đất nước.
Bậc tiểu học là bậc học có vai trò, vị trí đặc biệt, là bậc học nền tảng của
hệ thống giáo dục quốc dân nên được xã hội đặc biệt quan tâm.
Ở tiểu học, ngoài những giáo viên dạy các môn chuyên như Âm nhạc,
Mỹ thuật, Thể dục, hầu hết các giáo viên được phân công giảng dạy các môn
học và phụ trách chủ nhiệm một lớp. Học sinh tiểu học còn nhỏ tuổi, các kĩ
năng còn hạn chế, ý thức tổ chức kỉ luật và ý thức tự giác của các em chưa cao.
Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, đòi hỏi giáo viên phải đầu tư nhiều thời
gian và công sức. Do đó giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò quyết định trong
việc tổ chức và triển khai các hoạt động trong suốt năm học.
Trong những năm học vừa qua, thực tế cho thấy ngành giáo dục của

viên cần gần gũi với học sinh, trực tiếp hỏi về gia đình, bản thân học sinh.
Việc tìm hiểu kĩ và nắm chắc hoàn cảnh của từng học sinh sẽ giúp giáo
viên xây dựng được một kế hoạch chủ nhiệm phù hợp, sát tình hình thực tế và
có tính khả thi cao.
2. Phân tích, đánh giá những thuận lợi, khó khăn của lớp chủ nhiệm
Trên cơ sở tình hình thực tế của lớp, giáo viên cần phân tích đánh giá
những mặt thuận lợi về phía học sinh, cha mẹ học sinh, cơ sở vật chất lớp học
Giáo viên cần nắm được trình độ năng lực chung của từng em, xếp loại
hạnh kiểm, những học sinh đặc biệt cần quan tâm của học sinh năm học trước
để từ đó vạch ra các biện pháp tác động phù hợp.
Giáo viên cần phân tích, đánh giá được những điểm mạnh, điểm yếu của
cha mẹ học sinh để từ đó lựa chọn những người tiêu biểu, có khả năng tuyên
truyền và biết thu hút mọi người cùng quan tâm đến các phong trào chung của
lớp. Giáo viên sẽ giới thiệu những người này để phụ huynh học sinh của lớp
bầu những người này vào Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp.
Ngoài ra giáo viên cũng cần phân tích đánh giá tình hình kinh tế, xã hội
của địa phương, tình hình cơ sở vật chất của lớp để từ đó xác định cần bổ sung
thêm điều kiện gì để các hoạt động giảng dạy và giáo dục của lớp được diễn ra
thuận lợi. Đặc biệt việc phân tích, đánh giá tình hình kinh tế, xã hội của địa
phương nếu làm tốt sẽ giúp giáo viên thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phát
huy có hiệu quả phong trào xã hội hoá giáo dục, thực hiện tốt việc phối hợp
giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục.
Từ việc phân tích, đánh giá những thuận lợi, khó khăn của lớp, giáo viên
sẽ thấy được mình cần phải làm gì, có kế hoạch như thế nào để thực hiện chỉ
tiêu được giao. Qua đó giáo viên thấy được mình còn gặp khó khăn gì để từ đó
đề nghị sự giúp đỡ từ phía nhà trường, đồng nghiệp.
3. Xây dựng chỉ tiêu, kế hoạch chủ nhiệm của lớp trong năm học :
Căn cứ vào tình hình thực tế và các chỉ tiêu chung của nhà trường, giáo
viên sẽ xây dựng chỉ tiêu cần phấn đấu của lớp về các mặt như chỉ tiêu duy trì
sĩ số, tỷ lệ chuyên cần, hạnh kiểm, chất lượng các môn học, xếp loại giáo dục,

học kì một và cuối năm học nhằm thông báo kế hoạch giáo dục của lớp, của
trường, tình hình học tập, rèn luyện của học sinh, bàn các biện pháp phối hợp
giữa nhà trường và gia đình. Đây là một nội dung rất quan trọng tạo uy tín của
giáo viên đối với các bậc phụ huynh học sinh nên đòi hỏi giáo viên phải chuẩn
bị thật chu đáo các nội dung, có năng lực tổ chức, biết phối hợp với ban chi hội
phụ huynh để thu hút được sự nhiệt tình ủng hộ của các bậc cha mẹ học sinh
cho các phong trào của lớp, của trường.
4.3. Xây dựng và triển khai các nền nếp hoạt động
a) Nền nếp học tập
Giáo viên cần xây dựng và rèn luyện cho học sinh có ý thức học bài và
làm bài ở nhà, chuẩn bị sách vở theo thời khoá biểu (Đối với các lớp còn nhỏ,
đặc biệt là lớp 1, giáo viên cần phối hợp chặt chẽ với với cha mẹ học sinh để
xây dựng và rèn luyện cho học sinh các nền nếp này).
Ngoài ra giáo viên cần rèn cho học sinh nền nếp truy bài đầu giờ, nền nếp
giơ tay phát biểu trong lớp, nền nếp làm việc trong tổ, trong nhóm hoạt động,
b) Nền nếp chuyên cần
Giáo viên cần rèn ý thức đi học đầy đủ, đúng giờ, nghỉ học phải xin
phép Cần thiết ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm học, giáo viên cần thống
nhất và phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để quản lí chặt chẽ nền nếp
chuyên cần của học sinh.
c) Nền nếp sinh hoạt lớp, sinh hoạt Đội và Sao nhi đồng
* Tổ chức tốt các giờ sinh hoạt lớp:
Trên cơ sở có được đội ngũ cán bộ lớp đã biết làm việc, tổ chức giờ sinh
hoạt lớp là điều kiện để các em thể hiện tính chủ động, tự quản, vai trò của
mình đối với lớp.
+ Cán bộ: Được đánh giá một cách vô tư về ưu khuyết điểm của bạn.
+ Học sinh: Được phát biểu tự do, thoải mái, thể hiện hết tâm tư nguyện
vọng của mình.
+ Trong giờ sinh hoạt các em được nói, được hát, được chơi, được thể
hiện hết mình, nên giờ sinh hoạt đã trở thành sự háo hức, sự chờ đợi đối với các

nhật theo sự phân công của tổ trưởng. Có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, gọn
gàng, ngăn nắp.
4.4. Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức
ngoài giờ học các môn học văn hoá. Qua các hoạt động này giúp hình thành và
phát triển ở học sinh các kĩ năng ban đầu, cơ bản và cần thiết phù hợp với sự
phát triển chung của học sinh. Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng tham gia các hoạt
động tập thể, kĩ năng nhận thức, , góp phần hình thành và phát triển tính tích
cực, tự giác, tinh thần tập thể cho học sinh. Trên cơ sở đó bồi dưỡng cho học
sinh thái độ đúng đắn với các hiện tượng tự nhiên và xã hội, có tinh thần trách
nhiệm chung với công việc của tập thể.
* Một số con đường thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
- Hoạt động giáo dục theo chủ điểm.
- Hoạt động trong giờ sinh hoạt lớp.
- Hoạt động trong buổi sinh hoạt dưới cờ.
- Hoạt động của Đội TNTP và Sao nhi đồng Hồ Chí Minh.
- Hoạt động bảo vệ môi trường.
5. Hình thành nhân cách thông qua giờ đạo đức:
Để định hướng cho học sinh những hành vi đúng trong sinh hoạt, quan hệ
bạn bè. Thông qua các giờ Đạo Đức trên lớp, tôi muốn góp phần trong việc
hình thành nhân cách của học sinh, bằng việc sử dụng xử lý các tình huống, trò
chơi đóng vai Từ đó các em biết tự sửa sai, học tập và làm theo gương tốt một
cách nhẹ nhàng, thoải mái. Các em tham gia với một tinh thần hào hứng, đoàn
kết giúp đỡ cho tập thể lớp càng gần gũi, gắn bó hơn. Chính vì vậy các em biết
tôn trọng và giữ gìn danh dự cho tập thể lớp .
6. Đề cao tính tập thể trong giờ dạy văn hoá:
Trong giờ dạy văn hoá, ngoài việc truyền thụ các kiến thức cơ bản, tôi
luôn muốn tạo ra không khí phấn khởi, dân chủ trong giờ học để học sinh phát
huy tính chủ động sáng tạo trong bài học cũng như tính cách. Từ đó khuyến
khích được tính mạnh dạn , tự tin cho học sinh nhất là đối với các em yếu kém,

tự đánh giá và thấy rằng : Lớp có chuyển biến rõ rệt về tinh thần tập thể, biết
yêu thương và giúp đỡ nhau hơn trong học tập và rèn luyện đạo đức. Tham gia
các phong trào thi đua của trường, của Đội với một tinh thần rất hào hứng, đoàn
kết, quyết tâm đạt kết quả cao như:
+ Thi đua đạt nhiều điểm tốt.
+ Hoạt động kế hoạch nhỏ.
+ Tham gia văn nghệ trường.
+ Thi kể chuyện về Bác Hồ.
+ Ủng hộ người nghèo tàn tật.
Sự cố gắng của tập thể lớp đã được nhà trường ghi nhận, đó là niềm vui
niềm tự hào cho tập thể lớp.
Xây dựng và duy trì được nếp tự quản trong và ngoài lớp đó là:
+ Nền nếp xếp hàng ra vào lớp.
+ Nền nếp kiểm tra trang phục của Đội.
+ Nền nếp tự quản khi giáo viên vắng.
+ Nền nếp sinh hoạt cuối tuần.
+ Nền nếp đọc truyện, báo vào giờ ra chơi, giờ hoạt động tập thể (đọc
truyện).
+ Nền nếp giúp các bạn học kém về học tập và đạo đức có tiến.
Cuối năm học 2010-2011 vừa qua, kết quả chủ nhiệm của lớp 1C do toi
chủ nhiệm đạt được như sau :
- Số học sinh đầu năm là 30 em, cuối năm là 28 em, có 02 học sinh
chuyển đi, không có học sinh bỏ học. Duy trì sĩ số đạt 100%.
- Tỷ lệ chuyên cần của lớp đạt 99,54% vượt mức chỉ riêu đề ra 0,54%.
- Cuối năm học có 100% học sinh được đánh giá xếp loại “Thực hiện đầy
đủ” (28/28 em).
- Xếp loại giáo dục của học sinh cuối năm từ trung bình trở lên, được lên
lớp thẳng: 27/28 học sinh, đạt tỷ lệ 96,42%. Trong đó :
+ Loại giỏi: 7/28 học sinh, đạt tỷ lệ 25,00%.
+ Loại khá: 9/28 học sinh, đạt tỷ lệ 32,14%.