Kinh nghiệm dạy học sinh Tiểu học, học tốt môn âm nhạc
Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
LÝ DO:
Âm nhạc là một trong những nhu cầu cần thiết đối với đời sống tinh thần
của trẻ nhằm đào tạo cho các em phát triển một cách toàn diện.Giáo dục cho
các em biết phân biệt thưởng thức từ lời ca, giai điệu, nhịp điệu, tiết tấu, sự hài
hoà về âm thanh giúp học sinh mở rộng tầm hiểu biết, mang lại cảm giác xúc
động về thẩm mỹ mới mẻ, mạnh mẽ. giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng
tượng và có tác dụng giáo dục tình cảm cho trẻ em. Thông qua môn học này
các em được rèn luyện về tai nghe, trí nhớ, phát triển khả năng cảm thụ và làm
quen với việc thể hiện chính xác cao độ, trường độ của âm thanh trên cơ sở giai
điệu bài hát.Đã hình thành cho các em một trình độ văn hóa Âm nhạc tối thiểu,
các em làm quen với cách cảm thụ âm nhạc , các em được nghe hát, nghe nhạc,
được tập hát, được biết một số kiến thức phổ thông về Âm nhạc, đặc biệt là
trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát
triển hài hoà, kích thích tiềm năng âm nhạc, từ đó giúp các em cân bằng các nội
dung học tập.
Qua thực tế giảng dạy từ những năm trước đây, đặc biệt là năm học
2009– 2010 tôi nhận thấy rằng cho học sinh hiểu được khái niệm về âm nhạc,từ
đó cho học sinh làm quen với các âm thanh của các nốt nhạc,một bài hát, . . .
để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài học giáo viên cần có
một phương pháp truyền đạt tốt nhất, đơn giản nhất nhưng lại hiệu quả nhất, để
giúp các em nắm bắt nhanh nhất kiến thức bài học. Căn cứ vào tình hình thực tế
của trường tôi là đa số các em chưa qua học mẫu giáo và ít có điều kiện để tiếp
xúc với âm nhạc nên môn Âm nhạc vẫn còn rất mới mẻ đối với các em. Để tạo
cho các em có một trình độ văn hóa âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn
diện cho các em. Để tạo cho các em sự hứng thú, niềm vui khi học hát, nghe ca
nhạc. Giáo dục năng lực cảm thụ âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật, làm
cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú. Phát triển trí tuệ, bồi dưỡng
nhạc, bài nhạc nên khi cho các em nêu cảm nhận của mình về bài hát hoặc bài
nhạc thì đa số các em không nêu được. Trước những hạn chế thực tại tôi luôn
băn khoăn, trăn trở và qua những kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được qua các giờ
dạy trên lớp, tìm tòi qua sách báo thông tin đại chúng, tham khảo ý kiến của
bạn bè, đồng nghiệp, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm dạy học sinh Tiểu học
học tốt môn âm nhạc.
Để phục vụ tốt cho việc theo dõi sự tiến bộ của học sinh trước khi áp
dụng những biện pháp này tôi đã khảo sát chất lượng của học sinh khối 4,có 3
lớp tại điểm trường trung tâm qua bài học.
Lớp
Tổng số
HS
Hoàn thành tốt (A
+
) Hoàn thành (A) Chưa hoàn thành(B)
SL % SL % SL %
4A 23 3 13,04 15 65,21 5 21,73
4B 23 2 8,69 18 78,56 3 13,04
4C 25 2 8,00 18 72,00 5 20,00
Tổng 71 7 9,85 51 71,83 13 18,30
Qua khảo sát tôi đã chọn những biện pháp sau để giúp học tốt môn
âm nhạc:
1. Biện pháp 1: Giới thiệu bài hát, bản nhạc (có lời hoặc không lời)
Có nhiều cách để giới thiệu cho học sinh một bài mới. Ở đây là một cách
mà theo tôi là giúp học sinh dễ tiếp thu bài học nhất:
- Muốn cho các em nghe nhạc có một kết quả tốt, trước khi cho các em
nghe nhạc giáo viên phải nhắc nhở cho các em tư thế ngồi thoải mái và thái độ
+ Em nghe giai điệu có hay không ?
+ Nội dung của bài hát nói lên điều gì ?
+ Gọng hát trong băng, đĩa nhạc em được nghe là giọng nam hay nữ ?
- Giáo viên nhận xét và đưa ra kết luận, khuyến kích các em khi nghe lần
2 nên kết hợp với các hoạt động như gõ đệm, vận động theo nhạc, vẽ tranh,
chơi trò chơi … chú ý cho các em thái độ chăm chú khi nghe nhạc. Khích lệ các
em trong học tập và tạo điều kiện cho các em chứng minh khả năng cảm nhận
của mình, rèn luyện cho các em mạnh dạn và tự tin.
4. Biện pháp 4: Nghe nhạc ( lần 2 )
Giáo viên mở băng, đĩa nhạc, tự đàn hoặc hát cho học sinh nghe lại lần 2
để các em nhớ được giai điệu, lời ca, nội dung của tác phẩm một cách tốt hơn
và đầy đủ hơn. Qua đó từng bước nâng cao năng lực cảm thụ âm nhạc của các
em. Rèn cho các em khả năng nghe âm thanh chuẩn xác, việc đó sẽ giúp cho
các em học hát tốt, phát triển tai nghe và giáo dục thẩm mĩ, góp phần vào việc
giáo dục cho các em một trình độ văn hóa âm nhạc như mục tiêu của môn học
đề ra.
Phần III: KẾT QUẢ ỨNG DỤNG
Kết quả:
Âm nhạc là môn học mang tính nghệ thuật, việc giảng dạy cho HS cấp
tiểu học đòi hỏi phải có những phương pháp đặc thù riêng. Hơn nữa giáo viên
còn phải biết lựa chọn và áp dụng các phương pháp sao cho phù hợp với từng
địa phương, đối tượng học sinh. Bằng sự nhiệt tình, tận tâm của bản thân
tôi cùng với sự cố gắng nỗ lực hết mình của học sinh, tôi thấy các em có rất
nhiều tiến bộ trong việc nêu cảm nhận của mình về bài hát, tác phẩm, mạnh dạn
nhận xét các bạn trong lớp biểu diễn. Từ đó tôi thấy các em mạnh dạn tự tin
hơn khi biểu diễn bài hát, các em tỏ ra rất thích học môn âm nhạc, không khí
của tiết học diễn ra sôi nổi, thoải mái giúp cho các em tiếp thu bài một cách nhẹ
nhàng và phát huy tính tích cực của học sinh. Trên đây là vài biện pháp giúp
học sinh tiểu học cảm thụ âm nhạc tốt, tôi nhận thấy hiệu quả của những biện
pháp này khá cao.
- Tiếp thu bài nhanh, hăng hái phát biểu
ý kiến.
- Biết nêu cảm nhận của mình về bài hát,
tác phẩm âm nhạc.
- Mạnh dạn nhận xét các bạn trong lớp
biểu diễn bài hát.
- Số lượng học sinh mạnh dạn, tự tin khi
biểu diễn tăng lên nhiều.
Tuy nhiên đề tài của tôi sẽ còn nhiều thiếu sót mong được sự góp ý của
ban lãnh đạo, hội đồng khoa học, các đồng nghiệp để tôi học hỏi và đưa nhiều
biện pháp phong phú hơn sao cho tiết học đạt kết quả cao nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Năm Căn, ngày 20 tháng 09 năm 2010
Người viết
Lê Thị Tuyết