Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS
Kinh nghiệm đổi mới phương pháp giảng dạy phân môn ÂNTT
I. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Âm nhạc là món ăn tinh thần nó có tầm quan trọng trong cuộc sống con
người từ xưa đến nay. Để tạo không khí vui vẻ giải trí tinh thần sau những giờ
học căng thẳng.Vì vậy, theo chủ trương của Bộ GD-ĐT, Âm nhạc đã được đưa
vào chương trình đào tạo ở các cấp mầm non, tiểu học, và đặc biệt là ở bậc
THCS. ¢m Nhạc không chỉ đáp ứng một nhu cầu rất tự nhiên vốn có ở trẻ em
( như những nhu cầu về: chơi, giải trí, đọc sách, khám ph¸ )
Sự phát triển nhạc cảm còn giúp các em phát triển tốt các chức năng tâm lý
như : khả năng cảm nhận, tư duy, trí nhớ, óc tưởng tượng, độ tập trung trong
công việc.
Âm nhạc còn là một trong những phương tiện hiệu quả nhất để thực hiện
nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, tạo cơ sở hình thành
nhân cách con người.
Bộ môn Âm nhạc trong trường THCS gồm 3 phân môn :
- Phân môn học hát.
- Phân môn Tp đọc nhạc – Nhạc lý.
- Phân môn Âm nhạc thường thức ( ÂNTT)
Trong đó phân môn học ÂNTT ( phân môn 3), cung cấp cho Học sinh một số
kiến thức đáng kể về mặt âm nhạc, kiến thức về các nhạc sĩ trong và ngoµi nước,
các tác phẩm và các đóng góp của họ cho nền âm nhạc của đất nước mình, cho
thế giới. Các em cũng được biết nhiều thể lo¹i và phong cách âm nhạc khác nhau
qua từng thời kỳ, ngoµi ra các em còn biết thêm một số nhạc cụ dân tộc và nhạc
cụ phương Tây …
Thế nhưng phân môn ÂNTT, lại là một phân môn “ khó d¹y”, qua kinh
nghiệm được đi dự giờ một số anh chị em đồng nghiệp, tôi cảm thấy có sự “lúng
túng” trong các tiết dạy phân môn này… Làm thế nào để nâng cao chất lượng
giảng dạy phân môn này sao cho sinh động, cuốn hút học sinh và phù hợp với
việc thay SGK, cùng với phương pháp giảng dạy mới “ Thầy chủ đạo, trò chủ
động”, nâng cao chất lượng dạy và học theo hướng tích cực “ kiến thức được

thức được chiếm lĩnh bởi người học”, khắc phục lối học một chiều, thụ động, rèn
luyện nếp tư duy sáng tạo của người học.
Tôi xin đ¬n cử một vài phương pháp như : Phương pháp vấn đáp, phương
pháp học bằng cảm nhận thính giác, phương pháp thuyết trình, phương pháp ứng
dụng công nghệ thông tin…và đi trực tiếp vào các tiết có phân môn ÂNTT ở các
khối 6,7,8,9 .
II.3 PHƯƠNG PHÁP VẤN ĐÁP:
Để giới thiệu về một nhạc sĩ chúng ta có thể dùng phương pháp vấn đáp
thông qua trò chơi “Giải đáp thắc mắc” (GV đã chuẩn bị các câu hỏi).
Cho học sinh coi lại những thông tin kiến thức có trong sách Gi¸o khoa trong
vòng 5 phút. Sau đó gấp sách lại cùng thảo luận các câu hỏi Gi¸o viên đã chuẩn bị
sẵn ở bảng phụ ( chỉ là coi lại vì ở tuần học trước GV đã dặn học sinh chuẩn bÞ
coi bài trước ở nhà).
Sau hiệu lệnh, các nhóm phất cờ giành quyền ưu tiên trả lời ( cờ do học sinh
làm). Lưu ý nhóm nào phất cờ trước hiệu lệnh , mất quyền ưu tiên trả lời ( luyện
tập tính tự chủ, kiên nhẫn, năng động, nhạy bén …. ).
Ví dụ : Giới thiệu nhạc sĩ Lưu Hữu Phước : ÂM NHẠC 6 – TIẾT 10.
Cách 1: GV ghi sẵn các câu hỏi ở bảng phụ ( lần lượt từng câu). Mỗi câu một
hiệu lệnh :
- Cho biết năm sinh, nơi sinh, năm mất nơi mất của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước?
- Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước bắt đầu so¹n những bản nhạc đầu tiên năm bao nhiêu
tuổi?
- Ngoµi sáng tác , nhạc sĩ Lưu Hữu Phước cßn lµm nghỊ gì?
Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

Ngoµi việc nghe tác phẩm tiêu biểu được giới thiệu trong SGK ,GV nên giới
thiệu thêm các tác phẩm khác của nhạc sĩ đó, nhất là đối với các nhạc sĩ Việt
Nam được giới thiệu trong toµn bộ chương trình 6,7,8,9, những nhạc sĩ có công
lớn cho nền âm nhạc Việt Nam , ( hs biết quá ít về tác phẩm của các vị này, thay
vào đó các em lại biết về những lo¹i ca khúc với giai điệu nhạt nhẽo, nghèo nàn,
ca từ sáo rỗng, vô bổ …)
Đương nhiên với thời lượng cho phép trong một tiết học, chúng ta không thể
cho hs nghe nhiều, nhưng ít nhất cũng nghe được trích đọan, qua đó GV khuyến
khích các em sưu tầm nghe thêm.
Nghe bằng cách nào? Nghe như thế nào để đạt hiệu quả cao?
Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

3
Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS
Để tạo sự tập trung lắng nghe của hs, chúng ta nên tổ chức thi đua dưới dạng
“Nốt nhạc vui” ( mục đích cho hs biết thêm các tác phẩm khác của nhạc sĩ).
GV chuẩn bị sẵn các tác phẩm khác, gài trích đo¹n các tác phẩm đó vào trong bộ
nhớ đàn .
Ví dụ :
Cách 1: Giới thiệu về nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, SGK lớp 9 – Tiết 10, GV có thể
gài trích ®o¹n các bài nổi tiếng của ông như :
DƯ ÂM MÀU ÁO CHÚ BỘ ĐỘI
1 KHÚC TÂM TÌNH CỦA NGƯỜI
HÀ TĨNH

Hạn chế của phương pháp : (cách 2 và cách 3) :Tuy nhiên trò chơi này lớp học
phải đúng chuẩn, không quá hẹp, hs không có chỗ di chuyển.
II.5 PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH:
Phương pháp này có thể thực hiện ở khối lớp 7,8,9, tốt nhất là khối 8,9 theo
mức độ từng khối lớp. GV cho hs chuẩn bị thuyết trình theo nhóm, các em sẽ tìm
hiễu về nhạc sĩ, về thân thế, về tác phẩm của nhạc sĩ đó từ sách GK, từ những tư
liệu khác ở thư viện, trên mạng v v .
Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

5
Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS
GV không đưa ra câu hỏi , chỉ đưa ra những yêu cầu khi thuyết trình :
+ Thời gian : từ 1,2 phút đến 3 phút (tối đa là 3 phút)
+ Nội dung xoáy vào trọng tâm bài
( ví dụ giới thiệu về nhạc sĩ , nên xoáy vào thân thế, sự nghiệp, tác phẩm,
hoặc hay hơn nữa là nói về phong cách sáng tác, thể lọai sáng tác … Giới thiệu
về tác phẩm tiêu biểu của nhạc sĩ, cần đi sâu vào điều kiện, hoàn cảnh sáng tác,
lý do, mục đích sáng tác tác phẩm đó …. )
Học sinh tự giải trình những kiến thức, thông tin mà cả nhóm sưu tầm dưới
dạng thuyết trình. Nhóm nào thuyết trình hay, tư liệu tìm tòi được nhiều, ( hs phải
cho biết tư liệu đó tìm ở đâu, sách nào? ) và nếu tốt hơn nữa các em có thể minh
họa ( hát) 1 vài tác phẩm của nhạc sĩ (chỉ yêu cầu trích đọan)
Ví dụ : Giới thiệu về nhạc sĩ Huy Du và bài hát Đường chúng ta đi
Chia lớp làm 4 ,5 hoặc 6 nhóm ( tùy Giáo viên ).Riêng tôi tôi chia lớp thành 6


Giáo viên : Dương Lệ Hà

6
Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS
- GV phải có khả năng sử dụng máy tính, và một số chương trình cần thiết trên
máy.
- Nhà trường phải có đầy đủ trang thiết bị , phòng chức năng và tốt hơn nữa là có
phòng bộ môn.
Đây là dạng Giáo án điện tử, phương pháp này có nhiều thuận lợi:
- Hs có thể mắt thấy, tai nghe, khi GV giới thiƯu bài .
- Hiệu ứng trên máy giúp hs hứng thú, tập trung hơn .
- Hs có thể xem phim, thay bằng những hình ảnh tĩnh.
- Có thể chơi các trò chơi ở những phương pháp trên, mà GV không cần
phải làm bảng phụ câu hỏi và đáp án v v
Chúng ta không nhất thiết phải sọan cả bài, mà chỉ cần so¹n cho phần âm nhạc
thường thức.
Ví dụ 1: Sơ lược về nhạc hát – nhạc đàn ( tiết 26 lớp 6 )
GV cho xem trích đọan phim và hiệu ứng câu hỏi cùng phần trắc nghiệm , hs
theo hiệu lệnh trả lời. GV cho hiệu ứng đáp án.
1 2 3
4 5 6
7 8 9
Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

các em đã rất phấn khích, cảm thấy hãnh diện khi đem lại cho lớp những thông
tin mới lạ.
Hs thật sự thích thú phân môn này.
* ƯU ĐIỂM :
Hình thành kỹ năng tư duy , ứng xử nh¹y bén qua việc thảo luận nhóm, các
trò chơi vui học âm nhạc ( đố vui, ô chữ, nốt nhạc vui …)
Hình thành cho hs tính năng động, có óc tổ chức, tính tập trung, sáng tạo,
khả năng tự học tập và vận dụng tốt những kiến thức khoa học khác v v
* KHUYẾT ĐIỂM :
Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

9
Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS
- Do hứng thú, sinh động trong quá trình thực hiện mang tính chất” Thi” phải
chấp nhận việc hs hơi ồn do hào hứng
- Phòng chức năng chưa có
- Một số lớp học chưa đủ chuẩn ( còn nhỏ hẹp)
- Một số đồ dùng dạy học cßn thiu, mang tính chất tạm thời v v
5. Kết quả đạt được
Kết quả khảo sát học kì I năm học 2009 -2010 tăng lên rõ rệt:
Khối TS
Yếu TB Khá Giỏi Trên TB
SL TL SL TL SL TL SL TL SL TL
7 76 2 2.6% 25 32.9% 30 39.5% 19 25% 74 97.4%

10
Đổi mới phương pháp dạy phân môn  NTT trong trường THCS

Dương Lệ Hà

Trường THCS Hải Ninh





Giáo viên : Dương Lệ Hà

11