Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ KHOA HỌC.
1. Cơ sở lí luận.
Người giáo viên được vinh danh là những “kĩ sư tâm hồn”, nghĩa là những người
xây dựng, làm giàu, làm mới và làm đẹp cho tâm hồn người học. Để đảm nhận được vai trò
kĩ sư ấy, thiết nghĩ người giáo viên phải biết vận dụng một cách sáng tạo, linh hoạt và phù
hợp các phương pháp dạy học, đem lại hiệu quả giáo dục cao nhất. Thời đại càng phát
triển, đòi hỏi càng phải đổi mới phương pháp dạy học, mà mục tiêu luôn luôn là hướng vào
người học, phát huy vai trò là “trung tâm” của các em, phát huy tính chủ động, tích cực,
sáng tạo và đem lại hứng thú thực sự cho các em trong mỗi giờ học. Luật Giáo dục, Điều
28.2 đã ghi: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tích tích cực, tự giác, chủ
động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học; bồi dưỡng
phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn kỹ năng vận dụng kiến thức vào
thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Như
vậy, hứng thú học tập của học sinh chính là đích đến đầu tiên của việc đổi mới phương
pháp dạy học. Có khơi được hứng thú học tập ở học sinh thì người giáo viên mới có thể mở
được cánh cửa tâm hồn để làm nhiệm vụ là một “kĩ sư” của mình.
Vậy thế nào là hứng thú?
Theo Từ điển Tiếng Việt – Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 2000, “ hứng thú là sự ham
thích”. Nói một cách rõ hơn thì hứng thú chính là sự “nổi lên, dấy lên, bộc lộ ra” cảm xúc
thích thú, phấn khích, say mê trước một đối tượng cụ thể nào đó. Hứng thú là một trạng
thái tinh thần khiến cho con người có thể giải toả được sự căng thẳng, mệt mỏi, giúp tập
trung vào công việc và trở thành động lực để làm việc.
Trong hoạt động dạy học, người giáo viên chỉ đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn, điều
khiển, còn học sinh mới là người hoạt động thực sự. Để học sinh có thể cộng tác cùng giáo
viên và tích cực, tự giác hoạt động thì việc đem lại hứng thú cho học sinh trong các giờ học
đóng vai trò quan trọng hàng đầu.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
1
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.

2
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
Xã hội ngày càng phát triển thì thị hiếu thẩm mĩ của con người cũng như việc lựa
chọn môn học yêu thích của học sinh ngày càng thay đổi. Sự phát triển của nền kinh tế thị
trường tạo ra lối sống thực dụng cho con người. Lối sống đó ảnh hưởng chi phối đến cả
việc học tập và lựa chọn môn học để chọn nghề của học sinh. Thực tế cho thấy, hứng thú
học Ngữ Văn nói chung và học Văn bản nói riêng của học sinh ngày một ít đi, môn Ngữ
Văn đang mất dần vị trí của mình. Mặc dù nó vẫn là môn học chính, nhưng học sinh có
thực sự yêu thích và lựa chọn nó cho hướng đi của mình hay không? Một thực tế ai cũng
phải công nhận là hiện nay, trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, giáo viên rất bối rối,
khó khăn trong việc tạo đội tuyển học sinh thi Ngữ Văn. Vì đó là lựa chọn cuối cùng của
các em, khi các môn Toán, Tiếng Anh đã đủ số lượng. Số lượng hồ sơ khối C thi tuyển
sinh vào các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp trong cả nước cũng ngày một giảm.
Với học sinh THCS, việc chọn nghề, chọn khối đã bắt đầu định hình nên đó là lí do
các em “xa dần” với môn Văn. Bên cạnh đó, mặc dù là môn học chính nhưng với các em,
việc học Văn chưa xuất phát từ sự say mê, hứng thú thực sự. Các em chỉ học mang tính thụ
động, đối phó. Vì vậy mà những kiến thức nhận được từ bài học Văn ở các em chỉ hời hợt,
ít đọng, chóng quên. Như lời của Tiến sĩ Văn học Trịnh Thu Tuyết – giáo viên dạy Văn ở
Hà Nội đã nói: “Những năm gần đây, một trong những vấn đề khiến nhiều giáo viên văn
trăn trở, bối rối, thậm chí bất lực buông xuôi, đó là tình trạng học trò chán học văn, chán
văn chương, rút gọn việc học văn bằng các hoạt động nhàm chán, miễn cưỡng với: nghe,
ghi chép, trả bài - trong đó hoạt động nghe không còn hứng thú, hoạt động ghi không có
sáng tạo và việc trả bài phần nào đúng với ý nghĩa là trả lại bài thầy cô đã giảng cho thầy
cô, trả càng đủ, càng chính xác càng tốt!”.
Là một giáo viên dạy Văn, trước thực tế đó, bản thân tôi cũng cảm thấy chua xót và
đầy trăn trở. Liệu có lúc nào, người giáo viên dạy Văn lại trở thành những “ông đồ” của
“một thời vang bóng”?
II. MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.
Xuất phát từ những cơ sở lí luận, thực tiễn đó, bản thân tôi thực sự nhiều năm trăn
trở và đã quyết định thực hiện đề tài nghiên cứu “Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. THỰC TRẠNG.
Thực tế cho thấy học xong một giờ Đọc – Hiểu văn bản, học sinh thu nhận được cái
mà các em cần quá ít ỏi, thậm chí cá biệt có em không thu hoạch được gì. Chính điều đó
dẫn đến kiến thức thực tế về văn học của các em còn nghèo nàn, dùng từ ngữ trong giao
tiếp một cách thiếu chính xác, đặc biệt trong các bài Tập làm văn thường mắc lỗi chính tả,
câu văn viết chưa đúng ngữ pháp, cách diễn đạt vụng về, sáo mòn, lệ thuộc vào sách tham
khảo, nhất là các em chưa biết cách vận dụng kiến thức đã học vào bài văn. Nguyên nhân
dẫn đến tình trạng đó là do việc giảm hứng thú hoặc không cảm thấy hứng thú trong giờ
học Văn của các em. Qua thực tiễn điều tra một lần nữa khẳng định điều đó.
Năm học 2010 – 2011, tôi được phân công giảng dạy Ngữ Văn các lớp 7B, 7D. Trên
cơ sở đã bắt đầu nghiên cứu về vấn đề hứng thú học Văn của học sinh THCS từ năm 2009,
nên tôi tiến hành thực nghiệm điều tra tại hai lớp 7B, 7D và kết quả thu được như sau:
Lớp Số HS được Học sinh có hứng thú trong giờ Đọc Học sinh có điểm trung bình
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
5
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
khảo sát – Hiểu văn bản học kì I loại Khá - Giỏi
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ
7B 32 15 46,9% 9 28,1%
7D 34 16 47,1% 11 32,4%

Năm học 2011 – 2012, tôi được phân công giảng dạy các lớp 8A, 8B, 8C. Tiếp tục
điều tra, thu thập, tôi lại được kết quả như sau:
Lớp Số HS được
khảo sát
Học sinh có hứng thú trong giờ Đọc
– Hiểu văn bản
Học sinh có điểm trung bình
học kì I loại Khá - Giỏi

liệu tham khảo). Vì vậy, đa phần các em đến với giờ học Văn với một tâm thế miễn cưỡng,
dựa dẫm, ỉ lại cho một số bạn học giỏi Văn và ít thấy hứng thú trong giờ học.
Tuy nhiên, nguyên nhân chính vẫn là ở phía người dạy, người có nhiệm vụ làm
người chỉ đường, hướng dẫn cho học sinh đến với các tác phẩm văn chương nghệ thuật.
Người giáo viên đã thực sự đầu tư và tâm huyết trong mỗi giờ dạy Văn hay chưa? Họ đã
thực sự “yêu Văn” để duy trì và tiếp lửa cho học sinh trong suốt chặng đường dạy học của
mình hay chưa? Hay vì đặc thù của môn học và tâm thế của học sinh mà người dạy chỉ
chăm chăm vào việc dạy làm sao cho hết, cho xong, tránh tình trạng giáo án “cháy”, “lụt”?
Sau khi điều tra thực nghiệm và tìm hiểu nguyên nhân, bản thân tôi xin phép được
đưa ra một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS, góp phần giúp các
em gần Văn, yêu Văn và học Văn được hứng thú, có kết quả hơn.
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TẠO HỨNG THÚ HỌC VĂN CHO HỌC
SINH THCS.
1. Sử dụng kĩ năng minh hoạ trong giảng dạy tác phẩm thơ.
Để tăng tính trực quan sinh động cho giờ dạy, khơi gợi hứng thú ở học sinh, có rất
nhiều phương pháp như sử dụng tranh ảnh, ứng dụng công nghệ thông tin, đọc diễn cảm,
kể chuyện, đóng vai Ở đây tôi xin được trình bày thêm một giải pháp đó là sử dụng kĩ
năng minh hoạ trong giảng dạy tác phẩm thơ.
Kĩ năng minh hoạ là những thao tác, kĩ thuật, khả năng được người giáo viên vận
dụng vào để minh hoạ cho quá trình tổ chức, hướng dẫn hoạt động dạy học như vẽ, hát,
diễn Hứng thú học tập của học sinh phần lớn có được từ những điều mang tính trực quan
sinh động. Vì vậy việc vận dụng khéo léo những kĩ năng minh hoạ vào dạy học Văn, đặc
biệt là trong dạy học thơ trữ tình sẽ đem lại khả năng gây hứng thú lớn.
Kĩ năng minh hoạ chủ yếu được vận dụng trong quá trình giáo viên hướng dẫn, tổ
chức cho học sinh khai thác thi liệu văn bản. Như ta đã biết, tác phẩm văn chương “mang
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
7
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
tính hình tượng gián tiếp”, nếu trong quá trình khai thác, khám phá thế giới hình tượng đó,
người giáo viên không vẽ ra, dựng ra được một cách cụ thể thì sẽ rất khó khăn cho những

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
Giáo viên có thể đặt câu hỏi gợi tìm cho HS:
? Cảnh thiên nhiên được miêu tả qua những hình ảnh nào?
- HS: trả lời.
GV vừa đọc hai câu thơ vừa vẽ minh hoạ một đường thẳng chân trời, một nửa dùng
phấn màu xanh vẽ nền của cỏ non. Trên cái nền đó, vẽ minh hoạ một nhành cây điểm xuyết
vài bông hoa trắng. Sau đó đặt câu hỏi:
? Với việc sử dụng các hình ảnh “cỏ non”, “tận chân trời”, “điểm”, “hoa” và việc
phối màu “xanh – trắng”, tác giả đã dựng lên bức tranh thiên nhiên mùa xuân ntn?
- HS: trả lời.
- GV bình giảng: Cảnh thiên nhiên hiện lên thật trong trẻo, tươi mới và đầy sức
sống. Cỏ non xanh trải dài đến tận chân trời, những bông hoa đang dần dần hé nở. Không
gian cao rộng, thoáng đãng. Màu sắc “xanh – trắng” phối hợp càng tạo vẻ tinh khôi, trong
trẻo của trời xuân.
Khi dạy văn bản Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận (Ngữ Văn 9, tập 1), khai thác
đến cảnh đoàn thuyền ra khơi với hình ảnh:
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng”
Giáo viên đặt câu hỏi:
? Cảnh thiên nhiên được miêu tả qua những hình ảnh nào?
- HS: gió, trăng, mây cao, biển bằng.
? Những hình ảnh đó gợi tả không gian và cảnh sắc ra sao?
- HS: không gian cao rộng, cảnh sắc nên thơ.
Lúc này, giáo viên có thể vừa đọc hai câu thơ vừa vẽ một đường thẳng minh hoạ cho
ranh giới giữa trời và biển. Trên trời vẽ áng mây cao, vẽ vầng trăng bạc; dưới nước vẽ làn
sóng lặng và con thuyền nhẹ lướt ra khơi. GV kết hợp lời bình: “Trong không gian trời biển
mênh mông, giữa khung cảnh có gió, có trăng, có mây cao, sóng lặng, con thuyền lướt ra
khơi như bay vào một miền cổ tích. Cảnh thiên nhiên thật lãng mạn, nên thơ”.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
9

Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
10
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
- GV nhận xét, kết luận: môi trường thiên nhiên có ảnh hưởng lớn đến tâm hồn,
trạng thái tình cảm của con người. Môi trường thiên nhiên trong lành, thanh tĩnh khiến con
người được thư thái, nhẹ nhõm, muốn “tìm nơi hóng mát” để “ngâm thơ nhàn”. Môi trường
thiên nhiên hoang sơ, vắng lặng lại gây cho con người cảm giác lạnh lẽo, cô đơn: “Một
mảnh tình riêng ta với ta”. Bởi vậy, cần giữ gìn một môi trường trong lành, tươi đẹp để con
người luôn có được sự sảng khoái, thoải mái cho tinh thần.
Dạy văn bản Bài thơ về tiểu đội xe không kính của nhà thơ Phạm Tiến Duật (Ngữ
Văn 9, tập 1), sau khi cho học sinh tìm hiểu về hiện thực chiến tranh khốc liệt do đế quốc
Mĩ gây ra, giáo viên có thể nêu câu hỏi:
? Dưới sự tàn phá ác liệt đó, môi trường thiên nhiên sẽ ntn?
- HS: bị huỷ hoại nghiêm trọng.
? Tích hợp với “Bài ca Côn Sơn” của Nguyễn Trãi ở chương trình Ngữ Văn 7, tập 1,
em thấy mối quan hệ giữa môi trường thiên nhiên với con người ở hai bài thơ có gì khác
nhau?
- HS: trả lời.
- GV rút ra nhận xét: Ở bài “Bài ca Côn Sơn”, môi trường thiên nhiên trong lành,
thanh tĩnh giúp con người thư thái. Còn ở “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” lại cho thấy
con người (bọn đế quốc) quay trở lại huỷ diệt môi trường thiên nhiên, tàn phá chính sự
trong lành, thanh tĩnh đó.
Giải pháp này giúp học sinh không những thấy văn chương gần gũi với đời sống mà
còn nhận ra mối liên hệ giữa các tác phẩm, từ đó có hứng thú hơn khi phát hiện ra sự
“giống”, “khác” giữa các tác phẩm được tích hợp đối chiếu.
3. Giải pháp đặt mục tiêu để giải quyết câu hỏi “có vấn đề” trong giảng dạy tác
phẩm tự sự.
Câu hỏi “có vấn đề” là dạng câu hỏi đòi hỏi phát huy tính tư duy sáng tạo của học
sinh. Sử dụng câu hỏi “có vấn đề” trong tổ chức các hoạt động dạy học nói chung cũng như
dạy học tiết Đọc – Hiểu nói riêng có ý nghĩa rất quan trọng. Vì nó giúp mở rộng, khắc sâu

hỏi đó, giáo viên sẽ đặt mục tiêu: “Ai trả lời đúng câu hỏi, cô (thầy) sẽ cho 10 điểm” hoặc
“Cô (thầy) sẽ cộng thêm một điểm vào điểm kiểm tra viết sắp tới cho những ai trả lời đúng
câu hỏi này” hay: “Với những bạn đạt điểm thấp lần trước, nên cố gắng tìm câu trả lời vì
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
12
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
nếu trả lời đúng hoặc có ý, cô sẽ cho thêm một điểm tốt để bù trừ cho điểm thấp lần
trước”
Kinh nghiệm cho thấy, khi sử dụng giải pháp này trong quá trình dạy học, giáo viên
đã khơi gợi được hứng thú và tính tích cực chủ động của học sinh. Nhưng một điều cần
lưu ý là người giáo viên nên để học sinh phát biểu hết ý kiến của mình, không phải vì sợ
hết giờ mà chỉ gọi một vài em đại diện còn nhiều em khác giơ tay nhưng giáo viên lại
không cho phát biểu. Vì như thế sẽ làm cho các em có suy nghĩ “giáo viên không công
bằng”. Tuy nhiên, giáo viên cần linh hoạt, nếu thấy nhiều ý kiến trùng hợp thì nên gợi ý:
“Có ai có ý kiến khác ngoài những ý kiến đã phát biểu không”. Đặc biệt nếu thấy học sinh
gặp khó khăn, giáo viên nên gợi ý dần để học sinh tiếp cận gần hơn với đáp án và đạt được
mục tiêu đặt ra. Điều đó sẽ giúp học sinh tự tin, phấn khích và hiểu rằng: “nếu cố gắng thì
sẽ đạt được điều mình muốn”.
4. Giải pháp hướng dẫn học sinh liên hệ, xử lí tình huống trong dạy học tác
phẩm tự sự.
Phần lớn các phẩm tự sự thường có nhiều tình huống xảy ra liên tiếp nhau, trong đó
có những tình huống đóng vai trò rất quan trọng trong việc “thắt nút” và “mở nút” cho câu
chuyện. Việc cho học sinh liên hệ bản thân để tự xử lí tình huống trong tác phẩm tự sự
sẽ là một cách gây hứng thú lớn cho học sinh trong dạy học Đọc – Hiểu văn bản. Giải pháp
này giúp học sinh được hoá thân vào nhân vật để đặt mình trước tình huống cần xử lí, đồng
thời học sinh có thể tự do bày tỏ ý kiến, quan điểm, lập trường của mình. Và trên cơ sở đó,
học sinh dễ dàng đối chiếu cách xử lí tình huống của nhân vật trong tác phẩm với cách xử
lí của chính bản thân mình để có thể nhận ra đâu là điều nên làm, vì sao nhân vật lại xử lí
tình huống như thế và ý nghĩa của việc xây dựng tình huống đó.
Ví dụ: khi dạy bài Cô bé bán diêm (Ngữ Văn 8, tập 1) giáo viên có thể cho học sinh

Tư” vì muốn thà chết còn hơn làm kẻ bất lương. Lão coi phẩm giá cao hơn cái chết. Cái
chết giúp lão bảo toàn được nhân phẩm: một người cha giàu đức hi sinh, một người nông
dân lương thiện giàu lòng tự trọng. Mặc dù đó là cách lựa chọn tiêu cực nhưng xã hội thời
đó không cho họ lựa chọn nào khác: muốn làm người lương thiện thì phải chết còn nếu
không muốn chết thì phải làm kẻ tha hoá, bất lương.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
14
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
Sẽ có rất nhiều tình huống đặt ra để học sinh liên hệ, xử lí tình huống trong dạy học
văn bản tự sự như:
? Nếu là Trương Sinh, khi nghe bé Đản nói về người đàn ông “đêm nào cũng đến,
mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi, nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả”, em sẽ làm
gì?
(Văn bản Chuyện người con gái Nam Xương, Ngữ Văn 9 - tập 1).
? Nếu là nhân vật Nhĩ, khi muốn con trai sang bên kia bờ sông để thực hiện tâm
nguyện của mình, em sẽ nói với Tuấn như thế nào?
(Văn bản Bến quê của Nguyễn Minh Châu, Ngữ Văn 9 – tập 2).
Việc liên hệ xử lí tình huống giúp học sinh thâm nhập một cách chủ động vào tác
phẩm, gắn tác phẩm với thực tế và với chính bản thân mình, từ đó đem lại hứng thú cho
học sinh. Tuy nhiên, giáo viên không nên sa đà để trở thành một cuộc tranh luận giữa các
cách xử lí tình huống của học sinh. Giáo viên cần khéo léo tổ chức để những cách xử lí đó
chỉ là ví dụ, giả thiết, còn nội dung chính vẫn là tình huống với cách xử lí của nhân vật
trong tác phẩm.
5. Giải pháp đa dạng hoá hình thức tổ chức dạy học kiểu văn bản thuyết minh
hoặc kiểu văn bản nghị luận trong loại văn bản nhật dụng.
Văn bản nhật dụng là loại văn bản có nội dung đề cập đến các vấn đề nóng bỏng,
bức thiết, có ý nghĩa đối với cuộc sống con người, đang đặt ra trước mắt và đòi hỏi được
giải quyết. Vì thế, văn bản nhật dụng mang tính cập nhật, sát với đời sống thực tế, bắt kịp
với những vấn đề đang đặt ra trong cuộc sống con người. Dạy văn bản nhật dụng chính là
muốn học sinh không xa rời thực tế, biết gắn văn chương với hiện thực cuộc sống thường

tẻ nữa. Mọi kiến thức đời sống mà văn bản muốn thể hiện sẽ từ từ đi vào tâm trí học sinh
một cách tự nhiên và đầy hứng thú. Và chắc chắn học sinh sẽ rất háo hức, chờ đợi khi đến
tiết học lần sau.
Cũng có thể chúng ta tổ chức tiết dạy học văn bản thuyết minh hoặc nghị luận dưới
hình thức một cuộc thi. Hình thức cuộc thi sẽ có thể trải qua 2 phần là: trả lời nhanh và
hùng biện; diễn ra tại lớp học với sự tham gia của các đội chơi là các nhóm hoặc tổ trong
lớp, dưới sự hướng dẫn, điều khiển của chính giáo viên (chú ý, giáo viên nên phân loại học
sinh khi tổ chức các đội thi. Hai đội thi của vòng 1, phần “trả lời nhanh”, thuộc đối tượng
học sinh trung bình. Hai đội tham gia vòng 2, phần “trả lời nhanh”, thuộc đối tượng học
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
16
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
sinh khá và giỏi. Bốn học sinh tham gia phần “hùng biện” sẽ thuộc đối tượng học sinh
học tốt Văn nhất lớp).
Để thực hiện tốt hình thức tổ chức dạy học này, đòi hỏi khâu chuẩn bị phải thật kĩ
càng. Giáo viên phải chuẩn bị được hệ thống câu hỏi phù hợp, các phương tiện dạy học có
liên quan, chuẩn bị về luật chơi, cách chơi, cách tính điểm, giao nhiệm vụ cụ thể và ra nội
dung đề tài cần hùng biện cho học sinh .Về phía học sinh, cần đọc thật kĩ văn bản, tìm hiểu
về nội dung của nó; cử đại diện tham gia đội thi; chuẩn bị phần hùng biện cùng với người
sẽ hùng biện; sắp xếp bàn ghế lấy địa điểm chuẩn bị cho cuộc thi.
Vào tiết học, sau khâu ổn định tổ chức, giáo viên có thể bắt đầu cuộc thi với vòng 1
của phần “trả lời nhanh”. Luật chơi là sẽ có 5 câu hỏi có nội dung khai thác kiến thức
văn bản. Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm. Điểm tối đa của vòng thi sẽ là 50 điểm. Hai
đội tham gia (mỗi đội gồm 4 – 5 em) sẽ giành quyền trả lời trước bằng cách người đội
trưởng phất cờ ra hiệu. Nội dung của 5 câu hỏi của vòng 1 phần “trả lời nhanh” sẽ tập
trung khai thác kiến thức phần “Đọc – Tìm hiểu chung” của văn bản. Sau khi hai đội đã
sẵn sàng, giáo viên sẽ đọc qua văn bản một lần để học sinh liên tưởng lại. Sau đó là phần
thi, có thể với các câu hỏi như:
? Tác giả của văn bản là ai?
? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào?

+ Bám sát, làm rõ nội dung văn bản (20đ)
+ Thể hiện được ý kiến, suy nghĩ của bản thân (10đ)
+ Lời văn rõ ràng, trong sáng (10đ).
+ Khả năng trình bày rõ ràng, mạch lạc, tự nhiên, có ngữ điệu (10đ)
Kết quả sẽ là tổng điểm hai phần thi của các đội. Đội chiến thắng sẽ dành được phần
thưởng là điểm 10 – hệ số 1- cho tất cả các thành viên của đội, hoặc cũng có thể là những
mòn quà nhỏ, hấp dẫn khác
Việc thực hiện giải pháp này vừa gây hứng thú lớn cho học sinh, vừa giúp các em
rèn luyện được nhiều kĩ năng, phát huy được tính chủ động, tích cực, sáng tạo. Tuy nhiên,
giáo viên cần lưu ý chọn địa điểm để giờ học không ảnh hưởng đến các lớp. Đồng thời,
thực hiện tổ chức khéo léo để không vượt quá thời lượng của tiết học.
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
18
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
Tóm lại, việc đa dạng hoá các hình thức dạy học, đặc biệt với những văn bản ít
tính văn chương, nghệ thuật sẽ là một cách tạo hứng thú hiệu quả cho học sinh khi mà các
em không còn cảm thấy giờ học nhàm chán, tẻ nhạt, đơn điệu nữa.
III. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Tôi đã áp dụng các giải pháp trên vào giờ học Đọc – Hiểu văn bản trong học kì II
năm học 2010-2011 ở 2 lớp 7B, 7D, và đầu năm học 2011-2012 ở 8A, 8C, tôi thấy các em
đã có những tiến bộ rõ rệt. Trong mỗi giờ học, các em chú ý hăng say phát biểu hơn, tích
cực tham gia các hoạt động hơn, bài viết cũng khắc phục được nhiều nhược điểm hơn và
bắt đầu mạnh dạn đưa ra những thắc mắc về những điều chưa hiểu. Cuối năm học, tôi lại
làm khảo sát, kết quả thu được như sau:
Học kì II năm học: 2010 – 2011.
Lớp Số học sinh được
khảo sát
Số học sinh có hứng thú với
giờ Đọc – Hiểu văn bản
Số học sinh có điểm trung bình môn

HS thu được nhiều.
- GV cũng luôn phải cập nhật, tự bồi dưỡng những phương pháp dạy học tích cực,
vận dụng linh hoạt trong từng tiết dạy để tạo sự hứng thú cho các em, không nên thuyết
giảng nhiều mà cần để HS là người chủ động, tích cực tìm ra kiến thức.
- GV cần có sự hiểu biết về tâm lí lứa tuổi HS, biết khuyến khích động viên kịp thời,
biết gần gũi tìm hiểu nguyên do khi các em có biểu hiện tiêu cực, biết nghiêm khắc phê
bình những biểu hiện chây lười của HS
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
20
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
Theo tôi, dù áp dụng bất kì phương pháp dạy học nào, biện pháp gây hứng thú nào
cho HS thì điều cốt yếu để có một giờ học tốt, GV nhất định phải có đủ tài, đủ đức, có cái
tâm của một người thầy thì chắc chắn sẽ được HS kính trọng, tin yêu, tâm phục khẩu phục.
Chính điều đó sẽ tạo cho các em một tâm thế học tập tốt nhất, có hứng thú nhất.
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
* Đối với Phòng GD-ĐT:
- Nên tổ chức các chuyên đề triển khai các sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) có chất
lượng và hiệu quả ứng dụng thực tiễn, đặc biệt là các SKKN cấp Huyện, cấp Tỉnh cho giáo
viên học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Tổ chức nhiều hơn các buổi gặp gỡ, nói chuyện giữa giáo viên với các nhà văn,
nhà thơ, nhà giáo ưu tú để giáo viên có cơ hội giao lưu, học hỏi, mở mang hiểu biết.
* Đối với nhà trường:
- Thường xuyên tổ chức học tập, trao đổi kinh nghiệm giảng dạy lẫn nhau, nhất là
phương pháp giảng dạy theo tinh thần đổi mới sách giáo khoa.
- Cần đầu tư thêm tài liệu tham khảo về môn Văn, máy tính, đầu chiếu để GV và
HS dễ dàng tiếp cận với tri thức mới.
- Nhà trường cũng cần tuyên truyền cho HS hiểu tầm quan trọng của tất cả các môn
học, tránh tình trạng học lệch. Có như vậy, HS mới chăm chỉ, cố gắng trong tất cả các môn,
có hứng thú học tập thật sự.
* Đối với tổ chuyên môn:

3. Sách Chuẩn Kiến thức, Kĩ năng môn Ngữ Văn THCS (tập 1, tập 2).
4. Luật Giáo Dục.
5. Từ điển Tiếng Việt - Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 2000.
6. Lí luận văn học - Nhà xuất bản Giáo dục, năm 2001.
7. Một số sách báo và tài liêu tham khảo khác có liên quan đến đề tài
Sáng kiến kinh nghiệm - Năm học: 2013 – 2014.
23
Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS.
MỤC LỤC
Trang
A. ĐẶT VẤN ĐỀ 1
- Cơ sở khoa học. 1
- Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. 4
- Đối tượng, thời gian và phương pháp nghiên cứu. 4
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 6
- Thực trạng. 6
- Một số giải pháp nhằm tạo hứng thú học Văn cho học sinh THCS. 8
+ Sử dụng kĩ năng minh họa trong giảng dạy tác phẩm thơ. 8
+ Thực hiện tích hợp môi trường trong thơ trữ tình thông qua việc liên
hệ, tích hợp với tác phẩm có tích hợp môi trường khác. 11
+ Đặt mục tiêu để giải quyết câu hỏi “có vấn đề” trong giảng dạy tác
phẩm tự sự. 13
+ Hướng dẫn học sinh liên hệ, xử lí tình huống trong dạy học tác phẩm
tự sự. 15
+ Đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học kiểu văn bản thuyết minh hoặc
kiểu văn bản nghị luận trong loại văn bản nhật dụng. 17
- Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm. 21
C. KẾT LUẬN 23
- Bài học kinh nghiệm. 23
- Kiến nghị, đề xuất. 23