GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, TỔ CHỨC
CÁC HOẠT ĐỘNG CHO HỌC SINH LỚP 2 KHI DẠY CÁC PHÉP TÍNH
CỘNG – TRỪ CÓ NHỚ TRONG PHẠM VI 100
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngành giáo dục đào tạo đang được Đảng và nhà nước quan tâm hàng đầu. Mỗi
quốc gia trên thế giới, quốc gia nào cập nhật được nhiều khoa học kỹ thuật tiên tiến
vào đời sống thực tiễn của mình thì quốc gia đó có nền kinh tế phát triển và ngược
lại.
Hiện nay trên thế giới khoa học kỹ thuật đang phát triển mạnh mẽ, khoa học và
công nghệ đang có những bước nhảy vọt. Kinh tế tri thức chiếm vị trí ngày càng lớn
trong quá trình phát triển. Để theo kịp các nước phát triển trên thế giới, đất nước ta
đẩy mạnh công nghiệp hố, hiện đại hố xây dựng nên kinh tế độc lập, tự chủ, đưa đất
nước ta thành một nước công nghiệp.
Muốn vậy cần đổi mới thật sự trong sự nghiệp giáo dục đào tạo. Giáo dục đào
tạo phải xây dựng nội dung, chương trình giáo dục tồn diện cho thế hệ trẻ. Một trong
những yếu tố quyết định thành công của sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ chính là đội ngũ
giáo viên. Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục đào tạo đòi hỏi người giáo viên phải
năng động, sáng tạo, tìm tòi phương pháp dạy học tối ưu nhất để đào tạo ra những
người lao động có kiến thức văn hố, có kỹ năng, năng động sáng tạo để đáp ứng với
sự phát triển ngày càng cao của xã hội.
Vì thế việc đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học nhất là đối với học
sinh lớp 2, việc thực hiện chương trình sách giáo khoa mới đã trở thành một nhiệm vụ
hết sức cấp thiết và phải được thực hiện ở tất cả các môn học đặc biệt là bộ môn tốn.
Đó là một trong những môn góp phần tích cực vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục
tiểu học trong giai đoạn mới. Để đáp ứng với trình độ nhận thức của lớp hai đầu thế
kỷ 21, tiếp cận trình độ tốn lớp 2, chúng ta đã thực hiện đổi mới chương trình, sách
giáo khoa tốn 2 là đổi mới phương pháp dạy học.
Chúng ta đã biết rằng không có phương pháp nào là phương pháp vạn năng,
không có phương pháp dạy học nào chung cho tất các bài học trong môn học và cho
mọi đối tượng học sinh. Nhưng đối với chương trình và sách giáo khoa mới, yêu cầu

khuyến khích động viên học sinh tìm ra theo nhiều các khác nhau. Do vậy chưa phát
huy hết khả năng sáng tạo của học sinh.
- Đồ dùng dạy học của nhà trường chưa đáp ứng đủ cho các tiết học nên giáo
viện còn phải giảng giải và nói nhiều, làm cho học sinh tiếp thu kiến thức một cách
máy móc thụ động, theo sự áp đặt của giáo viên và học sinh không hứng thú học tập.
- 2 -
- Việc kết hợp giữa bộ đồ dùng dạy tốn và bộ đồ dùng học tốn của học sinh
chưa hợp lý.
- Một số học sinh chưa quen với các thao tác trên đồ dùng học tập nên thao tác
còn chậm, chưa linh hoạt.
3. Tình hình học sinh
Năm học 2008 – 2009 tôi được nhận lớp 2. Tổng số học sinh của lớp có 19 em
– nữ 10 em, chia làm 3 tổ. Các em đang từng bước tiếp cận với chương trình mới
ngay từ lớp 1. Tuy nhiên ngay từ đầu năm học dù đã có nhiều cố gắng giữa dạy và
học nhưng chất lượng chưa đạt như mong muốn.
Kết quả khảo sát đầu năm môn tốn:
Tổng số 9 - 10 7 - 8 5 - 6 1 - 4
19 2 5 7 5
III. GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Qua những thực trang trên và trong suốt quá trình giảng dạy tôi nhận thấy
muốn thực hiện tốt việc đổi mới nội dung, chương trình tốn thì đòi hỏi người giáo
viên phải:
- Đổi mới cách nghĩ về dạy học, nắm vững mục tiêu bài học, tổ chức các hoạt
động học tập theo quy trình sao cho mỗi học sinh đều được làm việc, để tự tìm ra
kiến thức mới và giờ học diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái. Bởi vì ở các tiết học về các
phép tính cộng, trừ có nhớ học sinh chỉ sử dụng các thao tác trên que tính để làm bộc
lộ “ cơ sở lý luận” một cách gián tiếp mà thôi. Đây là điểm mới của phương pháp dạy
học phép tính ở lớp 2, không trình bày cơ sở cách tính mà rút ra trên cơ sở thực hành
thao tác bằng tay với que tính.
- Giáo viên cần trân trọng mọi cố gắng, các ý kiến của học sinh, không áp đặt

• Sau khi học sinh tìm ra kết quả phép tính bằng thao tác trên que tính,
giáo viên hướng dẫn học sinh cách đặt tính và thực hiện tính
• Gọi học sinh nêu cách đặt tính và thực hiện tính
36 6 Cộng 5 bằng 11, viết 1 nhớ 1,
15 3 cộng 1 bằng 4 thêm 1 bằng 5, viết 5.
51
+ Thực hành: giáo viên hướng dẫn học sinh và cho học sinh làm theo yêu cầu
từng bài tập
- Ví dụ 2: Khi dạy bài “ 12 trừ đi một số: 12 – 8”
+ Hoạt động 1: Giới thiệu phép trừ 12 – 8
- 4 -
+
• Giáo viên nêu bài tốn: có 12 que tính bớt 8 que tính hỏi còn bai nhiêu
que tính?
• Muốn biết còn bao nhiêu que tính ta làm thế nào? ( lấy 12 – 8)
• Giáo viên ghi bảng phép tính 12 – 8 = ?
• Yêu cầu học sinh sử dụng que tính tính để tìm ra kết quả.
• Học sinh thao tác trên que tính bằng nhiều cách
Cách 1: thay 1 một thẻ bằng 10 que tính rời rồi lấy 12 que tính bớt đi 8 que tính
còn lại 4 que
Cách 2: thay 1 thẻ bằng 10 que rời rồi bớt dần ( 12 bớt 1 còn 11 , 11 bớt 1 còn
10,… bớt cho đến 8) còn lại 4 que.
Cách 3: bớt 2 que tính rời rồi thay 1 thẻ bằng 10 que rời, bớt tiếp 6 que tính
nữa ( 2 + 6 = 8) còn lại 4 que tính.
• Vậy 12 – 8 bằng bao nhiêu? ( 12 – 8 = 4)
• Sau khi học sinh tìm ra kết quả của phép tính trên bằng cách thao tác
trên que tính, giáo viên hướng dẫn học sinh đặt tính và thực hiện tính,
viết:
• Vậy 12 – 8 bằng bao nhiêu? ( 12 – 8 = 4)
• Sau khi học sinh tìm ra kết quả của phép tính trên bằng cách thao tác

19
V. KẾT LUẬN
Để thực hiện dạy một tiết tốn lớp 2 có kết quả, đặc biệt là dạy các bài phép
cộng, phép trừ có nhớ thì điều cần thiết phải sử dụng phương pháp tổ chức các hoạt
động cho học sinh nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo vào việc khai thác
mọi tiềm năng trí tuệ của học sinh. Qua thực tế giảng dạy cho thấy sử dụng phương
pháp này trong dạy học tốn là theo tôi là có hiệu quả, chất lượng của học sinh cao
hơn, học sinh nhớ kiến thức bài học dễ dàng hơn. Bởi vì đây là phương pháp nhằm
tích cực hố hoạt động trong quá trình nhận thức, điều này là một yêu cầu cần thiết,
phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lý các em.
Mặt khác khi thực hiện dạy học theo phương pháp này, người giáo viên thể
hiện được vai trò tổ chức hướng dẫn của mình để các em luôn tích trong hoạt động
nhận thức tìm tòi, phát hiện vấn đề và tự giải quyết vấn đề. Góp phần làm cho tiết
dạy học tốn 2 thêm sinh động, hứng thú và hiệu quả. Đồng thời giúp cho học sinh tự
tin hơn vào khả năng của bản thân, mạnh dạn hơn khi hợp tác với bạn và giáo viên.
Góp phần đẩy mạnh phương pháp giáo dục theo định hướng tổ chức dạy học, trên cơ
sở các hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; hình thành phương pháp
- 6 -
và nhu cầu tự học ( tự phát hiện và giải quyết vấn đề của bài học, tự chiếm lĩnh và
vận dụng kiến thức mới trong học tập và đời sống)
Giúp học sinh hứng thú và tự tin hơn trong học và hành. Qua giờ học tốn ngồi
những kiến thức cơ bản học sinh còn được khuyến khích và rèn cách diễn đạt, cách
suy nghĩ linh hoạt, góp phần phát triển ngôn ngữ và trình độ tư duy của học sinh qua
môn tốn lớp 2.
Dạy học vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật là công việc khó khó khăn hơn, đòi
hỏi người giáo viên không ngừng rèn luyện, tìm tòi sáng tạo nhiều thủ pháp, biện
pháp mới để nghệ thuật này ngày càng phong phú, hồn thiện hơn.
Trên đây là một giải pháp về việc tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh
trong các tiết dạy về phép cộng, phép trừ có nhớ trong phạm vị 100 của tôi. Rất mong
được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để giúp tôi hồn thiện hơn.