SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP CHỐNG HỌC VẸT TRONG MÔN TIẾNGVIỆT
LỚP 1”
I- Lý do chọn đề tài:
Sau khi rời khỏi bàn tay chăm sóc của các cô mẫu giáo cũng như sự chăm chút của
ông bà, cha mẹ, trẻ 6 tuổi bước vào giai đoạn mới được đi học lớp một tại các trường tiểu
học. Bước đầu được học chữ, học đọc, học viết nên trẻ còn rất nhiều bỡ ngỡ và tiếp thu
kiến thức thật khó khăn. Trẻ phải biết và nói lên được những yêu cầu cần thiết của một
bài học từ đó nhìn vào âm-vần-tiếng trẻ đọc lên đúng âm- vần- tiếng giáo viên dạy vì vậy
trẻ sẽ hiểu thêm được từ - câu- bài văn. Với những yêu cầu ngày càng cao đòi hỏi học
sinh lớp một phải nắm bắt được kiến thức một cách vững vàng để biến kiến thức đó thành
kỹ năng, kỹ xảo trong môn học tiếng Việt. Cũng vì muốn học sinh học thật tốt môn học
này nên việc dạy cho học sinh nhận biết chính xác, ghi nhớ được lâu bền để làm nền tảng
vững chắc cho việc học tập trong những năm tiếp theo là việc làm khó khăn mà người
giáo viên dạy lớp một cần phải khắc phục.
II- Cơ sở lý luận để chọn đề tài:
Vào những ngày đầu tiên đến trường, trẻ được làm quen với chữ viết mà thường
khi ở nhà đã được các anh, các chị lớn hơn học bài hay người lớn trong gia đình cho trẻ
xem và dạy trẻ bằng cách truyền khẩu thông qua các hình vẽ có trong sách, báo, truyện và
từ đó trẻ nhập tâm ghi nhớ một cách máy móc. Nhiều học sinh mới vào học đã đọc được
các bài trong sách một cách thành thạo. Song khi giáo viên hỏi trẻ chỉ xem âm và tiếng đó
nằm ở đâu thì trẻ lúng túng không chỉ ra được. Như vậy là trẻ đã học vẹt. Từ chỗ
trẻ học vẹt sẽ dẫn đến kiến thức bị hổng, không vững vàng. Do đó dẫn trẻ đến sự yếu
kém, dễ quên kiến thức đã được học và tạo cho trẻ thói quen dựa vào sách giáo khoa có
sẵn mà không chịu đọc và tìm hiểu một tài liệu, một sách truyện nào khác. Vì vậy tôi suy
nghĩ làm thế nào để trẻ nhận biết được kiến thức mà mình truyền thụ cho trẻ một cách
vững vàng. Kiến thức đó phải được thực hiện mọi lúc, mọi nơi và trong mọi điều kiện
một cách dễ dàng, nhờ đó trẻ có thể đọc được thành thạo bất kỳ một loại sách- báo- tài
liệu gì để tránh biến học trò thành những con vẹt.
III- Hướng giải quyết đề tài:

cùng một tên gọi song có nhiều kiểu viết khác nhau hay gặp trong sách báo như: chữ a,
chữ g thì tôi phân tích cho học sinh hiểu và nhận biết đó là: chữ a, chữ g để khi gặp kiểu
chữ đó trong sách báo trẻ dễ hiểu và không bị lúng túng.
Thí dụ:
Âm: a - a , g - g. + Âm a gồm hai nét: nét tròn nằm bên trái và nét sổ thẳng
nằm bên phải; a cũng gồm nét tròn và nét móc trên. + Âm g gồm : nét tròn và nét
móc dưới; g gồm nối với nét cong phải. Từ việc học kỹ cấu tạo âm tạo bởi các nét
chữ cơ bản thật kỹ và tỉ mỉ sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau cả về cấu tạo và tên
gọi của bốn âm sau: d; b; p; q.
Thí dụ: + Âm d gồm hai nét: nét tròn nằm ở bên trái và nét sổ thảng nằm bên
phải. đọc là: “ dờ “. + Âm b gồm hai nét: nét tròn nằm ở bên phải và nét sổ thẳng
nằm ở bên trái. đọc là: “ bờ “. Sang phần âm ghép nghĩa là âm gồm hai âm đơn
ghép lại với nhau. Tôi cho học sinh sắp xếp các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để
nói lên được sự giống nhau và khác nhau của các âm đó. Thí dụ: + Các âm
ghép: ch - c nh - n th - t
kh - k
gh - g ph - p
ngh - ng
+ Còn lại các âm: gi, tr, q, ng, tôi cho học thật kỹ cấu tạo và cách ghép
chữ. + Phân từng cặp: ch-tr, ng-ngh, c-k, g-gh để phát âm chính xác và viết chính tả
phân biệt Trong từng ngày, từng bài ôn tôi đã nghĩ ra được một số bài để kiểm tra sự
nhận thức của trẻ thông qua các giờ chơi, các giờ nghỉ. Từ đó, củng cố thêm kiến thức về
từ ngữ, câu văn cho trẻ tránh sự đơn điệu của các bài ôn tập trong sách. Vì những bài ôn
này ở trong sách được lặp đi lặp lại bài nào cúng như bài nào làm cho học sinh tiếp thu
một cách nhàm chán nên tôi đã thay vào phần chơi trong tiết hai của bài ôn là những bài
mà tôi tự nghĩ và viết ra phiếu. Có thể phiếu chỉ là một từ gồm 2 hoặc 3 tiếng cũng có thể
là một câu văn. Song những từ và câu văn này phải có nghĩa và mang tính giáo
dục.
Thí dụ: Góc sân nhà Học có cây ổi đào đâm chồi nảy lộc, lộc non mơn mởn. Cứ
mỗi ngày Học đều ra vun gốc để ổi mau ra quả. Cô Phúc khen Học chăm

đã dạy: " Học thầy không tày học bạn ".
Đúng thế trẻ dạy trẻ ngôn ngữ của trẻ dễ hòa đồng với nhau. Tuy nhỏ song trẻ
cũng có lòng tự trọng thấy bạn hơn và lại dạy mình thì cũng phải cũng cố gắng học để đỡ
thua kém bạn. Từ đó, chất lượng học sinh trong tương đối đồng đều. Song không ỷ lại
cho học sinh giỏi mà tôi vẫn thường xuyên kiểm tra và kèm cặp học sinh trung bình và
yếu nhằm củng cố cho các em về kiến thức một cách vững vàng hơn.
2. Kết quả:
Hết phần học âm ( chữ ) 100% học sinh lớp tôi dạy đều nắm vững chữ, âm và đọc
được tiếng, từ một cách chắc chắn. Đến phần vần: Học sinh nắm vần tốt.
- Xây dựng tiếng, từ mới rất phong phú và dần dần đọc được các đoạn văn hay bài
văn dài.Đối với học sinh giỏi và khá đã đọc được sách, báo một cách lưu loát.Học sinh
trung bình cũng bước đầu đã đọc trơn tốt. Song cũng có tiếng đôi lúc còn phải đánh
vần.
III- Kết luận:
Việc chống học vẹt cho học sinh lớp 1 là một vấn đề hết sức quan trọng và cần
thiết. Giúp cho giáo viên nắm được chất lượng của tượng học sinh trong lớp mình phụ
tránh. Từ đó, rút ra được những biện pháp thiết thực nhất để kèm cặp các em nhất là học
sinh trung bình và yếu, dần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh. Bài học sẽ gây
nhiều hứng thú. Học sinh sẽ hiểu được nhiều ngôn ngữ và ý nghĩa của từ. Cũng từ đây
học sinh mới phát huy trí tuệ một cách toàn diện và vô cùng phong phú.