1
Kinhnghimquctvhptácxã(01)
NghiêncucácquyđnhpháplutvHTXmts
ncchâuÁ,TháiBìnhDng
Nhng tài liu, sliu, ý kin phn nh trongnphm này không đc b nh
hngbiTchcNônglngthgiicaLiênHipquc.
Licmn
ChúngtôicmnsâusctittcthànhviêncaNEDACchonhnggiúpđvô
giácahtrongsutthigiansonthotàiliu.
cbitcmnNgàiG.K.Sharma,NguyênGiámđckhuvc,ICA,Vnphòng
khuvcChâuÁ,TháiBìnhDng,NewDelhi,ntrongvicnghiêncuti
cácncchâuávà NgàiW.I.Khantrongvicbiêntpcáctàiliu.
c Tài tr bi T chc Nông Lng th gii ca Liên Hip quc ti
Bangkok,TháiLan
FAOkhôngchutráchnhimđivinhngtàiliu,ýkinhocsliuhochiu
lccanhngthôngtinđãcungcptinhngtrangwebkhôngliênktvitrang
webcaFAO.Tàiliuđintnàyđcscantbningc.FAOkhôngchutrách
nhimvnhngsaikhácgiabninvàtàiliuđintnày.
2
MCLC
1. Giithiu
2. VtrícachâuÁvàLutHTX
3. Lchspháttrinmtsnc
4. Luthptácxãhintimtsnc
5. MctiêucaLutHTX
6. Mctiêu,kháinimvàcácnguyêntc
7. nhngha
8. Cácnguyêntc
9. ngkýkinhdoanh
10. Xãviên
11. Qunlý

khinhngqucgianàygiànhđcđclpvàcóchínhphriêng.
2. Vtrícachâu ÁvàLutHTX
CácviênchcngoiquccachínhphđôhđãsontholutHTX.Nh
trongtrnghpcaVngqucAnh,c,vàcácqucgiachâuÂu,hp
tácxãvàcácxãviênkhôngđcthamgia. Nhvy,trongkhungpháplut
vhptácxã,kháinimvđiu“tt”làdonhàcaitrquannim,chkhông
philàdocácthànhviênhocnhngngidân. Cáchptácxãchđicác
hngdnvàchdncôngvictphíacáccquanchínhquynchkhông
phitcácxãviên.Thtcđngkýkinhdoanh,đcsaochéptVng
qucAnh,theođolutvtchcHuhovàtipsauđólàtheoLutCông
tyCôngnghip,quyđnhvKKDHTXvàgiithHTX,vàtnghpthu
nhp hàng nmtcác hot đng ca HTX. Theo Margaret Digby's trong
cun"hptácxãnôngnghiptrongkhiThnhvngchung"vhiulcca
LutHTXnđđãvit:“Nósnhanhchóngtrnênsángrõ,tuynhiên,
trong mt đt nc nh n đ, ni mà nhng nhà lãnhđo nôngthôn rt
him,vàkhonghn90%dânslàmùch,cquanKKDcóthlàmnhiu
hnviclpbáocáovàsachúng.CquanKKDvàcánbcóthbtđu,
đàoto,tchcvàgiámsátvàvislngvàtmquantrnghnrtnhiu
sovinhnggìđãcótrcđâynhngncchâuÂu”.ólàmtlitranh
lun camtngiAnh đivittngcaLutHTXAnhnđ.
Ông Asnavi Hassan trong cun: Phát trin công tác lp pháp v HTX ti
Indonesia”tuyênb: “ChínhphHàLantikhuvcnchorngHTXlà
mttchccóthđcsdngnhlàmtthànhphncahthngchính
trvàkhuynkhíchngidânsngđclpvkinhtvàkhôngphthuc
vàochínhquynthcdân”.DovycóquanKKDđcgilà“Ngibn,
nhàtinhthnvàngichđng”vàkhôngcóHTXnàocóthvtrangoài
cmuncacquannày.Vinhnglutnàykhôngcóchuynbtbuc
4
cáctchcHTXchphcvxãviêncamình,nhtrnghpNhtvà
Úc.Nht,HTXcóthtinhànhkinhdoanhvixãviênvàmtslng

lchptácchospháttrinđúnghngcaHTX,LiênminhHTXquc
tvnphòngkhuvcchâuÁTháiBìnhDng(ROAP)đãquytđnht
chccáccuchithođnhkgiacácBTrngphtráchvnđHTX,
CácnhàlãnhđoHTXvàvnphòngLHQquantâmđnvnđpháttrin
HTX.CuchithođutiênđctchcSydney,tháng2nm1990,và
đãđtđcnhngkhuynnghrtgíatr.Mcđíchvvaitròcachínhph
điviHTXđcxemxétticuchpcácBtrnglnthhaitchcti
Jakarta,tháng2nm1992.CuchpBtrnglnth3đctchcti
5
Colombovàotháng7nm1994.Rtnhiukhuynnghquantrngliênquan
đnlutHTXđcgii quytti 3cuchpnày.
3. Lch spháttrin mtsncchâu Á
NhtBn
3.1 NhtbntchcrtnhiuHTXvàonhngnmcuithk19vàvàonm
1900 NB là quc gia đu tiên  châu Á đa ra Lut HTX (Lut Sagyo
Kumiai),datrênlutHTXc.Vàonm1943lutnàyđcsátnhpvi
lutvcáctchcnôngtri,đcbitđnnhlàLutNgioKaihoclutv
tchcnôngtri,trongđóquyđnhvsthamgiabtbuccattcnông
dânNhtbn.TuynhiênlutnàykhôngcóquyđnhvHTXvàđcthay
thbngLutHTXNôngnghipnm1947.Tđócáclutriêngrđãđc
banhành đđiu chnhcácloihìnhHTXkhácnhau.
nđ
3.2  n đ, s khi đu ca HTX có liên quan đn t chc Nidhi ti tnh
Madras,vàonasaucathk19.NhngtchcnàyrtgingviHTXtín
dngRaiffesen.CácloihìnhHTXkhác,nhHTXtiêudùngcngđct
chcdatrênmôhìnhRochdalevàonhngthpniêncuithk20.Nhn
thynhngxuhngtrêncngnhtrêncsxemxétcácvnđvkinht
nông nghip, Lut HTX đutiên ca n đ đã đc ngi Anh ban hành
nm 1904, bao gm vùng n đ cha chia ct (bao gm Bangladesh,
Pakistan,vàBurma).LutnàychđiuchnhHTXtíndngvàđcthayth

đng t2tnh trlên.
Indonesia
3.6 Khingun caphòng tràoHTXIndonesiađcbtngun tvichình thành
HTXngânhàngđutiên“HulpenSpaarbank”chuyênvtitkimvàhtr
vàonm1895,HTXtiêudùngđutiênđcthànhlpbiBudiUtomovào
nm1909,vàmttchcTrnghcykhoangiJavaJakarta.Sauđó,
t nm 1913, Sarekat Islam, mt t chc chính trda trên ýtng HTX,
đóngvaitròquantrngtrongthúcđyHTXvàđãthànhlphàngtrmHTX
tiêudùng.HTXtrthànhthcthpháplývivicChínhphcbanhành
CácquytcliênquanđnHTXvàongày7tháng3nm1915,datrênLut
HTXHàLannm1876.LutnàyđcChínhphqucgiathaythlnđu
tiênnm1967vàsauđónm1992nhngquyđnhliênquanttccácloi
hìnhHTX.
Malaysia
3.7 NhngcgngđutiênvvicpháttrinhTXliênbangMalay,baogm
cSingapore không nhnđc squantâmthíchđángca giichc Anh
hoccng đngnhngngi trngtrt,mcdù đãcónghiêncuvstng
quangiaHTXnđvàBurmaviMalaysia.Hiđnglpphápliênbang
thông qua Lut HTX đu tiên nm 1922, da trên Lut HTX n đ nm
1929.Lut HTXnm1922đcthaythbngPháplnh HTXnm1948,
điuchnhttccácloihìnhHTX.Pháplnhđcbsungnhiuln,ln
cui cùnglàvàonm1993.
Tuynhiên,ktkhibanhànholutvBmáyTchcnôngdânnm
1973(olut109),Giám đcđiuhành đãthànhlpcquan KKDvàđo
lut nàyđiu chnhcác t chcpháp lý bao gmcác HTX có csnông
nghipcngnhcáchiphinôngdân.
Nepal
3.8 Nepal, cquanQLNN đu tiên v HTX đc thành lp nm 1956, vi
nhimvthúcđyHTX,sauđólàLutHTXđutiênnm1959.LutHTX
7

đocthayththáng10nm1996.
HànQuc
3.12 TiHànquc,đãcómtsHTXkhácnhauvàođuthk20.Trongsut
thikNhtchimđóng,cáchip hitàichínhvànôngdânđctchc
theoýtngcaChínhphvàđóngvaitròchchtthayvìnguyêncáct
chcHTXtnguyn.Nhnghiphinàyđcthànhlpnhmcungcpcác
khonvaycaCPhocgiatngsnlngnôngnghip.SauthchinII,vic
thànhlpHTXNNkiumiđcbtđutnm1957khiLutHTXNN
đcQuchithôngqua,Vàonm1961,LutHTXNNmiđcbanhành
vànhngHTXNNchpnhtcùngNgânhàngNNthànhnhngHTXđa
8
ngànhvàhinnayvnđanghotđng.NhngHTXtngtcngxuthin
nhHTXchnnuôigiasúc,HTXnghcá,HTXtíndng,v.v.Lutnàyđã
đcbsungnhiulntrong2thpniêncuithkvànhiuđiu khonhn
chđcbitliênquanđnbucađãđãthaythbngnhngđiukhondân
ch.
Thailand
3.13 LutHTXđutiêncaTháiLancótênlàLutHiphibsungnm1914,
đcsađi bsungnm1916vàđcápdng điviHTXnôngdân đng
kýnhmgiúpđnhngngitrnglúa,gingnhpháttrinHTXnđ/
Burma.olutnàyđcthaythnm1928biLutHTX.Lutnàyđc
bsungrtnhiulnvàcuicùngđcthaythbi1lutmi,LutHTX
nm1968,lutnàycngđcsađinhiu ln,vàdtho lutmihin
đang đcNghvin cânnhc.
Trungquc
3.14 SaukhincCnghoànhândânTrunghoađcthànhlp,HTXNNđc
đi t HTX ngisn xut NN s cp, HTX ngisn xut NN cp cao
thànhcngđng ngidânvàhình thành hthng HTXkt hp vàchính
quyn,điunàylàmtnthngđntinhthnsnxutcanôngdân,cntr
sn xutnôngnghip.Vào nm19979,cicách nôngthônđc din ra

nhngthayđicnthitđHTXcóthđóngvaitròhiuqutrongphcv
xãviênvàlnhnlànhngnhucu caxãhi,trongcáclnhvckhácnhau
nhbovmôitrng,anninhlngthc,cânbnggii,v.v 
4.2 châu áhinti có2loiLutHTXphbin,ví d(i)lutHTXchungcho
tt c các loi hình HTX và (ii) Lut HTX chuyên ngành. Ngoi tr Hàn
QucvàNhtBn,ttccácncchâuÁđucólutchungchottcloi
hìnhHTX.NhtbnvàHànquc,cáclutkhácnhauđiuchnhcácloi
hình HTXkhác nau, vàcác Bkhác nhauqunlý HTX.Víd,Có 6 lut
HTXtngngNhtbnchoHTXNN,HTXngitiêudùng,HTXngh
cá,.V.v…TngtnhvyHànquc.Philippines,trongquákh,mc
dù cólutHTXchung,nhngcácHTXchuyênngành,ví dnhHTXđng
vàđinđcđngkýviquychkhác.Hinnayđãđcthngnhttrong
mtlutchung.
5. itngcaLutHTX
5.1 McđíchcavicbanhànhLutHTXlàđaramtđav pháplý choHTX
vàđtođiukinthunlichocáchotđngcaHTX.ngthicng
đmbohotđngcaHTXmtcáchchânthcvàphùhpvicácnguyên
tcHTXđcquctcôngnhn.KhungkhpháplutchoHTXbaogm
lut,quytcdilutvàđiulđcxãviênHTXthôngquaphùhpvi
lutvàquytc.Ttcnhngđiunàytothànhcácthtcvàquytcvàt
chcvàhotđngcaHTX,vàbovvàduytrìđctrngcaHTX.Lut
HTXdođócóthtođiukinthunlichoHTXhotđngvàkhôngđc
lyđiquynlàmchcaHTXvàthayđibnchtcaHTX.Nhngquytc
hot đng hàng ngày có th đc quy đnh ti điu l HTX. Ông P.E.
Weeraman,giámđcvnphòngkhuvcchâuá,TháibìnhdngcaICA,
trongtuyênbth17chorng:“đónggóplnnhtcamtCPđivis
pháttrincaphongtràoHTXchínhlàđarahthngkhungkhpháplut
và nhngbo v cn thit cng nh các u tiên h tr đ có th to môi
trng thunli choHTXpháttrin”
10

Bangladesh
6.2 LinóiđuLutHTXBangladeshicóđon:“Xétthyrtthíchhpđthit
lpnhngquyđnhxahnvthànhlpvàhotđngcaHTXvàkhuyn
khíchstitkim,thtrlnnhaugiacáccánhânbngnhngphng
thcphùhpvinhucuvàliíchchung,nhmđtđcđiukinsngtt
đphnvàcóphngthcsnxutkinhdoanhtthn,dođócóthdn đn
ktqulàphi sađi lutliênquan đnHTXBangladesh”.
Fiji
6.3 Chng 4quy đnhmcđíchcaHTX:
11
i. HTX nhmmcđíchcithinliíchkinht vàxãhicaxãviênthông
quaviccungcpnhngdchvhiuqumàxãviêncónhucuvàcó
thsdng đc.
ii. McđíchchínhcaHTXkhôngphitiđahoálinhinmàlàdchvcho
xãviênvàmtHTXsđiuhànhdatrêncácnguyêntckinhdoanhhp
lý.
n đ
6.4 nđmibangđucólutriêngcamìnhbêncnhlutchungcaliên
bang.Dođómcđíchcalutliênbanglà“nhmthngnhtvàsađib
sungcác lut liênquanđnHTX hotđngphc vliíchcaxã viên 
nhiu bang”.
SriLanka
6.5 LutchínhđiuchnhHTXlàlutHTXs5nm1972,linóiđucalut
nàynhsau:“mtlutnhmcungcpchospháttrinHTXvàthngnht
vàsađibsunglutliênquan đnvicthànhlpvàqunlýHTX,vàcung
cpnhngvnđliênquan”.ãcómtvàilnsađibsunglutnày,và
lnsađiđemliliíchnhiunhtchoHTXlàLutsađis11nm
1992,theođó,mingicóththycáccuchpcpbđctchcdi
sđđucaVPICAkhuvcchâuÁ,TháibìnhDngđãgâynhhng
đángkđnstdohoátrongquynqunlýđngkýkinhdoanh.Linói

khác, mc đích ca Lut Nht bn là nhm phát trin h thng HTX ca
nginôngdân màcuicùngcngcómcđích gingnhlutHànquc.
Mcdùý đnhcalutHTXcahaiqucgialàgnnhnhaunhngcáinhìn
canhngnhàlpphápnginhtvmttng,cóvxutpháttquan
đim canhngHTXtch.Vickhácnhautrongcáchtipcncóthlàdo
cáchdùngtkhidchttingHànqucsangtingAnh.TronglutSriLanka
mcđíchlàđ pháttrinHTX vàthch vàqun lýHTX.Tthch và
qunlýcóvnhkhôngđúnglàtlutmàcbnlà mtphngtinđ
cungcptcáchpháplývàkhungđiuhànhchoHTXmàthôi.Theođóln
sađinm1992,mcdíchcaLutđcsađithành“Thchvàđiu
hànhHTX”.Tuynhiên,cóthhplýhnnymcđíchcalutlà“htr
thànhlp,đngkývàpháttrinHTX”.
7. Kháinim
7.1 Kháinimv HTX  Bangladesh,n đ và Malaysia thuncht làkhái
nimpháplý.Nókhngđnhrng:“HTXlàmttchcđcđngkýhoc
chunbđcđngkýtheobtklutnàoliênquanđntchcHTXtrong
thihn docácBangquy đnh”.
7.2 TheoLutHTXFiji,HTXđcđnhnghalà“HTXlàmthiphica
nhngngitnguyngianhpnhmđtđcmcđíchchungthôngqua
victhànhlpmttchcqunlýdânch,gópvnbngnhauvàchpnhn
chiasrirovàlinhuntcáchotđngdocácthànhviênchđngtham
gia,phiđngký(tmthihocđyđ)theolutnàylàHTXscphayth
cp,cáctchccpcaohocHTXqucgiađngkýtheoquyđnhtiđiu
này”.
7.3 TheoLutHTXIndonesia:“HTXcónghalàmttchckinhtcanhng
ngivini dung(đctrng)xãhi cócáccánhânhocphápnhânlàthành
viên,tchckinhtnôngnghipnhlàmttchccùngcgngtpth
datrênstnghlnnhau(điu3).Lutnàycngđnhnghacácchc
nngcaHTXti điu 4:
13

8.3 BLutHTXPhilippineschpnhncácnguyêntccaICAtrcihi
Manchester nm1995.Ging viMalaysia(iu2 Giithícht ng). Do
vytrongkhiPhilippinesvàMalaysiađãquyđnhcácnguyêntcHTXngay
tkhithihànhlut,nhng nđvàIndonesiaphisađi,bsungtng
phn.Bnglađét(điu 11)vàFiji(điu4)trongquyđnhvKKDyêucu
“MtHTXphiđc hotđngtheo các nguyêntc HTX”.Nhngkhông
giithíchnhngnguyêntcHTXlàgì.SriLankatiphn3(a)lutBsung
nm 1992 quy đnh “ mt t chc có mc đích rõ ràng, phù hp vi các
nguyêntcHTX,nhmcungcpcácdchvđónggópvàokinht,xãhi
14
giáodcvàvnhoácacácthànhviên”.NhngcácnguyêntcHTXkhông
đcđcpđnmtcáchrõràng.
8.4 CóthnhnthyrngmcđíchcaHTX,đnhnghavàlinóiđucóth
đcđcpđnmtcáchkhácnhautrongluthocthmchíkhôngđcđ
cpđn.Nhmmangđn srõràngvàtácđngđnHTX,điulý tngnht
làthayđicácnguyêntc,kháinhimvàgiátrcaHTXchophùhpvi
tuyênbvHTXtiđihiICAtiManchester,vàtheokhuyncáocaHi
ngh cácBtrngHTX.
9. ngkýkinhdoanh
9.1 TtcácHTXtrckhitinhànhcáchotđngđuphiđcKKDtheo
quydnhcapháplut.Ttccáclutđuquyđnhsdngt“HTX”mà
khôngKKDlàtráilut.VìvyđánhgiáthtcKKDđcđcpvàcác
điukin đđcKKDsđcbàn đnnhsau:
Bangladesh
9.2 Vic KKD HTX s đc c quan KKD HTX  Registrar of the
CooperativeSocieties(RCS)xemxétvàtrongvòng90ngàyphicóquyt
đnhvvicKKD(điu10;4).MtsđiukinvtàichínhđiviHTX
tíndngvàHTXcómiquanhkhônggiihnlàvôlý.Trongtrnghp
RCS t chi cp KKD, Chính ph Bangladesh có th s xem xét li.
TrnghpbtchibicánbKKDtiPhclc4(1)cóthđckháng

9.7 MtmôhìnhLutHTXđãđcgiithiuvisđánhgiácaocachính
phTWvàmtsbangtrongthcthi.NhngđctrngcaLutnàyđc
nêuti Phlc.
Indonesia
9.8 Theođiu44LutHTXIndonesia,nhngsánglpviêncaHTXphitrình
bn sao vn bn ghi nh cho c quan hành chính đc ch đnh bi B
trng. Thi gian ti đa cho phép đ KKD là 6 tháng. Tuy nhiên trong
trnghpcquanhànhchínhtchicpKKDchoHTXphicóthông
báochínhthc vàgiithích lýdotchicho nhng ngisáng lptrong
vòng3tháng.NhngnginàycóthkhángcáolênBtrngvàsđc
giiquyt trong vòng 3 tháng. Quyt đnhca B trngs là quyt đnh
cui cùng.Khôngcóquy đnh khácvđiukin KKDnhsthànhviênti
thiu,…ngoi trviciulHTXphi phùhpvilut.
Nhtbn
9.9 NHtBn,lutquyđnhcththtcđtàhnhlpmtHTXNN.Ti
thiu15nôngdânđthànhlpmtHTXscp.Theođiu60,vicKKD
sđcgiiquyttrongvòng2thángktkhinpđn.Trongtrnghp
trong vòng2tháng nhàchctráchkhông trlichophép hockhôngcho
phépKKD,HTXcóthyêucuđngkývàđccpchngnhnKKD
(iu 61).
HànQuc
9.10 ngkýKDHTXHÀnqucđcđiuchnhtaijtiđiu16,17và18
lutHTXNNHànQuc.Có2điukinquantrngđKKD.Thànhviên
tithiuphilà20ngivàiulphiphùhpviiul mudoB
trng banhành,nu cóthayđigì phiđcBtrng thôngqua.iunày
dngnhlàrtchtch.XãviênHTXcóquynthayđiđiultuynhiên
điunày phi phùhpviLut.
Malaysia
9.11 Sthànhviêntithiu đivicôngtyscpMalaysialà100ngivà50
ngi điviHiphinôngdân.Khôngcóthihn choviccquan KKD

và Indonesia), trong khi đó mt s quc gia không có quy đnh
(Bangladesh,Malaysia,Nepal,SriLanka,Thailand).Nêncóquyđnhv
giihn thigian,cóthlàkhong 60ngày.
b. Trong trng quên không ra quyt đnh cp KKD hoc không cp
KKD, trong thi hn cho phép, HTX có th đc cp KKD, nh
trnghpcaPhilippines;hocvictchicó thdnđnvicHTX
khángcáolêncptrêntrongthihn chophép.
c. Vic xem xét kh nng tn ti ca HTX không nên giao cho c quan
KKD.GiiphápcaFijilàhplýhnc,khiđócquanKKDtrong
trnghpnghingcóthch cpgiy chngnhn KKDtm thòi cho
HTXtrongthihntiđa2nm,trongthigianđó,HTXphichngt
17
mình.NuHTXkhôngđc hotđnghplýgiychngnhnKKD
tm thi sb chm dt.
d. CánbKKDnên đtâm đn 2vn đđu tiên:
e. ólàvicápdngvàđiulcóphùhpvilutHTXvàtuyênbca
HTXhaykhông,và;
f. liuxãviêncókhnngsdngcácdchvdoHTXdđnhthànhlp
đara.
10. T cáchxãviên
10.1 HTXđcmttchcdatrênaxviên,xãviênlàchvàdoxãviênqun
lý.XãviênHTXkhôngphichlàcđôngnhtrongcôngty màcònlà
ngisdng.Huhtcáclutđucácquyđnhvquyncđôngvàtrách
nhim,nhnghuhtcáclutkhôngđcphocítchúýđnvaitròngi
sdng caxãviên.
CHcótronglutFiji,Hànquc,NhtbnvàPhilippinesvnđmiđc
đcpđnmtcáchthíchđáng.LutHTXFijiquyđnhmtsnghav
đivixãviên.Bqua,khôngthchinnghiêmchnhnghavcóthb
coilàviphm,vàcóthkhông.LutSriLanka,quyđnhtimc11A(quy
đnhmi)lutsđinm1992quyđnhrng“xãviêncóthkhôngthc

10.5 làmchoHTXtrthànhmttchcthcsdatrênxãviên,điuthit
yulàphikhngđnhvicsdngdchvcaxãviên.Nuxãviênkhông
sdngdchv,tcáchxãviêncaanhtasbchmdtsau1nmnh
lutHànquc.Nuđiunày khôngkhthi,cóthanhtasbmtquynb
phiu hoc ngc.Nguyêntccóthlà “khôngsdngdchv không
đcquynthamgiađiuhànhHTX”.Cngnêncómtđiukhontrong
lut quy đnh rng nu HTX không duy trì mt mc đ hot đng kinh
doanhnàođóvixãviên,HTXđóskhôngđccoilàHTXna.Tl
hplýcóthlà60đn80%nhtronglutFijivàNHtbn.Chaiđiu
trênđuđcthcthinghiêmchnhHànqucvàNhtbn,trthànhmt
yu tthenchtduytrì sthànhcôngcaHTXti cácnctrên.
11. Qun lý
11.1 HTXđutiên,khiđutnađuthk20,làHTXtíndng,sauđólà
HXTcungngnguyênliuđuvàochonôngdânvàhtrcáchotđng
tiêuthđurachocácsnphmđcthchin.Trongnhngnmđuth
ký,khuvcnôngthônbcôlpvàtáchrakhicucsngthànhth.Trong
nasaucathký,thay đidin ranhanhchóng,đcbitlàdavàosphát
trincacshtngvàtruynthông.Hqulàhotđngkinhdoanh
làngxãkhôngcòndoHTXvàcácchtimnhthngtrna.ánhdus
pháttrin khu vc nôngthônlàshindincacác hotđngkinht
theoquymôvàthmchílàcácnhngcôngtyđaqucgiacngngàymt
giatng.Cnctrênnhngthayđinày,viccitinlicácHTXNNlà
cnthit;thctinqunlýHTXvàvicmrngcutrúcpháplýđctin
hành làm thay đi quy mô kinh doanh ca HTX là yu t sng còn ca
HTX.
11.2 QunlýHTXđcspsptheo5yut,vitêngilàihixãviên
thngniên)ÂG),Bangiámđc,Giámđcđiuhành(Chnhim,Kim
toán,cácyban(mtsqucgia).Vtrípháplýliênquanđncácyut
trên đcphântch c thnhsau:
12. ihixãviênhàngnm

quychtrthùlaotrongngânsách,doihixãviênthôngqua.Slng
thànhviênbanđiuhànhtithiucncóchocuchpBHlà50%(mc
69).
SriLanka
13.3 LutkhôngcóquyđnhvHXVvàBanđiuhànhmàdoiulvàquy
chHTXquy đnh.
nđ
13.4 CánbbucđccquanKKDchđnh.Vicbucđctinhành
bngphngthcbphiukín.Banđiuhànhscónhim ktiđa3nm.
ThànhviênBHcóthđcthaythnuđcđastuytđi(víd2/3
20
thànhviêncómt)bphiutánthành.NuChínhphlàthànhviêngópvn
hoclàngiđmbochocáckhonnvay,trlãihoctngt,Chính
quyn có quyn đ c mt s thành viên BH. C quan KKD  trung
ngcóquyngii thBan điuhànhtrongmtstrunghpnhtđnh.
Indonesia
13.5 LutquyđnhtiêuchunthànhviênBH:“trungthcvàhiuqutrong
điuhànhhotđngkinhdoanh(điu23,7).ThànhviênBHbtbucphi
cóquanhttvicácxãviên.Thêmvàođó,ngoàiBanđiuhànhlutcng
quy đnhphi cóBankim soát(điu 27)
Philippines
13.6 iu38đnđiu48quyđnhvtlđibiutithiu,chcnng,trách
nhim gii trìnhvàcácbin phápxphtđivi thànhviênBan điuhành.
Thailand
13.7 iu24quyđnhvcáchotđngcaBH.Banđiuhànhcóquynthc
hinttccáchotđngcaHTXphùhpviLutHTX,điul,quych
vàlnh cacquan KKD.
Hànquc
13.8 TheoLutHTXhàn quc(điu 46)ttcthànhviênBH đuđcđix
nhlànhânviên,baogmcChnhim,8giámđcvà2Kimsoátviên.

36).
14.2 TiHànquc,theolutvàđiul,ChnhimHTXđc uquynđiu
hànhHTXvàchtrìcáccuchipcaBanđiuhành,ihixãviên,và
hotđngnhGiámđcđiuhành.Cácquyntngtcngđctraocho
các giám đc/ ngi ph trách các b phn di quyn ca Ch nhim
HTX.(điu 47,57.2).
15. Giámđcđiuhành/Trngbanqun tr
15.1 Theođiulut21cachínhphBangladeshcôngchcđcchínhphu
quyn cóthđiuhànhHTXnu đcHTXyêucu.
15.2 Chng72,LutFijiquy đnh tráchnhim cangi điuhànhHTX.
15.3 Lutnđ,mc44BanđiuhànhcóquynchđnhGiámđcđiuhành.
NhngvicchđnhnàyphiđctinhànhbiBanthmđnhdoChính
ph nđ thit lp.Cngtheoquy đnhnày,chínhphn đcó quyn
điuchnhvictuyndng,trlng,trcpvàcácđiukinkhácđivi
cácHTXcpqucgia.Giámđcđiuhành/TrngbanquntrHTXpha
làthànhviêncaBanquantr.iu45quyđnhvquynhncaTrng
banqun tr.
15.4 LutIndonesia,Malaysia,Nepal,Filipin,SriLankanandThaikhôngquy
đnhvquynhnvàchcnngcatrngbanqun trvàchnhimHTX.
15.5 Tnhngktqutrên,mtsnhnđnh sau đcđara
a. TlđibiutithiucaHxãviênkhôngđcthphn50%.Nu
HTXkhôngtchcHXVtrongvòng3nmlin,cónghalàxãviên
đãkhôngcònliíchgì HTX.Dovy,HTXphi chm dt;
b. ihixãviênlàcquanquytđnhcaonhtđivittccácvnđ
caHTX.CácquytđnhvtàichínhdoHXVquytđnhkhôngphi
trìnhlêncquanKKDthôngqua,trkhicónghavthothungia
haibên(nhtronglutBangladesh);
22
c. Vicuquynchothànhviêntronggiađìnhhoctchccóthđc
chpnhn.Nhngmtxãviênchcóthnhnthêmmtuquynbên

15.7 Quyncatrngbanquntr/GđiuhànhsđctraochoBanđiu
hành,đitngcavicchnhlýcaHXV.Chínhquynkhôngđccan
thipvoànhngcôngvicnhvy.
15.8 nhngncđòihimivicđngin,ccu1banđiuhành(Banđiu
hành)đcthaythccu2bmáyđiuhành(Banđiuhànhvàuban
kimsoát),vickimtoánHTXsđcchuyntcquanchínhphcho
HTX. Ti Sri Lanka, HTX bu 2 c quan riêng: u ban kim soát/ kim
toán,cquannàycócácthànhviên,chutráchnhimkimtoánnibHX
23
cg nh kim soát hot đng ca HTX. Tuy nhiên, vic kim toán HTX
chínhthcdoNhànctinhành.TtccácHTXphiđckimtoánít
nht mt ln mt nm,và nhng công vic kimtoán này phi đc thc
hinbinhânviêncacquanKKD,hockimtoánviêncóđngkýdo
HTXlachn,vàđccquanKKDthôngqua.Thmchímtcôngty
kim toán đc lp, đã đng ký cng cn có s chp thun ca c quan
KKDđkimtracácyêucuchophùhpvilutHTX.Btkcôngty
kimtoáncôngnàocngphiđngký vic quanKKDdoanh nghip
chocáchotđngbìnhthng.VàcnphiđccquanKKDchophép
mi đcthchin kim toánHTX.
15.9 iukhonquyđnhBanQuntrnêncócánblàmvictoànthigianđ
xlýnhngcôngvickinhdoanhhàngngàyvàtrgiúpTrngbanQun
tr cn đcxemxét.
15.10 Vichàngnmthayth1/3sthànhviênBaniuhànhnhtrongLut
FijiquyđnhlàmtcáchlàmhayđduytrìhotđngcaHTX,đngthi
đemđnnhngttngmichoBaniuhànhhàngnm.TicácHTX
lnnêncânnhcđnvn đnày.
16. Kimtoán
16.1 mtsqucgia,lutyêucuvickimtoánphidocquanNhànc
thchin,hocdocquankimtoánNhànc,hoccquankimtoándo
nhà nc ch đnh (lut Bangladesh, n đ, Nepal, Fiji, Thailand, và Sri

btbucphicácsphêchuncaRCS.âykhôngphilàmttìnhhung
hplývìcácqunàylàthucvtoànthxãviên.ángl,HXVmilà
cquan đctraoquynhn quytđnhxlývàsdng cácqunày.
Fiji(theomc100),30%linhuncóđctxãviênvà100%linhun
tkhôngphixãviênđcđvàoQudphòngtmthi.25%Qunày
sauđóđcchuynđnQudphòngđuttínnhimqucgia(National
ReserveInvestmentTrustFund),doLiênđoànHTXqucgiaqunlý.Thêm
vàođó,HTXsphađónggópvàoqudtrHTXqucgianhtheoquy
cacoqquan KKD,nhngkhông đcíthn40minm.
19. Vayvnngânhàng
19.1 Theo quy đnh ca lut mt s nc (ví d, mc 52(1) ca lut HTX
Malaysianm1993)giihnstinHTXcóthvay.Nhnghnch/quy
đnhnàyvvaytinchphituânthchínhsáchvchovay,hocphùhp
vilutngânhàngcatngnc.Vnđnàycóthkhôngcnquyđnhti
lutHTX.
20. Vayvn/h trcaNhànc
20.1 LutHTXkhôngnêngiihntrgiúptàichínhcachínhph,hocnm
quynđcvà/hocutiênthôngquahotđngkinhdoanh/qunlýca
HTX.iunàycóthlàmtphnnghavhpđnggiangiđivayvà
ngi chovay(tài tr)màthôi.
21. u đãi,chuynnhngvàutiên
21.1 CácđiukinthunlitronghotđngcaHTXđcđcpđntrong
HTXnhsau:
nđ
21.2i.
Vngóp,đónggóphocli nhun caxãviên,baogm cqu dphòng,
25
khôngđcchuynnhnghocbán(mc54)
ii. Vngóp,nnnhoclinhun caHTXtvngóp,khôngphi đngký
(Lutđolng,mc57).

thu vàcácđóng gópcđnhđivichínhquynđaphngtrtrng
hpthuhiquanvàthuhànghoá(điu8).TtccácbtrngcaCP
phchđnghtrhotđngkinhdoanhcaHTX,vàtođiukinthun
li choHTXsdng cáctiníchvàhtrcanhànc,tchccông(điu

Trích đoạn T ng k t và ki n ngh

---