SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“DẠY HỌC NGỮ VĂN BẰNG GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ”
1. Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ thông tin bước đầu đã được ứng dụng
vào giảng dạy, học tập. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong giáo dục còn rất hạn chế. Thực tế đó đòi hỏi cần phải nhanh chóng
nâng cao chất lượng giảng dạy bằng cách phát huy những ưu thế của lĩnh vực công nghệ
thông tin, phải biết tận dụng nó, biến nó thành công cụ hiệu quả phục vụ cho sự nghiệp
giáo dục.
Thực tế cho thấy trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, công nghệ thông tin có tác dụng
mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy học, công nghệ thông tin là phương
tiện để tiến tới “ xã hội học tập”. Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng
thúc đẩy sự phát triển của công nghệ thông tin thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực
cho công nghệ thông tin. Bộ Giaos dục và Đào tạo cũng yêu cầu “ đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông tin trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo
hướng dẫn học công nghệ thông tin như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới
phương pháp dạy học ở các môn”
Thực hiện tinh thần chỉ đạo trên, nhận thức được rằng, việc ứng dụng công nghệ
thông tin phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong những hướng tích
cực nhất, hiệu quả nhất trong việc đổi mới phương pháp dạy học và chắc chắn sẽ được sử
dụng rộng rãi trong nhà trường phổ thông trong một vài năm tới, tôi đã mạnh dạn tìm hiểu
và đưa công nghệ thông tin vào giảng dạy thí điểm một số tiết trong năm học trong các đợt
sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, hội giảng, thi giáo viên giỏi các cấp.
Tuy nhiên, trong quá trình ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học nhất là đối
với môn Ngữ văn vẫn còn gặp không ít những khó khăn. Chính vì thế, trong đề tài này tôi
xin trình bày một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn có sự hỗ trợ
của công nghệ thông tin mà cụ thể là “ Dạy học Ngữ văn bằng giáo án điện tử” để cùng
trao đổi, thảo luận và đi đến những ý kiến thống nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy học
nói chung và dạy học Ngữ văn nói riêng trong thời gian tới. Mong nhận được sự động viên
và góp ý của các thầy cô đồng nghiệp.

quá rườm rà, xa rời nội dung hoặc làm gián đoạn bài học do sử dụng quá nhiều hiệu ứng
hoặc hình ảnh, phim minh hoạ cho nên giờ dạy lại thiên về việc trình diễn những kỹ xảo tin
học. Ngược lại, nhiều bài giảng lại quá đơn điệu, sơ sài do đó không nâng cao được chất
lượng giờ dạy.
- Nhiều trường học trên địa bàn huyện, tỉnh đã được trang bị phòng máy tính, tuy
nhiên hầu như chưa có trường nào mạnh dạn kết nối Internet, mặc dù giá cước hiện nay rất
rẻ, vì rấy nhiều “cái sợ”. Vì thế không nhận thấy được hiệu quả của việc giảng dạy ở những
địa phương khác, giáo viên cũng không có điều kiện để tìm hiểu về kỹ năng sử dụng giáo
án điện tử.
- Chính vì những khó khăn trên mà việc sử dụng giáo án điện tử trong dạy học trên
địa bàn huyện Cái Nước còn rất hạn chế. Với số lượng máy chiếu đa năng trong địa bàn
huyện ít ỏi như hiện nay thì việc đa số giáo viên sử dụng thành thạo giáo án điện tử để dạy
học là một mục tiêu mà cần phải một thời gian nữa mới có thể đạt được.
2. Kết quả ( hiệu quả của thực trạng trên)
Xuất phát từ những thực tế trên, trong quá trình dạy học, tôi nhận thấy có một số kết
quả sau:
- Giao viên rất ngại sử dụng giáo án điện tử. Nhiều giáo viên tỏ ra bi quan khi
nhắc đến việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, thậm chí có người còn cho
rằng không thể làm được. Chính vì thế không phát huy được tính ưu việt của giáo án điện
tử trong dạy học.
- Việc vận dụng những phương pháp dạy học mới trong những năm qua cũng đã
đem lại những kết quả cao, song nhìn chung chất lượng học sinh chưa thật sự tốt, học sinh
nhanh nhớ nhưng cũng nhanh quên và trong môn Ngữ văn, các em chỉ học được những gì
cơ bản nhất chứ chưa có sự đầu tư, tìm tòi những tri thức mới, chưa thực sự “hiểu” và
“cảm” được nội dung văn bản.
- Rất nhiều học sinh chưa tiếp cận với cách học tập mới và rất hứng thú này. Có
thể nói đây là một thiệt thòi của các em.
- Khảo sát hiệu quả từ phía học sinh cho thấy, nếu sử dụng phương páp dạy học
truyền thống với phấn trắng bảng đen thì hiệu quả mang lại dù có cao song cũng không
đồng đều giữa các lớp, hứng thú học tập của học sinh cũng không cao. Đây là kết quả thu

thực sự hiệu quả thì người dạy cũng phải bỏ công tìm hiểu, làm quen với cách giảng bài
mới này. Cụ thể, người thầy cần phải:
- Có kiến thức cơ bản về sử dụng máy tính.
- Biết sử dụng phần mềm trình diễn PowerPoint.
- Biết cách truy cập và khai thác tài nguyên Internet.
- Có khả năng sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh, làm các ảnh động, cắt các
file âm thanh…đơn giản.
- Biết cách sử dụng projector.
Nghe thì có vẻ phức tạp nhưng thực sự để sử dụng giáo án điện tử vào giảng dạy có
bắt buộc phải thực hiện hết những yêu cầu trên ? Câu trả lời là không. Tuỳ thuộc vào tính
chất của mỗi môn học, mỗi bài học mà các yêu cầu khác nhau được đặt ra cho giáo viên.
Tuy nhiên nếu đáp ứng được hết các yêu cầu trên thì thật tuyệt vời, các hoạt động của giáo
viên trong giờ dạy sẽ rất phong phú và hấp dẫn, lại tiết kiệm được rất nhiều thời gian chuẩn
bị bài.
Biện pháp 2: Khai thác và xử lý thông tin, tư liệu phục vụ cho bài giảng:
Từ những giáo án được soạn sẵn trên giấy và được trình bày lại trên bảng đen làm
thế nào để chúng trở thành các giáo án điện tử được trình trên máy chiếu ? Điều này đòi
hỏi người thầy phải biết sử dụng PowerPoint. Đây là một phần mềm nằm trong bộ MS
Office dùng để tạo các trình diễn đa dạng trên máy tính. Nếu chỉ dừng ở mức độ gõ những
nội dung cần thiết cộng thêm một ít định dạng về màu sắc, font chữ, thiết nghĩ giáo viên
nào cũng có thể làm được. Tuy nhiên nếu chỉ có thể thì chúng ta chưa thực sự khai thác hết
sức mạnh của PowerPoint cũng như chưa phát huy hiệu quả của phương pháp giảng dạy
mới này.
Ví dụ: Trong tiết đọc – hiểu văn bản “ Ông đồ” – Lớp 8 trong phần “ Tìm hiểu
chung”, sau khi yêu cầu học sinh trình bày những hiểu biết về tác giả giáo viên có thể
chiếu lên màn hình chân dung nhà thơ kết hợp thêm vài lời giới thiệu ngắn gọn sẽ làm cho
học sinh hình dung rõ hơn về tác giả; hoặc thay vì giáo viên hay học sinh cầm sách để đọc
bài thì bây giờ trên màn hình hiện ra các khổ thơ, bên dưới các khổ thơ là hình ảnh ông đồ
ngồi cho chữ hoặc ngồi lẻ loi một mình giữa con phố đông đúc người qua lại. Giongj đọc
( ngâm) thơ của nghệ sĩ nào đó được thay cho lời đọc của thầy, của trò. Người thầy chỉ cần

giảng bài nhiều hơn, các em học sinh hiểu bài sâu hơn. Để tạo được hiệu ứng chỉ cần chọn
đối tượng cần áp dụng hiệu ứng, chọn Slide Show/ Custom Animation… sau đó trong mục
Add Effect họn hiệu ứng hợp lý rồi chọn cách xuất hiện và thời gian cho phù hợp với nội
dung.
Biện pháp 4: Làm phong phú thêm hệ thống bài tập:
Khi đã biết cách sử dụng PowerPoint một cách thành thạo, giáo viên có thể dễ dàng
tạo ra được rất nhiều các dạng bài tập khác nhau nhờ việc sử dụng các hiệu ứng ví dụ như
dạng bài tập lựa chọ, trò chơi ô chữ…
Trong bài “ Bài toán dân số” tôi đã thiết kế một hệ thống bài tập trắc nghiệm phục vụ
cho phần củng cố luyện tập khiến cho học sinh rất hứng thú. Một bảng gồm có 6 lựa chọn
tương đương với 6 câu hỏi. Học sinh sẽ phải lựa chọn ngẫu nhiên mà không được biết
trước nội dung câu hỏi.
Sau khi đã chọn một câu hỏi, giáo viên click chuột vào câu mà học sinh chọn, nội
dung câu hỏi và đáp án để lựa chọn mới hiện ra ( thực hiện bằng siêu liên kết-Hyperlinhk):
Khi học sinh nêu ra đáp án lựa chọn, giáo viên click vào đáp án ấy. Nếu đáp án ấy sai
thì xuất hiện tín hiệu báo sai bên cạnh đáp án kèm theo một chuỗi âm thanh, sau đó tín hiệu
báo sai sẽ biến mất ( dùng thủ thuật tricker):
Nếu đáp án học sinh chọn là đúng thì sẽ phát tín hiệu báo đúng kèm theo một chuỗi
âm thanh, tín hiệu báo đúng sẽ xuất hiện cạnh đáp án đúng.
Biện pháp 5: Linh hoạt khi hướng dẫn họ sinh học tập.
Bài giảng sau khi thiết kế sẽ được chiếu lên màn hình thông qua máy chiếu. Nghĩa là
giáo viên buộc phải biết cách sử dụng nó. Đây là một trong những yêu cầu bắt buộc, chỉ
cần một vài thao tác lắp máy chiếu với CPU của máy tính hoặc kết nối với máy tính xách
tay và điều chỉnh độ lớn ( zoom), độ nét ( sharpness) trên màn hình giáo viên chắc hẳn sẽ
có một bài giảng chất lượng, học trò sẽ có không khí học thoải mái hơn. Thực tế cho thấy
nhờ giáo án điện tử mà giáo viên đã tạo ra một không khí khác hẳn so với giờ dạy truyền
thống. Học sinh sẽ tập trung cao để nghe giảng và tư duy nhiều hơn trong các giờ học.
Khi chuyển từ bài giảng truyền thống sang các slide trình diễn, giáo viên thường
mang tư tưởng của bài giảng cũ để áp đặt vào. Nghĩa là sẽ trình bày tất cả những gì mình
nói và viết vào slide. Điều này hoàn toàn sai lầm vì như thế học sinh sẽ cho rằng giáo viên

để cuối tiết học học sinh dễ hình dung lại nội dung kiến thức vừa lĩnh hội. Đồng thời giáo
viên có thể sử dụng phần ghi bảng tóm tắt này để yêu cầu học sinh trình bày cụ thể lại nội
dung của từng ý.
Đối với những nội dung chính cần ghi chép vào vở, giáo viên đưa lên màn chiếu và
chiếu chậm lại để học sinh có thể ghi chép lại những kiến thức cơ bản trên dùng làm tư liệu
học tập ở nhà.
4. Kết quả, hiệu quả mang lại:
Áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này vào giảng dạy ở trường THCS Tân Hưng trong
năm học 2011-2012 đã thu được kết quả khả quan.
Kết quả học tập của học sinh được nâng lên theo giờ học, đặc biệt là các em hứng thú
học Văn hơn.
So sánh kết quả của bài dạy trước với bài dạy sau tác động
Lớp ĐTB Học hứng thú Hiểu bài
8A1 100% 28/30 học sinh 30/30 học sinh
8A2 93% 25/29 học sinh 28/29 học sinh
Sau một quá trình nghiên cứu và tận dụng các đợt tham gia chuyên đề ở cấp trường
để thử nghiệm và tham gia hội thi giáo viên giỏi các cấp, tôi đã thực hiện được nhiều tiết
Ngữ văn bằng giáo án diện tử tại trường THCS Tân Hưng. Sau tiết dạy, tôi đã cùng các
dồng nghiệp trong tổ, Ban giám hiệu thảo luận , góp ý, rút kinh nghiệm và đi đến nhận xét
thống nhất: Gíao án điện tử đã góp phần cải tiến rõ rệt chất lượng học tập của học sinh và
nâng cao chất lượng nghiệp vụ của giáo viên. Chất lượng khảo sát học sinh sau tiết dạy ở
hai lớp khác nhau đã cho thấy việc sử dụng giáo án điện tử đã góp phần nâng cao chất
lượng đại trà của học sinh, chất lượng học tập của học sinh cũng đồng đều hơn. Cụ thể:
Lớp Sĩ số Gioi Khá Trung bình Yếu - kém
SL TL SL TL SL TL SL TL
8A1 30 8 26,7 15 50,0 6 20,0 1 3,3
8A2 29 8 27,5 14 48,3 6 20,8 1 3,4
5. Đánh giá về phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến
Trong khuôn khổ phạm vi của một đề tài sáng kiến kinh nghiệm cũng như khả năng
nghiên cứu tập hợp và trình bày, tôi thiết nghĩ rằng sẽ có những ảnh hưởng nhất định:

chất cho các trường trong huyện, cần có những chính sách ưu tiên đầu tư cho những đơn vị
có thành tích giáo dục cao trong năm học, coi đó như là một phần thưởng xứng đáng cho
cả quá trình giáo dục của đơn vị.
b. Với Sở giáo dục và Đào tạo:
- Tăng cường các đợt tập huấn chuyên đề, chuyên môn về giáo án điện tử trên địa
bàn tỉnh để học hỏi và nâng cao kỹ năng sử dụng.
- Tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa về trang thiết bị, cơ sở vật chất cho các huyện
thuộc vùng nông thôn, ưu tiên cho những đơn vị có thành tích giáo dục cao để ngày càng
có nhân tài cho đất nước.
Trên thực tế, việc ứng dụng sáng kiến này mới chỉ trong phạm vi hẹp, vì thế cũng
chưa thể đánh giá được toàn diện và chính xác nhất những ưu điểm và hạn chế của việc
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự cổ vũ động
viên cùng những lời gpos ý chân thành từ các thầy cô đồng nghiệp để sáng kiến ngày một
hoàn thiện hơn.