A. MỞ ĐẦU
“Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội
chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Tất cả quyền lực nhà nước thuộc
về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân
và đội ngũ trí thức. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp
giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư
pháp” ( Điều 2 hiến pháp 1992 sửa đổi, bổ sung 2001). Quốc hội là cơ quan cao nhất
của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Chính phủ là cơ quan chấp hành của
Quốc hội, mối quan hệ giữa quốc hội và Chính phủ nói trong cơ cấu quyền lực nhà
nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với nhà nước và xã hội. Vậy nên em quyết
định chọn đề tài " Mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ theo pháp luật hiện
hành" để làm rõ mối quan hệ giữa hai cơ quan trên.
Do kiến thức còn hạn chế nên không tránh khỏi sai sót trong bài, rất mong thầy
cô thông cảm và đóng góp ý kiến để em có thể nâng cao kiến thức của mình. Em xin
trân thành cảm ơn!
B. NỘI DUNG
I. Khái quát về Quốc hội và Chính phủ
1. Vị trí, tính chất và chức năng của Quốc hội
Trong bộ máy nhà nước ta, Quốc hội chiếm vị trí đặc biệt quan trọng.Điều 83
Hiến pháp 1992 đã nêu rõ vị trí, tính chất của Quốc hội: “Quốc hội là cơ quan đại
biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất của nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Chức năng của Quốc hội bao gồm những
phương diện lớn sau đây: “Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập
pháp; Quốc hội quyết định những chính sách, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng,
an ninh của đất nước, những nguyên tắc chủ yếu về tổ chức và hoạt động của bộ máy
nhà nước, về quan hệ xã hội và hoạt động của công dân; Quốc hội thực hiện quyền
giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước” nhằm đảm bảo cho những
quy định của Hiến pháp và pháp luật được thi hành triệt để và thống nhất, bộ máy
nhà nước hoạt động đồng bộ, có hiệu lực và hiệu quả.
2. Vị trí, tính chất và chức năng của Chính phủ
Điều 109 Hiến pháp 1992 đã khẳng định vị trí của Chính phủ: “Chính phủ là cơ

của Quốc hội 32/2001/QH10 về tổ chức và hoạt động của chính phủ ra đời. Bộ luật
này gồm tất cả 43 điều quy định rất rõ mối quan hệ giữa hai cơ quan trung ương này.
3. Cơ sở thực thực tế
Trong thực tế hiện nay ở nước ta, có thể nói là mối quan hệ giữa Quốc hội và
Chính phủ là khá “thân thiết”. Quốc hội ban hành luật trên cơ sở dự luật của chính
phủ thì “có hơn 90% các dự luật do chính phủ đệ trình”. Bên cạnh đó, khi Quốc hội
đã ban hành luật thì Chính phủ cũng ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật
cho các cơ quan nhà nước khác thực hiện.
III. Mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính Phủ theo pháp luật hiện hành
Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ sung 2001) cùng các văn bản pháp luật về tổ chức
bộ máy nhà nước ra đời, trong đó có quy định cụ thể về vị trí, vai trò, chức năng của
từng cơ quan trong bộ máy nhà nước cho phù hợp với tình hình mới của đất nước là
một dấu mốc, là bước đổi mới nhằm hoàn thiện hơn bộ máy nhà nước, hoàn thiện
việc xác lập mối quan hệ pháp lí giữa Quốc hội và Chính phủ trong giai đoạn hiện
nay của đất nước. Mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ được thể hiện ở những
mặt sau:
1. Mối quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ về mặt tổ chức
Theo quy định của Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ sung 2001) và luật tổ chức Chính
phủ năm 2001, Quốc hội lập ra Chính Phủ. Cơ cấu tổ chức của Chính Phủ bao gồm:
các Bộ và các cơ quan ngang Bộ (điều 2 luật Tổ chức Chính phủ năm 2001). Quốc
hội Quyết định thành lập, bãi bỏ các Bộ và các cơ quan ngang Bộ theo đề nghị của
Thủ tướng Chính phủ. Thành viện của Chính phủ gồm: Thủ tướng, các phó thủ
tướng, bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ. Số lượng phó thủ tướng, bộ
trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ do quốc hội quyết định (điều 3 luật tổ chức
Chính phủ năm 2001).
Trên cơ sở quy định Hiến pháp 1992 và luật tổ chức chính phủ năm 2001. Quốc
hội sẽ quyết định tổ chức của chính phủ theo từng nhiệm kỳ cho phù hợp. Ví dụ,
Quốc hội khóa XI kỳ họp thứ nhất quyết định thành lập 20 bộ và 6 cơ quan ngang
bộ, đến Quốc hội khóa XII (2007 – 2012) cơ cấu Chính phủ có sự sắp xếp lại chỉ còn
18 bộ và 6 cơ quan ngang bộ. Thủ tướng Chính phủ do Quốc hội bầu, miễn nhiệm,

vào việc xây dựng thể chế, thảo luận và thông qua các dự án tại phiên họp của chính
phủ. Kết quả là chính phủ đã ban hành một lượng lớn các văn bản pháp luật với chất