
ĐỀ TÀI:

 !"#$%
&'( )!
*"+,!-
Cũng như các môn học khác, môn Toán có một vai trò hết sức quan trọng
trong việc hình thành nhân cách con người lao động. Vì vậy, mỗi giáo viên cần phải
có trách nhiệm dạy học sao cho học sinh của mình tiếp thu được những kiến thức và
kĩ năng mà chương trình giáo dục tiểu học quy định. Tuy nhiên, không phải mọi
học sinh đều học tập dễ dàng như nhau, có thể có những học sinh nắm kiến thức
toán học rất nhanh chóng và sâu sắc mà không cần có sự cố gắng đặc biệt, trong khi
đó một số em khác lại không thể đạt được kết quả như vậy mặc dù đã cố gắng rất
nhiều, đó chính là các em học sinh yếu, kém về môn Toán.
Qua theo dõi chất lượng giáo dục của nhà trường trong những năm qua, tôi
thấy rằng chất lượng môn toán ở một số học sinh còn hạn chế. Một số học sinh vẫn
còn khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và kĩ năng cơ bản nên thực chất vẫn còn
tồn tại học sinh yếu, kém về môn toán có nguy cơ ngồi nhầm lớp. Số học sinh yếu,
kém đó chủ yếu là ở khối 4,5. Bởi vì lên lớp 4,5 kiến thức môn toán có thêm nhiều
phần mới và mức độ cao hơn. Học sinh cần phải có sự tư duy trừu tượng để học
môn toán. Ở trường chúng tôi, khối lớp 4 là khối lớp có số học sinh học yếu, kém
môn toán là nhiều nhất.
Là một phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn ở trường Tiểu học bản thân tôi
nhận thấy: Việc dạy học các em học sinh yếu, kém môn toán lên trình độ trung bình
là một vấn đề không đơn giản.
Xuất phát từ lý do trên tôi đã trăn trở, nghiên cứu vấn đề và bằng kinh nghiệm
bản thân trong quá trình phụ trách chuyên môn tôi xin trao đổi và chia sẻ cùng
đồng nghiệp Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phụ đạo học sinh yếu,
kém về môn Toán lớp 4 % nhằm góp phần ngăn ngừa và khắc phục tình trạng học
sinh lớp 4 yếu, kém về môn Toán đồng thời góp phần nâng cao chất lượng dạy học
toán ở Tiểu học nói chung.

cầu, kĩ năng thực hành yếu hoặc di chuyển sang lĩnh vực hoạt động theo những mục
đích, động cơ ngoài việc học tập. Kết quả học tập thất thường, yếu kém và không có
độ tin cậy cao.
- Thái độ tiêu cực trong học tập, chán ghét, không ham thích những hoạt động
học tập. Từ đó dẫn đến những hành vi tiêu cực, gian dối, đối phó hoặc có khi có
những biểu hiện ghen tức bạn bè học khá, thù ghét những thầy cô giáo nghiêm khắc
trong giáo dục, hay bỏ học, trốn tiết.
2*C*;:XYZ=4Q=R;74ST?U[K
- Giáo dục học sinh yếu kém là quá trình tác động của những người làm công
tác giáo dục tới đối tượng học sinh có trình độ chưa đạt tiêu chuẩn giáo dục.
- Học sinh yếu kém là những em mà trong quá trình hình thành và phát triển
nhân cách đã có những biểu hiện không bình thường về thể chất, tinh thần, trí tuệ,
đạo đức cần được sự quan tâm giúp đỡ của nhà trường - gia đình - xã hội cũng như
sự nỗ lực của chính các em. Vì vậy, giáo dục học sinh yếu kém trước hết là quan
tâm chăm sóc, bồi dưỡng nhân cách cho người học; hướng dẫn các em có phương
pháp học tập đúng đắn; động viên, khuyến khích các em có hứng thú, niềm tin trong
học tập.
C*OP*
Để tìm hiểu thực trạng tôi đã đối chiếu kết quả dạy học môn Toán của mấy
năm gần đây, dự giờ thăm lớp, trao đổi với giáo viên, khảo sát chất lượng học sinh,
tìm hiểu học sinh yếu, kém môn Toán.
C*24I=FG\78=4]F@5^78K_7FX:7@`9$*
Ở tuần học thứ 2 năm học 2011-2012 tôi đã chỉ đạo giáo viên tiến hành
khảo sát chất lượng môn Toán khối lớp 4.
Đề khảo sát môn Toán (Thời gian làm bài: 40 phút)
ab;2: Đặt tính rồi tính:
a) 47085 + 1750 b) 75897 – 18756 c) 437
×
4 d) 50585 : 5
ab;C: Tìm X, biết;

chậm, quên không nhớ; Còn lẫn lộn, quên cách tìm thành phần chưa biết của phép
tính; Kỹ năng giải toán có lời văn còn yếu.
C*C 8?S<774p7Yd7DT7Fq74FG\784Q=R;74ST?U[KK_7X:7*
*) Về phBa học sinh: Như chúng ta đã biết, sự yếu kém về môn Toán của học
sinh có biểu hiện dưới nhiều hình, nhiều vẻ khác nhau nhưng nhìn chung thường có
các đặc điểm sau đây:
- Có nhiều lỗ hổng về kiến thức, kĩ năng; Tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ
năng chậm;
- Phương pháp học tập chưa tốt; Năng lực tư duy yếu; Có thái độ thờ ơ với
học tập, ngại cố gắng, thiếu tự tin.
jHọc sinh chưa tự giác học, chưa có động cơ học tập.
- Khả năng phân tích tổng hợp, so sánh còn hạn chế, chưa mạnh dạn trong học
tập do hiểu chưa sâu, nắm kiến thức chưa chắc, thiếu tự tin.
- Học sinh lười suy nghĩ, còn trông chờ thầy cô giải giúp, trình độ tư duy, vốn
kiến thức cơ bản lớp dưới còn hạn chế.
- Khả năng chú ý và tập trung vào bài giảng của giáo viên không bền.
- Mỗi em có một khả năng nổi trội riêng nhưng các em chưa biết phát huy
khả năng của mình.
- Không biết làm tính, yếu các kỹ năng tính toán cơ bản, cần thiết (cộng, trừ,
nhân, chia).
- Học vẹt, không có khả năng vận dụng kiến thức.
*) Về phBa giáo viên: Một bộ phận giáo viên còn chưa chú ý đúng mức đến
đối tượng học sinh yếu, chưa theo dõi sát sao và xử lý kịp thời các biểu hiện sa sút
của học sinh mà nhiều em đã kém lại càng kém thêm, lỗ hổng kiến thức ngày càng
lớn hơn. Nhiều giáo viên chỉ chú ý đến học sinh Khá, Giỏi, thích tổ chức các hoạt
động học tập trên lớp với những học sinh khá, giỏi để tránh xử lí các tình huống
phức tạp mất thời gian; Một số giáo viên tổ chức các hoạt động học tập chưa tốt còn
để học sinh khá giỏi nói leo, nói hộ học sinh yếu. Giáo viên chưa quan tâm đến tất
cả HS trong lớp còn để học sinh yếu ngoài lề các tiết học, GV chỉ chú trọng vào các
em HS khá, giỏi và coi đây là chất lượng chung của lớpnhư vậy các em học yếu

tích đúng nguyên nhân dẫn đến tình hình đó đối với các em.
- Ngay từ đầu năm học, tiến hành khảo sát chất lượng học sinh về môn Toán.
- Lập danh sách và phân loại học sinh yếu, kém về môn Toán, phân tích
nguyên nhân.
Tôi hướng dẫn giáo viên phân loại học sinh học yếu theo những nguyên nhân
chủ yếu như: Do hổng kiến thức, kỹ năng từ lớp dưới, do điều kiện hoàn cảnh gia
đình, do trí tuệ chậm phát triển
Thực hiện theo kế hoạch, tôi cùng với giáo viên dạy khối 4 đã khảo sát và
phân loại học sinh yếu môn toán theo các nhóm nguyên nhân chủ yếu như sau:
+ Nhóm khả năng tiếp thu bài chậm, chưa chăm học, hổng kiến thức lớp dưới
như chưa thuộc bảng nhân, bảng chia, chưa biết tìm thành phần chưa biết của phép
tính, giải toán có lời văn còn yếu: Nhóm này có 7 em.
+ Nhóm do hoàn cảnh gia đình và các nguyên nhân khác: Nhóm này có 4 em.
Trong nhóm này các em có khả năng tiếp thu bài tốt. Nhưng vì điều kiện gia đình
khó khăn không có người chăm lo, đôn đốc học tập nên các em chưa tích cực học
tập, không hoàn thành nhiệm vụ học tập, dẫn đến kết quả học tập sa sút và liên tục
bị điểm yếu.
;r;94:9C*4sD\X8;:Xt;<7@B9UT4X\=47z;Y?78=45678FGq7494ZD\X
4Q=R;74ST?U[KtEK_7FX:794{4^9t`;Dh;F5^784Q=R;74*
Khi nắm được nguyên nhân dẫn đến học sinh học yếu, kém về môn Toán của
từng em, tôi đã hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo
học sinh yếu, kém với yêu cầu:
+ Lập kế hoạch bài học phải phù hợp với từng đối tượng học sinh kể cả tiết
chính khóa cũng như tiết phụ đạo. Nội dung kế hoạch phải xuyên suốt cả năm học
và cụ thể cho từng tuần, từng tháng.
+ Nội dung các tiết phụ đạo tập trung rèn luyện kĩ năng và ôn tập các kiến
thức đã học cho học sinh.
+ Đặc biệt giúp các em củng cố những kiến thức cơ bản theo yêu cầu chuẩn kĩ
năng kiến thức của lớp dưới mà các em còn bị hổng. Như nhớ được bảng nhân,
bảng chia, giải được một số dạng toán cơ bản đã học ở lớp dưới Mục đích là lấp

lồng ghép vào chương trình chính khoá và với một số tiết hoạt động tập thể hay giờ
giải lao( trong đó tổ chức các trò chơi có nội dung toán học).
+ Kế hoạch bồi dưỡng phải có chỉ tiêu phấn đấu cụ thể là: cuối học kì I không
còn tình trạng học sinh bị hổng kiến thức đã học. Học kì II, các em học đến đâu
phải đạt yêu cầu đến đó (theo yêu cầu chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình
toán lớp 4). Đến cuối năm học, không còn học sinh nào học yếu môn toán.
;r;94:9c'5`78Yd78;:Xt;<7F4I=4;J7UT4X\=4'
Phụ đạo học sinh học yếu nói chung và học sinh học yếu môn toán nói riêng là
việc làm khó, đòi hỏi người giáo viên phải có lòng nhiệt tình và kiên trì, yêu thương
học sinh. Vì vậy tôi hướng dẫn giáo viên khi thực hiện kế hoạch phụ đạo học sinh
yếu, giáo viên không được nóng vội, phải thực hiện kế hoạch theo từng bước hợp lí.
Đồng thời không cứng nhắc rập khuôn theo kế hoạch mà cần phải linh hoạt điều
chỉnh nội dung và cách thức thực hiện.
Căn cứ vào kết quả tìm hiểu nguyên nhân của học sinh học yếu môn toán ở
khối 4, tôi hướng dẫn giáo viên thực hiện kế hoạch phụ đạo với những nội chủ yếu
như sau:
1. Củng cố 4 phép tBnh cộng, trừ, nhân, chia.
Bởi vì số học sinh học kém môn Toán khối 4, đa số do khả năng tiếp thu bài
chậm, còn hổng kiến thức từ lớp dưới, vì thế đã học lên lớp 4 nhưng các em này vẫn
chưa thuộc lòng bảng nhân, bảng chia ở lớp 2, 3 còn yếu trong việc vận dụng bốn
phép tính cộng, trừ, nhân, chia để giải toán có lời văn. Điều đó rất bất lợi cho các
em trong quá trình học toán ở lớp 4 và lên lớp 5. Để các em làm thành thạo 4 phép
tính cộng, trừ, nhân, chia, tôi xác định việc làm đầu tiên dạy lại những kiến thức cơ
bản giúp học sinh lấp được lỗ hổng kiến thức.
Vì vậy, tôi đã hướng dẫn cho giáo viên giao cho học sinh yếu cứ mỗi tuần
phải học thuộc 3 đến 5 bảng nhân, bảng chia, mỗi buổi học giáo viên dành 5 phút
với buổi chính khoá, 15 phút với buổi phụ đạo để kiểm tra việc học của học sinh.
Cuối tuần giáo viên lại tổ chức cho các em thi đọc bảng cửu chương (15-20 phút).
Sau hai tuần đầu tôi kiểm tra đã nhận thấy rằng: Các em đều học thuộc bảng
nhân, bảng chia nhưng khi vận dụng làm một phép tính cụ thể (VD: 124 : 2) thì có

×
6 = 35 : 7= 4
×
5 = … 25 : 5 = ….
7
×
8 = 48 : 6 = … 3
×
9 = … 36 : 6 = …
4
×
9 = 64 : 8 = … 9
×
6 = …. 42 : 7 = …
6
×
9 = 72 : 9 = … 7
×
7 = … 45 : 5 = ….
… …… …. …
Cứ mỗi lần, gọi 2 HS lên bảng làm bài (HS ghi kết quả vào chỗ chấm). Lần
này không ghi theo thứ tự phép tính của bảng nhân hay bảng chia mà ghi bất kì
phép nhân hay phép chia trong bảng, mục đích là để học sinh thuộc lòng bảng nhân,
bảng chia mà các em đã học. Đồng thời tiếp tục củng cố kĩ năng vận dụng thực
hành các phép tính nhân, chia bằng các bài như đặt tính rồi tính, tính giá trị biểu
thức đơn giản, tìm
x
…
Không những yêu cầu các em học thuộc bảng nhân, bảng chia mà giáo viên
còn phải giao cho các em về nhà viết lại nhiều lần thay cho bài kiểm tra và được

Ví dụ: Thủy có 105 que tính. Thủy có số que tính gấp ba lần số que tính của
Hà. Hỏi cả hai bạn có bao nhiêu que tính?
- Dạng bài tìm một phần mấy của một số:
Ví dụ: Một đàn gia cầm của một nhà có 128 con vịt và gà. Trong đó số gà
bằng
4
1
cả đàn. Hỏi đàn gia cầm đó có mấy con gà?
- Dạng bài có liên quan đến rút về đơn vị:
Ví dụ: Có 70 xếp giấy gói đều thành 7 bọc. Hỏi có 100 xếp giấy sẽ gói được
bao nhiêu bọc như thế?
- Dạng bài tính chu vi, diện tích hình vuông, hình chữ nhật;
Ví dụ:
+ Tính chu vi, diện tích thửa ruộng hình vuông có cạnh 24 m.
+ Một thửa ruộng hình chữ nhật có chiều rộng 9m, chiều dài gấp 3 lần chiều
rộng. Tính chu vi và diện tích của thửa ruộng đó.
Để kết hợp tốt giữa lấp lỗ hổng kiến thức và dạy kiến thức mới, tôi chỉ đạo
giáo viên thực hiện nội dung củng cố kĩ năng giải các bài toán điển hình lớp 3 trong
những tuần đầu của năm học (khoảng 6 đến 8 tuần đầu). Song song với việc bổ
sung chỗ hổng kiến thức lớp 3 thì trong các tiết học chính khóa, giáo viên giúp học
sinh yếu biết giải các bài toán giải dạng toán điển hình lớp 4 đồng thời cần phải ôn
tập củng cố ngay ở các tiết học phụ đạo. Nhất định không để học sinh hổng kiến
thức đã học nữa.
Tôi đã đề ra một số lưu ý với giáo viên: Khi hướng dẫn cho học sinh cách giải
và trình bày bài giải, giáo viên phải hướng dẫn gợi mở từng bước cụ thể, giúp học
sinh thể hiện khả năng giải toán của mình là cần thiết. Vì vậy giáo viên cần phải
hướng dẫn học sinh đọc, tìm hiểu kĩ đề bài toán, Tóm tắt đề bài toán, nhìn vào tóm
tắt đọc lại đề bài toán. Đặt những câu hỏi gợi mở dẫn dắt học sinh từng bước tìm
cách giải và chọn cách giải hợp lý nhất, ngắn gọn nhất, lời giải rõ ràng chính xác,
đúng nội dung bài toán yêu cầu tìm gì. Đồng thời chú ý hướng dẫn các em khi thực

hiệu quả trong việc phụ dạo học sinh yếu kém, Nhà trường đã tổ chức từ đầu năm
học chuyên đề “Biện pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu”. Qua đó nhằm phát
huy trí tuệ tập thể để giúp giáo viên tìm ra cách dạy đạt hiệu quả cao trong công tác
phụ đạo học sinh yếu. Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn tiếp theo liên tục đề
cập đến chuyên đề này để bổ sung và điều chỉnh biện pháp thực hiện. Qua đó, tôi đã
khái quát giúp giáo viên một số điều cần lưu ý khi thực hiện phụ đạo học
sinh yếu như sau:
- Trong các tiết học giáo viên phải tạo cơ hội cho tất cả các em được hoạt
động cho dù là đối tượng học sinh giỏi hay học sinh yểu. Bằng mọi cách phải lôi
cuốn các em tham vào các hoạt động học tập, tránh tình trạng giáo viên để học sinh
ngoài lề. Trong một tiết học, đến phần bài tập giáo viên phân bài cho từng đối tượng
học sinh:
VB dụ: Bài tập 1,2 cho nhóm yếu làm; Bài tập 1,2,3 cho nhóm trung bình
làm; Bài tập 2,3,4 cho nhóm khá giỏi làm.
- Cần thực hiện linh hoạt khi tổ chức các hoạt động học tập. Như trong quá
trình dạy bài mới, nếu có học sinh không nắm được kiến thức mới do hổng kiến
thức lớp dưới hoặc kiến thức bài học trước thì thực hiện như sau: Trong phần bài
mới vẫn cho học sinh theo dõi bình thường, đến phần bài tập, hay là tiết luyện tập,
giáo viên cho những học sinh yếu làm các bài mà kiến thức liên quan đến lớp dưới,
cho học sinh nhắc lại kiến thức cũ rồi hướng dẫn phần kiến thức mới của bài học.
VB dụ: Khi học sinh làm bài tập 135
×
6 = ? với bài này học sinh làm không
được chứng tỏ học sinh không thuộc bảng nhân 6. Vậy giáo viên yêu cầu học sinh
đọc lại bảng nhân 6 cho thuộc. Tức là phát hiện học sinh hổng kiến thức ở đâu thì
giáo vên phải linh hoạt điều chỉnh nội dung dạy để ôn tập, bổ sung ở đó.
- Trong các buổi dạy phụ đạo, nội dung chủ yếu là kiểm tra việc lĩnh hội các
kiến thức giảng dạy trên lớp hoặc ôn tập, củng cố kiến thức để các em nắm chắc
hơn. Tôi hướng dẫn giáo viên, trong mỗi tiết dạy, xác định rõ mục tiêu của từng bài,
từng hoạt động của học sinh dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên.

thì biểu dương cả nhóm vào tiết chào cờ sáng thứ 2 đầu tuần. Ở nhà, giáo viên sắp
xếp các em gần nhà nhau thành 1 nhóm và cử 1 học sinh làm nhóm trưởng. Nhóm
trưởng có nhiệm vụ nhắc nhở, kiểm tra việc học bài, làm bài của các bạn và báo cáo
với cô giáo chủ nhiệm vào đầu mỗi buổi học. Không những thế, tôi còn hướng dẫn
giáo viên yêu cầu các em Nhóm trưởng kiểm tra kỹ về cách học, cách trình bày bài
làm, chữ viết, của các bạn. Giáo viên kiên trì uốn nắn và sửa những thói quen xấu
của các em như: chưa đọc kĩ đề bài trước khi làm bài tập, tính toán cẩu thả, không
làm nháp hoặc viết lộn xộn, phát biểu không chính xác, trình bày bài tuỳ tiện, giải
toán xong không chịu thử lại…
Khuyến khích, động viên đúng lúc, kịp thời khi các em có tiến bộ hay đạt
được một số kết quả (dù sự tiến bộ nhỏ nhất); phân tích, phê bình đúng mức thái độ
vô trách nhiệm hoặc lơ là đối với nhiệm vụ học tập, nhưng tuyệt đối tránh thái độ
lời nói chạm lòng tự ái của học sinh để các em phấn khởi học tập xóa đi ấn tượng sợ
học môn Toán.
Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi đã chỉ đạo và hướng dẫn cụ thể, chi
tiết cho giáo viên vận dụng các biện pháp, linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy
học tích cực như trên. Qua kết quả kiểm tra trên lớp, qua các bài kiểm tra… Tôi
thấy các em học sinh yếu đã tiến bộ rất nhiều. Đến tuần thứ 6, bảy em hổng kiến
thức lớp dưới đã nắm được bảng nhân, bảng chia đã học ở lớp 2, 3; Bốn em học yếu
do hoàn cảnh gia đình khó khăn có tiến bộ rõ rệt, đã cố gắng vươn lên trong học
tập. Đặc biệt tất cả các em đã tích cực, hứng thú học Toán và tiếp thu bài mới lớp 4
đạt yêu cầu.
;r;94:9n'"bKFhF=_78F:=94h;4^9t`;94Z4?S744Q=R;74*
Tôi chỉ đạo giáo viên phải tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụ huynh về
trách nhiệm lớn lao của phụ huynh và gia đình trong việc góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục. Tôi yêu cầu giáo viên phải trao đổi với phụ huynh để tìm ra biện
pháp tốt nhất phù hợp với điều kiện và tính cách từng em giúp các em vươn lên
trong học tập. Giáo viên phải hướng dẫn phụ huynh biết kiểm tra việc học tập của
con mình. Phải thường xuyên giữ liên lạc với phụ huynh. Thường xuyên liên lạc
thông báo kết quả học tập của các em qua sổ liên lạc cho phụ huynh và đề nghị phụ

dung “Tìm biện pháp khắc phục tình trạng học sinh yếu”. Cụ thể:
Sau khi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên về việc phụ đạo học sinh yếu
kém, trong buổi sinh hoạt chuyên môn yêu cầu giáo viên báo cáo với tổ chuyên
môn và với nhà trường về tình hình học sinh học yếu môn toán và các môn học
khác. Tổ chức thảo luận chuyên đề “khắc phục tình trạng học sinh yếu”. Tổ chức
cho tập thể giáo viên phân tích nguyên nhân, bàn kế hoạch khắc phục học sinh yếu,