Đề tài :
Có ý kiến cho rằng: Để khuyến khích xuất nhập khẩu cải thiện cán cân thương
mại, chính phủ và NHNH Việt Nam nên phá giá đồng nội tệ (VND). Hãy cho biết quan
điểm về vấn để này? Tại sao?
LỜI MỞ ĐẦU
Cán cân thanh toán quốc tế là tấm gương phản chiếu mọi hoạt động kinh tế đối
ngoại của một nước với các nước khác trên thế giới. Thực trạng cán cân bộ phận cũng
như cán cân tổng thể của một quốc gia sẽ có tác động trực tiếp đến cung cầu ngoại hối,
đến dự trữ quốc gia, đến tỉ giá hối đoái và qua đó tác động đến các hoạt động kinh tế đối
ngoại của quốc gia đó.
Nếu cán cân thương mại của quốc gia liên tục thặng dư, sẽ làm cho cung ngoại hối và dự
trữ ngoại hối của quốc gia tăng lên, làm cho ngoại tệ có xu hướng giảm gia so với nội tệ,
từ đó các tác động kích thích nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ, kích thích xuất khẩu vốn ra
nước ngoài Ngược lại, khi cán cân thương mại liên tục bị thâm hụt sẽ làm cho cầu ngoại
tệ tăng lên, dự trữ ngoại hối của quốc gia giảm xuống, làm cho ngoại tệ có xu hướng tăng
giá so với nội tệ, từ đó có tác động kích thích xuất khẩu hàng hóa, dịch vụ, kích thích
nhập khẩu vốn vào trong nước.
Ảnh hưởng của đồng tiền giảm giá đối với cán cân thương mại thực ra không đơn giản.
Một trong những giải pháp nhằm khuyến khích xuất nhập khẩu cải thiện cán cân thương
mại là phá giá đồng nội tệ. Đẩy mạnh xuất khẩu là giải pháp cơ bản nhất để cải thiện cán
cân thương mại nói riêng cũng như cán cân thanh toán quốc tế nói chung. Để làm rõ điều
này nhóm chúng tôi đã đi đến nghiên cứu đề tài: “Có ý kiến cho rằng: Để khuyến khích
xuất nhập khẩu cải thiện cán cân thương mại, chính phủ và NHNH Việt Nam nên phá giá
đồng nội tệ (VND). Hãy cho biết quan điểm về vấn để này? Tại sao?”
Nội dung
I. Cơ sở lý thuyết.
1.Cán cân TM và các yếu tố ảnh hưởng tới CCTM.
1.1 Cán cân thương mại:
Cán cân thương mại phản ánh các khoản thu chi từ hoạt động xuất nhập khẩu hàng
hóa giữa người cư trú và người không cư trú. Cán cân thương mại ghi lại những thay đổi
trong xuất khẩu và nhập khẩu của một quốc gia trong một khoảng thờigian nhất định (quý

Cán cân thương mại ảnh hưởng rất lớn đến cán cân thanh toán quốc tế đồng thời ảnh trực
tiếp đến cung cầu giá cả hàng hóa và sự biến động tỷ giá từ đó ảnh hưởng đến cung cầu
nội tệ và lạm phát trong nước
2.Phá giá đồng nội tệ và ảnh hưởng của nó đến cán cân thương mại
2.1 Phá giá đồng nội tệ
Phá giá đồng nội tệ là việc giảm giá trị của đồng nội tệ so với các loại ngoại tệ so
với mức mà chính phủ đã cam kết duy trì trong chế độ tỷ giá hối đoái cố định. Việc phá
giá VND nghĩa là giảm giá trị của nó so với các ngoại tệ khác.
2 .2 Các hiệu ứng khi phá giá một đồng tiền
Do giá cả hàng hóa không co giãn trong ngắn hạn, nên phá giá tiền tệ làm cho tỷ giá
thực tăng; tỷ giá thực tăng kích thích tăng khối lượng xuất khẩu và hạn chế khối lượng
nhập khẩu, tức cải thiện sức cạnh tranh thương mại quốc tế. Căn cứ vào điều này nhiều
người đã nhầm tưởng và cho rằng, cán cân thương mại cũng được cải thiện khia phá giá
tiền tệ
a/ Cán cân thương mại tính bằng nội tệ:
TB = P.Q
X
- E.P
*
.Q
M
(1)
Trong đó :
P : giá hàng hóa xk tính bàng nội tệ.
Q
x
: khối lượng XK
E : tỷ giá
P
*

x
tăng,
khối lượng nhập khẩu giảm,tức Q
M
giảm => TB
USD
được cải thiện.
• Hiệu ứng giá cả: phá giá tức làm cho E tăng; E tăng làm cho giá cả hàng hóa xuất
khẩu tính bằng ngoại tệ giảm, tức giảm làm cho TB
USD
giảm.
Hiệu ứng ròng tùy thuộc vào hiệu ứng giá cả hay hiệu ứng khối lượng trội hơn.
Việc số lượng hàng xuất khẩu tăng lên và hàng nhập khẩu giảm đi có đủ tiền bù đắp cho
số tiền thu từ xuất khẩu giảm đi và số tiền nhập khẩu trả cho nước ngoài tăng lên không.
2.3 Tác động của phá giá nội tệ đến cán cân thương mại.
• Trong ngắn hạn:
Khi giá cả và tiền lương tương đối cứng nhắc thì ngay lập tức việc phá giá tiền tệ
sẽ làm cho tỷ giá hối đoái thực tế thay đổi theo, nâng cao sức cạnh tranh của quốc gia và
có xu hướng làm tăng xuất khẩu ròng vì hàng xuất khẩu rẻ đi một cách tương đối trên thị
trường quốc tế còn hàng nhập khẩu đắt lên tương đối tại thị trường nội địa. Tuy vậy có
những yếu tố làm cho xu hướng này không phát huy tức thì vì:
Các hợp đồng đã thoả thuận trên cơ sở tỷ giá cũ, người mua cần có thời gian để điều
chỉnh hành vi trước mức giá mới và quan trọng hơn là việc dồn các nguồn lực vào và tổ
chức sản xuất không thể tiến hành nhanh chóng được.
Tâm lý, thói quen tiêu dùng của khách hàng chưa thể thay đổi ngay trong thời gian ngắn.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa trong nước khi nứm bắt được chính
phủ khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu sẽ tăng cường mở rọng quy mô sản xuất
nên sẽ nhập khẩu ccs máy móc thiết bị để phục phụ cho sản xuất.
Như vậy trong ngắn hạn thì số lượng hàng xuất khẩu không tăng mạnh và số lượng
hàng nhập khẩu không giảm mạnh. Nếu giá hàng xuất khẩu ở trong nước cứng nhắc thì

Thời gian
0
Thâm hụt
Thâm hụt Đường cong J cho thấy sự xấu đi lúc đầu và sự cải thiện sau đó của cán cân
thương mại dưới tác động của đồng tiền giảm giá
Các lý luận kinh tế học nói rằng khi phá giá tiền tệ, giá hàng xuất khẩu định danh
bằng ngoại tệ trở nên thấp đi trong khi giá hàng nhập khẩu định danh bằng nội tệ tăng lên.
Vì thế, đất nước sẽ tăng xuất khẩu và giảm nhập khẩu. Kết quả là cán cân vãng lai (xuất
khẩu trừ đi nhập khẩu) sẽ được cải thiện. Tuy nhiên, trong thực tế, về phía cầu, hoạt động
xuất nhập khẩu diễn ra dựa trên các hợp đồng, vì thế lượng hàng xuất nhập khẩu không
thay đổi đồng thời với thay đổi giá cả (do tỷ giá thay đổi). Còn về phía cung, việc điều
chỉnh trang thiết bị sản xuất để sản xuất thêm hàng xuất khẩu cần thời gian.
Nguyên nhân xuất hiện đường cong J là do trong ngắn hạn hiệu ứng giá có tính trội
hơn hiệu ứng số lượng nên làm xấu đi cán cân thương mại, ngược lại trong dài hạn, hiệu
ứng số lượng có tính trội hơn hiệu ứng giá cả làm cán cân thương mại được cải thiện. Có
nhiều đề tài nghiên cứu thực tiễn đã chứng minh được sự tồn tại của đường cong J khi
tiến hành phá giá đồng nội tệ như Grassman ( 1973), Razin (1981)
3.2 Một số nhân tố ảnh hưởng đến thời gian tác động lên cán cân thương mại trong lý
thuyết hiệu ứng đường cong J
Năng lực sản xuất hàng hóa tháy thế nhập khấu: đối với các nền kinh tế đang
phát triển ,có một số hàng hóa các nền kinh tế này không thể sản xuất được hay có sản
xuất được đi nữa thì chất lượng không tốt bằng hoặc giá cả có thể cao hơn. Vì vậy, mặc
dù giá nhập khẩu có đắt hơn người tiêu dùng cũng không thể lựa chọn hàng trong nước.
Điều này làm kéo dài thời gian của hiệu ứng giá cả
Tỷ trọng hàng hóa đủ tiêu chuẩn xuất khẩu: Đối với các nước phát triển tỷ lệ hàng
hóa đủ tiêu chuẩn tham gia thương mại quốc tế cao nên hiệu ứng giá cả có thời gian tác
động lên cán cân thương mại thường là thấp. Ngược lại, các nước đang phát triển tỷ trọng
các loại hàng hóa này nhỏ, cho nên một sự phá giá tiền tệ làm cho khối lượng xuất khẩu
tăng chậm hơn. Điều này làm cho hiệu ứng khối lượng ít có tác động đến cán cân thương
mại hơn ở các nước đang phát triển. Vì vậy, tác động cải thiện cán cân thương mại của

Việc phá giá danh nghĩa đồng tiền nội địa làm tăng nợ nước ngoài tính bằng đồng nội địa.
Điều này đặt ra nhiều vấn đề cho ngân sách nhà nước, do phải trả lãi, và các khoản trả
góp nước ngoài cao do đồng ngoại tệ tăng giá. Trong những trường hợp này, cần thay đổi
thuế và chi tiêu chính phủ. Các công ty tư nhân có nợ nước ngoài cũng có thể bị ảnh
hưởng lớn đặc biệt nếu sản phẩm của các công ty này hướng vào thị trường nội địa.
- Vấn đề cơ cấu chính sách: Khi có tác động của những chính sách như trợ giá, kiểm soát
giá hoặc hạn ngạch xuất khẩu, sẽ làm cản trở sự cân bằng các nhân tố bên ngoài theo qui
luật kinh tế. Những vấn đề này cần được xử lý ngay nếu không phá giá tiền tệ sẽ không có
ý nghĩa.
Phá giá tiền tệ không chỉ tác động đến những vấn đề kinh tế mà còn ảnh hưởng đến những
vấn đề mang tính chính trị, xã hội. Vì thế, để thực hiện chính sách phá giá đồng nội tệ, các
nước đều phải xem xét và cân nhắc một cách kỹ lưỡng các mặt lợi và hại của biện pháp
này dựa trên tất cả các khía cạnh của nền kinh tế.
II.Thực tế trong điều kiện kinh tế Việt Nam.
1.Đặc điểm của nền kinh tế và thị trường tài chính Việt Nam.
Thứ nhất, nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển nên có nhu cầu lớn
về nhập khẩu thiết bị máy móc để đổi mới công nghệ và nhập khẩu nguyên, vật liệu để
sản xuất hàng tiêu dùng và xuất khẩu.
Thứ hai, trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu là hàng nông sản, thủy sản,
và tài nguyên như: cao su, dầu thô… Thêm vào đó, trong cấu thành mặt hàng xuất khấu
nguyên liệu nhập khẩu chiếm 70% giá trị hàng xuất khẩu.
Bảng 1 : Tỷ trọng giá trị hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu so với tổng sản phẩm trong nước
Nguồn: Tổng cục thống kê
Thứ ba, lạm phát ở Việt Nam tuy đã được kiểm soát ở mức dưới hai con số, nhưng
tính ổn định chưa cao, còn tiềm ẩn những yếu tố gây áp lực tăng giá. Bên cạnh đó thâm
hụt ngân sách kéo dài, nợ nước ngoài để bù đáp ngày càng tăng.
Bảng 2 : Tổng số dư nợ nước ngoài so với GDP (%)
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
31,2 31.4 32.5 29.8 39 41.5 42.2
Nguồn : Bộ tài chính

(triệu USD)
Nhập Khẩu
(triệu USD)
Cán cân
thương mại
(triệu USD)
2004 15.740 26.504 31.954 -5.450
2005 15.855 32.442 36.978 -4.536
2006 15.990 39.826 44.891 -5.065
2007 16.083 48.561 62.682 -14.121
2008 16.302 62.685 80.714 -18.029
2009 17.066 57.096 69.949 -12.853
2010 18.605 72.237 84.839 -12.602
2011 20.389
96.906
106.750 -9.844
2012 20.828 114.570 113.790 780
2013 20.932 132.135 132.125 10
thị trương ngoại hối. Tuy nhiên ngày 29/11/2009 biên độ đã được điều chỉnh từ 5% xuống
3%, và đến tháng 2/2011 NHNN tiếp tục thu hẹp biên độ từ 3% xuống 1% nhằm khắc
phục tình trạng mất cân bằng cung cầu ngoại tệ, gây bất ổn cho nền kinh tế. Đến hết tháng
12/ 2013, biên độ tỷ giá vẫn được duy trì ở mức 1%, tỷ giá bình quân liên ngân hàng
USD/VND do NHNN công bố là 21.036.
Đồ thị biểu diễn tác động của tỷ giá đối với xuất khẩu.
Đồ thị biểu diễn tác động của tỷ giá đối với nhập khẩu.
Từ hai đồ thị trên ta có thể thấy tỷ giá có mối quan hệ tỷ lệ thuận với xuất nhập khẩu tuy
nhiên nhập khẩu lại tăng cao hơn xuất khẩu.
Đồ thị biểu diễn tác động của tỷ giá đối với cán cân thương mại.
Giai đoạn 2004-2008, NHNN áp dụng chính sách tỷ giá thả nổi có điều chỉnh theo hướng
khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu. Tuy nhiên cán cân thương mại biến động

phải đảm bảo nền kinh tế đã có đủ các điều kiện để có thể phát huy tốt mặt tích cực và
hạn chế được những mặt tiêu cực của việc phá giá. Thêm vào đó, mức độ phá giá là bao
nhiêu cũng phải được cân nhắc cẩn thận, dựa trên tình hình cụ thể. Nếu có quyết định phá
giá, cũng phải phá giá có lộ trình. Để tránh việc phá giá sẽ dẫn đến lạm phát tăng cao và
từ đó dẫn đến bất ổn định vĩ mô, đi kèm với phá giá cần phải có một sự phối hợp chặt chẽ
giữa các chính sách kinh tế vĩ mô mà trong đó quan trọng nhất là sự phối hợp giữa chính
sách tiền tệ thắt chặt và chính sách tài khóa với hiệu quả đầu tư cao. Thêm nữa, có lẽ cần
có một quỹ dự trữ ngoại hối đủ mạnh để can thiệp trong thời gian đầu sau khi tiến hành
phá giá.
Việc phân tích trên cũng cho thấy, ngoài sự thay đổi tỷ giá thì sự thâm hụt hay
thặng dư của cán cân thương mại còn chịu nhiều ảnh hưởng của các yếu tố khác. Vì vậy,
để giảm nhập siêu, làm thặng dư cán cân thương mại thì cần một bài toán tổng thể hơn
chứ không phải từng giải pháp riêng lẻ.
Kết luận
Tóm lại phá giá làm cho khối lượng xuất khẩu tăng và khối lượng nhập khẩu giảm,
nhưng không vì thế mà cán cân thương mại được cải thiện. Trong ngắn hạn, hiệu ứng giá
cả có tính trội hơn so với hiệu ứng khối lượng làm cho cán cân thương mại bị xấu đi;
trong dài hạn, hiệu ứng khối lượng có tính trội hơn hiệu ứng giá cả nên cán cân thương
mại được cải thiện đây chính là nguyên nhân tạo nên hiệu ứng tuyến J. Hơn nữa, phá giá
dễ thành công đối với các nước công nghiệp phát triển, nhưng lại không chắc chắn đối với
các nước đang phát triển; chính vì vậy đối với một nước đang phát triển, trước khi chọn
giải pháp phá giá cần thiết phải tạo ra được các điều kiện tiền đề để có thể phản ứng tích
cực với những lợi thế mà phá giá đem lại, có như vậy cán cân thương mại mới được cải
thiện chắc chắn trong dài hạn.
Với những đặc điểm và tình hình kinh tế, tiền tệ thực tiễn của nước ta, Chính phủ
và NHNN Việt Nam đã phải cân nhắc, tính toán thận trọng trong việc điều hành tỷ giá,
nhất là khi mà nền kinh tế Việt Nam vãn đang phải đối mặt với những tác động củ khủng
khoảng tài chính và suy thoái toàn cầu.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Tài chính quốc tế