CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỊÊT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN
NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN,
HỌC SINH TÍCH CỰC TRONG NHÀ TRƯỜNG.
II. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục.
III. Mô tả bản chất của sáng kiến:
1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Trường học là cái nôi đầu tiên cho mỗi học sinh bắt đầu cuộc sống và lao
động. Trong nhà trường, học sinh cần phải tiếp thu những tri thức khoa học một
cách có hệ thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để hình thành và phát triển
những phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới. Môi trường giáo dục luôn
có tác động rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách con người thông
qua các mối quan hệ xã hội đa dạng.
Thấy được tính tích cực của phong trào “xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” nhằm xây dựng môi trường học tập thân thiện, là điều
kiện quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy. Từ đó bản thân đặt việc
xây dựng và thúc đẩy phong trào này ở trường trung học cơ sở Hòa Lợi là sự
quan tâm hàng đầu. Dù việc triển khai và thực hiện cuộc vận động nhìn chung
đã đi vào nề nếp trên toàn huyện nói chung và trường trung học cơ sở Hòa Lợi
nói riêng nhưng bản thân thấy vẫn còn nhiều điểm bất cập:
1.1. Thuận lợi:
Nhận định sau một năm triển khai cuộc vận động, Phó thủ tướng
Nguyễn Thiện Nhân cho rằng: “Phong trào đã đạt kết quả ngoài dự kiến. Phong
trào này, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần lưu
giữ, phát triển truyền thống văn hóa dân tộc”…
Thực tế, cuộc vận động “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực” tuy mới bắt đầu triển khai từ năm học 2008- 2009 nhưng đây không phải là
- 1 -
điều quá mới mẻ, bởi khoảng hơn 5 năm trở lại đây, cùng với việc đẩy mạnh đổi
mới phương pháp dạy học, Bộ GD& ĐT đã nhấn mạnh đến việc yêu cầu học

đó huy động có hiệu quả sự tham gia của Thầy Cô giáo, Phụ huynh, Học sinh,
Chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế- xã hội và nhân dân đóng góp,
xây dựng trường nhằm phát huy những yếu tố thân thiện đã có, khắc phục những
hạn chế, yếu kém, tránh việc đăng ký và thực hiện phong trào một cách hình
thức.
Và cũng từ mục đích chủ yếu và ý nghĩa quan trọng nhất của phong trào
này là tạo nên một môi trường giáo dục cả về vật chất và tinh thần an toàn, bình
đẳng, gây hứng thú cho học sinh trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục,
trên cơ sở nỗ lực của nhà trường, của xã hội vì người học… tôi xin nêu ra một
vài giải pháp đã thực hiện để góp phần trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp …
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
2.1. Mục đích của giải pháp:
Trong nhiều thập kỷ qua, phần lớn các trường phổ thông ở nước ta
vẫn tồn tại phương pháp giảng dạy và giáo dục mang tính áp đặt, gò bó, chưa
quan tâm lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của học sinh. Việc đánh giá, sửa sai
học sinh còn có những biểu hiện khắc khe, thiếu dân chủ. Học sinh còn những
khiếm khuyết về nhân cách như: rụt rè, thụ động, thiếu tự tin vào bản thân,
không dám đề đạt ý kiến, không mạnh dạn thể hiện khả năng, …
Xuất phát từ tình hình trên và với xu thế cuộc sống năng động ngày
nay, đòi hỏi các trường phổ thông phải chọn lựa con đường, cách thức giáo dục
phù hợp, để chuẩn bị hành trang thật tốt để các em thành những công dân tương
lai có đầy đủ đức, trí, lao, thể, mỹ Tạo cho xã hội những sản phẩm toàn diện.
Một trong các con đường đó là phải xây dựng cho được môi trường thân thiện
trong trường học. Đó là hệ thống các hoàn cảnh, các điều kiện để toàn thể học
- 3 -
sinh quan hệ với cộng đồng một cách cởi mở, tích cực, cần thiết cho việc hình
thành và phát triển nhân cách học sinh theo các mục tiêu giáo dục của nhà
trường, theo từng cấp học. Để xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, Ngành
đã ban hành một số văn bản rất quan trọng:
- Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục & Đào

thân thiện, đã kích thích thái độ tích cực trong học sinh, trước hết là quá trình cải
cách các mối quan hệ “có rào chắn” trước đây giữa: Hiệu trưởng với Giáo viên,
nhân viên; giữa GV với GV; giữa GV với Phụ huynh, giữa HT + GV với các
thành phần xã hội khác… mà đặc biệt hơn hết là mối quan hệ giữa Thầy với Trò,
Trò với Trò Muốn có một môi trường thân thiện trong nhà trường, trước hết
phải tạo lập những mối quan hệ thân thiện giữa các đối tượng trên.
Thứ hai, huy động có hiệu quả sự tham gia của Thầy Cô giáo, Phụ huynh,
Học sinh, Chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế- xã hội và nhân dân
đóng góp, xây dựng trường nhằm phát huy những yếu tố thân thiện đã có, khắc
phục những hạn chế, yếu kém về cơ sở vật chất, chất lượng giảng dạy, tránh
được việc đăng ký và thực hiện phong trào một cách hình thức.
Thứ ba, tạo được môi trường thật sự thân thiện bằng những sinh hoạt
lành mạnh, giúp học sinh chủ động trong mọi hoạt động, sinh hoạt, học tập,
hướng học sinh đến với những trò chơi, những hoạt động có ích, giảm thiểu
những hiện tượng xấu, những ảnh hưởng tiêu cực đang từng ngày ngấm ngầm
xâm lấn vào môi trường học đường. Tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy,
đổi mới kiểm tra đánh giá, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy. Áp dụng nội dung tập huấn giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống các em biết
tự xây dựng các câu chuyện và sắm vai để truyền tải nội dung các câu chuyện
đến mọi người thông qua tiết chào cờ đầu tuần. Thông qua chuyện kể tạo được
không khí vui tươi phấn khởi của ngày đầu tuần, hoàn toàn khác với cách sinh
- 5 -
hoạt dưới cờ truyền thống một chiều. Qua đó giáo dục được cho các em các giá
trị sống, kỹ năng sống cần thiết.
Trên đây là những điểm mới trong giải pháp của nhà trường và đã thực sự
đem lại hiệu quả thiết thực.
2.2.2. Nội dung giải pháp:
Sau khi thành lập Ban chỉ đạo, ban hành kế hoạch thực hiện xây dựng
THTT- HSTC, trường đã tổ chức 3 cuộc họp để tuyên truyền và đặt yêu cầu phối
hợp thực hiện :

3. Tổ chức cho học sinh kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,
sắm vai để kể chuyện xoay quanh các vấn đề như: An toàn giao thông, văn hoá
ứng xử học đường, tình yêu thương người… vào giờ chào cờ đầu tuần và trường
đặt ra câu hỏi ứng xử tình huống trong giao tiếp, trong các mối quan hệ hàng
ngày để học sinh trả lời. Thông qua đây giáo dục cho các em những giá trị sống
vá rèn luyện những kỹ năng sống cần thiết.
4. Tổ chức lễ hội Văn hoá dân gian, Múa sân trường, Thi nấu ăn, Hội trại,
Hội thao dành cho học sinh toàn trường nhân ngày thành lập Đoàn 26/3, Thi vẽ
tranh, cắm hoa, nặn tượng, thi hò, vè, hát ru kết hợp với các trò chơi dân gian
của nhà trường…
5. Thành lập bảng tin (1 bảng tin dành cho học sinh khối 6-7; và 1 bảng
tin dành cho học sinh khối 8-9) được trang trí đẹp mắt, phù hợp với lứa tuổi, với
10 chuyên mục dành cho học sinh như sau :
Ca dao tục ngữ VN - Đố bạn - Em yêu khoa học - Em làm cảnh sát giao
thông - Em xử lí thế nào - Người tốt việc tốt - Ai tài thế (trưng bày các bài văn
hay, chữ viết đẹp, tranh vẽ đẹp, sản phẩm thủ công của học sinh).
Thông qua bảng tin này, học sinh được giới thiệu gương người tốt-việc
tốt, được xem những bài văn hay, chữ viết đẹp tiêu biểu của học sinh trong
- 7 -
trường, được tham gia giải đáp tình huống ứng xử hàng ngày, được tuyên truyền
kiến thức về lịch sử, về an toàn giao thông, về chăm sóc sức khỏe ban đầu…
6. Sau một thời gian thực hiện bảng tin, từ yêu cầu của học sinh các lớp,
trường đã tiến hành thực hiện bảng tin cho từng lớp. Bảng tin lớp có kích thước
1m x 2m , được treo ở cuối lớp và được trang trí đẹp, phù hợp với lứa tuổi học
sinh. Nội dung bảng tin gồm 10 chuyên mục như sau :
Chúng mình cùng nhớ - Điều em muốn nói – Lớp chúng mình - Bạn nào
giỏi thế - Danh nhân Việt Nam - Việt Nam, Đất nước con người - Ứng xử văn
hóa học đường - Bạn có biết - Góc ôn luyện (trưng bày kết quả học tập của học
sinh).
Với các chuyên mục nói trên, học sinh được giới thiệu các sản phẩm của

10. Tổ chức các hoạt động tự quản trong học sinh:
- Xây dựng kế hoạch trực, làm vệ sinh khuôn viên trường và chăm sóc cây
cảnh hàng ngày dành cho học sinh các lớp .
- Nâng cao chất lượng hoạt động đội cờ đỏ của học sinh để giám sát, kiểm
tra việc thực hiện vệ sinh trường lớp, vệ sinh cá nhân, việc thực hiện nội quy học
sinh.
Đó là một số việc làm cụ thể để triển khai thực hiện kế hoạch “xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” đã mang lại hiệu quả thiết thực của
Trường THCS Hòa Lợi ở học kỳ I năm học 2012 – 2013.
2.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:
Với những gì đã làm được, tôi thấy là có thể vận dụng những biện pháp
này để thực hiện “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đối với
các trường trung học cơ sở trong tỉnh. Vì năm học 2012-2013 là năm cuối cùng
của phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” giai đoạn
2008-2013. So sánh với các nội dung, yêu cầu của phong trào theo Chỉ thị
40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008 của Bộ Giáo dục & Đào tạo thì giải pháp
- 9 -
của sáng kiến này rất thiết thực. Xuất phát từ những việc làm cụ thể như tổ chức
sân chơi cho các em, đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới kiểm tra đánh
giá, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy hay tích hợp giáo
dục giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống nhằm một mục đích cuối cùng là tạo
môi trường tốt nhất để đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất trong giai đoạn hiện
nay. Để việc triển khai và ứng dụng hiệu quả thì điều kiện đầu tiên và không
kém phần quan trọng là sự kiên trì của lãnh đạo nhà trường và sự phối hợp chặt
chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể. Qua đó tạo được thói quen thích ứng cho học
sinh, hình thành kỹ năng sống, góp phần giáo dục đạo đức, hoàn thiện nhân cách
các em. Tất cả những điều làm được của giai đoạn 2008-2013 là thành quả và
cũng là nền tảng vững chắc để tiếp tục thực hiện “xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” giai đoạn tiếp theo đến năm 2018.
2.4. Hiệu quả, lợi ích thu được của sáng kiến:

và văn hóa nên ở nội dung này, trường chỉ tổ chức giới thiệu cho học sinh tìm
các địa chỉ đỏ, giới thiệu một số anh hùng liệt sĩ tại địa phương. Đồng thời, mỗi
tháng một lần, tổng phụ trách Đội đưa một nhóm học sinh về quét dọn, sửa sang
Đền thờ Liệt sĩ của xã và thăm viếng, giúp đỡ các gia đình Liệt sĩ, Mẹ Việt Nam
anh hùng…
- Khi được hỏi bằng phiếu về những việc làm có hiệu quả để xây dựng
THTT- HSTC của Trường trong năm học này, có hơn 90% Cha Mẹ học sinh và
100% giáo viên, học sinh trường đồng tình.
- Khi hỏi về việc thực hiện các bảng tin trong lớp, có trên 90% học sinh
khối 8, 9 được hỏi ý kiến đã cho biết là rất thích tham gia bảng tin. Trong đó có
5 chuyên mục học sinh rất thích là : “Điều em muốn nói”, “Ứng xử văn hóa học
đường”, “Lớp chúng mình”.
- Hơn 95% học sinh các khối lớp được hỏi đã trả lời là thích các trò chơi
dân gian, thích đến trường vì trường rất vui.
- 11 -
- Cùng với nhũng kết quả đạt được trên, việc “xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” cũng tác động tích cực dến hiệu quả học tập của các
em, chất lượng đại trà ngày một nâng lên, và đáng kể nhất là chất lượng giáo dục
mũi nhọn, xin đơn cử thành tích nổi bật của trường thời gian gần đây:
Năm học Học sinh giỏi huyện Học sinh giỏi tỉnh
Lớp 8 Lớp 9
2011-2012 00 19 04
2012-2013 14 16 05
Đối chiếu với các mục tiêu của phong trào “xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực”, trường đã có những việc làm tích cực nhằm từng bước
huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để
góp phần xây dựng môi trường giáo dục ngày càng an toàn, thân thiện, phù hợp
với điều kiện của địa phương, bước đầu hình thành, phát huy tính chủ động, tích
cực, sự sáng tạo của học sinh trong học tập và trong các hoạt động xã hội. Tất cả
những kết quả đạt được trên vừa là thành quả của giai đoạn 2008-2013 và cũng