Đề 9: Phân tích các nội dung pháp lý và thực tiễn về tạo dựng bản sắc
ASEAN trong Cộng đồng văn hóa xã hội ASEAN.
Để phát triển một cách bền vững các quốc gia không ngừng tìm tòi những
điểm tương đồng để tạo ra sự đồng thuận trong mọi quyết sách của ASEAN thì
sự liên kết của các quốc gia không chỉ dừng lại ở lĩnh vực kinh tế và chính trị mà
còn mở rộng ra cả lĩnh vực văn hóa. Do vậy, tại Hội nghị cấp cao ASEAN-9
(tháng 10/2003), các nhà Lãnh đạo ASEAN đã ký Tuyên bố hòa hợp ASEAN II
(Tuyên bố Bali II), quyết định thành lập Cộng đồng Văn hoá-xã hội ASEAN.
Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN (ASCC) là một trong ba trụ cột quan trọng
của Cộng đồng nhằm mục tiêu thúc đẩy hình thành ý thức về bản sắc khu vực,
nhận thức về khu vực và xây dựng sự hiểu biết lẫn nhau trong nhân dân các nước
ASEAN. Trong bối cảnh ngày càng có nhiều Cộng đồng được thành lập như hiện
nay thì việc ASCC ra đời còn giúp tạo ra một nét riêng khác biệt so với các Cộng
đồng khác. Chính vì vậy tạo dựng bản sắc là một trong các nội dung cơ bản của
Kế hoạch tổng thể ASCC.
1. Nội dung pháp lý
Vấn đề tạo dựng bản sắc các nhà lãnh đạo ASEAN đưa ra lần đầu tiên
trong Tầm nhìn ASEAN 2020: “Chúng tôi hình dung đến năm 2020 toàn bộ
Đông Nam châu Á sẽ là một cộng đồng ASEAN nhận thức được các mối liên hệ
lịch sử của mình, hiểu rõ di sản văn hoá của mình và gắn bó với nhau bằng một
bản sắc chung của khu vực”.
Tiếp đó để thực hiện được tầm nhìn có tính dài hạn này, Chương trình
hành động Hà Nội ( HPA, 1998) là bước triển khai đầu tiên thực hiện Tầm nhìn
ASEAN 2020. HPA đề cập đến mười vấn đề với nội dung thứ chín là “Nâng cao
nhận thức về ASEAN và vị thế của ASEAN trong cộng đồng quốc tế” với các nội
dung như: hỗ trợ các hoạt động của Quỹ ASEAN Foundation và các nguồn lực
và cơ chế sẵn có khác, thực hiện chương trình truyền thông nhằm quảng bá vị thế
ASEAN trong cộng đồng quốc tế hay tổ chức tìm hiểu và trao đổi văn hoá và
nghệ thuật cho thanh niên, thành lập trung tâm đưa phương tiện ASEAN vào
năm 2001 để tiến hành các chương trình đào tạo chuyên môn…Các hoạt động
này nhằm nâng cao nhận thức về ASEAN trong nhân dân các nước đồng thời

giao lưu báo chí thường niên với Trung Quốc, Ấn Độ và Hàn Quốc. Đặc biệt,
Dàn nhạc Cổ truyền ASEAN-Hàn Quốc đã được thành lập và biểu diễn tại Cấp
cao Kỷ niệm ASEAN-Hàn Quốc nhân dịp kỷ niệm 20 năm quan hệ đối thoại
ASEAN-Hàn Quốc (tháng 6/2009).
Việc xây dựng thành công bản sắc ASEAN cùng với việc xây dựng ASCC
sẽ tạo ra nét riêng cho Cộng đồng ASEAN đồng thời góp phần tạo thuận lợi cho
việc hình thành Cộng đồng an ninh cũng như Cộng đồng kinh tế hình thành và
phát triển một cách bền vững.