1
SIÊU ÂM TRONG CHẨN
SIÊU ÂM TRONG CHẨN
ĐOÁN KHỐI U PHẦN PHỤ
ĐOÁN KHỐI U PHẦN PHỤ
Bs. Lăng Thò Hữu Hiệp
Bs. Lăng Thò Hữu Hiệp
Khoa chẩn đoán hình ảnh
Khoa chẩn đoán hình ảnh
Bệnh viện Phụ Sản Từ Dũ
Bệnh viện Phụ Sản Từ Dũ
2
I. SIÊU ÂM HÌNH THỂ BUỒNG TRỨNG
I. SIÊU ÂM HÌNH THỂ BUỒNG TRỨNG
•
•
Là 2 khối echo kém, hình ellipse, với trục dài
Là 2 khối echo kém, hình ellipse, với trục dài
nằm ngang khi bàng quang trống.
nằm ngang khi bàng quang trống.
•
•
Sẽ có thay đổi vò trí nhất là khi có thai.
Sẽ có thay đổi vò trí nhất là khi có thai.
•
•
Buồng trứng nằm ở hố buồng trứng, ở 2 bên tử
Buồng trứng nằm ở hố buồng trứng, ở 2 bên tử
cung.
cung.
3


Khối u phần phụ hay là 1 buồng trứng bình thường.
Khối u phần phụ hay là 1 buồng trứng bình thường.

Khối u tử cung hay phần phụ hay của cơ quan khác.
Khối u tử cung hay phần phụ hay của cơ quan khác.

Đặc tính u: thể dòch, hổn hợp, cứng chắc, có vách
Đặc tính u: thể dòch, hổn hợp, cứng chắc, có vách
hay không?
hay không?

Khối u có liên quan hay không với cấu trúc vùng
Khối u có liên quan hay không với cấu trúc vùng
chậu.
chậu.

Các triệu chứng liên quan khác: ascite, di căn, thận
Các triệu chứng liên quan khác: ascite, di căn, thận
trướng nước, …
trướng nước, …
5
2.
2.
Khối u buồng trứng
Khối u buồng trứng
:
:
MỤC TIÊU
MỤC TIÊU

6
BỆNH LÝ HỌC
BỆNH LÝ HỌC
:
:
Có 4 nhóm cơ bản:
Có 4 nhóm cơ bản:
1.
1.
U nang đơn độc
U nang đơn độc
: u cơ năng
: u cơ năng
(les kystes fonctionnels)
(les kystes fonctionnels)

Nang buồng trứng cơ năng (nang noãn)
Nang buồng trứng cơ năng (nang noãn)

Ở 1 bên, đường kính # 3-8cm.
Ở 1 bên, đường kính # 3-8cm.

Do có sự tăng hormon tăng trưởng của noãn mà
Do có sự tăng hormon tăng trưởng của noãn mà
không có rụng trứng.
không có rụng trứng.

Sẽ biến mất từ 1-3 tháng.
Sẽ biến mất từ 1-3 tháng.
7

(Les kystes d’hyperstimulation ovarienne)

Buồng trứng có nhiều nang nhỏ, có thể ở 2 bên.
Buồng trứng có nhiều nang nhỏ, có thể ở 2 bên.

Thường đường kính 20-25cm.
Thường đường kính 20-25cm.

Gặp ở:
Gặp ở:
- Thai trứng (NHT): có HCG tăng cao
- Thai trứng (NHT): có HCG tăng cao
- Kích thích buồng trứng gây phóng noãn: sẽ biến mất
- Kích thích buồng trứng gây phóng noãn: sẽ biến mất
khi ngưng kích thích buồng trứng.
khi ngưng kích thích buồng trứng.
9

Loạn dưỡng buồng trứng dạng đa nang
Loạn dưỡng buồng trứng dạng đa nang
Triệu chứng lâm sàng:
Triệu chứng lâm sàng:
* đau bụng vùng chậu, buồng trứng to,
* đau bụng vùng chậu, buồng trứng to,
* tràn dòch lồng ngực và ổ bụng,
* tràn dòch lồng ngực và ổ bụng,
* rối loạn chuyển hóa, thuyên tắc mạch, …

Ứ nước vòi trứng: bờ đều, vách mỏng, thông nhau,
Ứ nước vòi trứng: bờ đều, vách mỏng, thông nhau,
thường ở 1 hay 2 bên, chứa dòch echo trống.
thường ở 1 hay 2 bên, chứa dòch echo trống.
12

c.
c.
Khối u phức tạp
Khối u phức tạp
:
:

U buồng trứng, u quái buồng trứng (les kystes
U buồng trứng, u quái buồng trứng (les kystes
dermoides, Teratomes): là khối u hỗn hợp, chứa
dermoides, Teratomes): là khối u hỗn hợp, chứa
dòch, có 1 thùy, vách mỏng hay dầy, có nhân, có
dòch, có 1 thùy, vách mỏng hay dầy, có nhân, có
thể có vách, có echo khu trú hay lan tỏa, thường
thể có vách, có echo khu trú hay lan tỏa, thường
có bóng lưng (shadow), mở và tóc có echo dầy
có bóng lưng (shadow), mở và tóc có echo dầy
sáng, có thể có răng (7%), xương (18%). Khi cắt
sáng, có thể có răng (7%), xương (18%). Khi cắt
CT sẽ thấy rõ. Cần phẫu thuật để tránh biến
CT sẽ thấy rõ. Cần phẫu thuật để tránh biến
chứng xoắn hay vỡ. Có thể chẩn đoán sót và âm
chứng xoắn hay vỡ. Có thể chẩn đoán sót và âm
đi qua kém trong khối u đặc.

U khác: choriocarcinome.
14
d.
d.
Khối u cứng chắc
Khối u cứng chắc
:
:

Fibrome.
Fibrome.

K vỏ buồng trứng.
K vỏ buồng trứng.

Dysembryomes (matures, im matures):
Dysembryomes (matures, im matures):
thường khối u đặc ở người mãn kinh là K
thường khối u đặc ở người mãn kinh là K
buồng trứng.
buồng trứng.
15
BẢNG PHÂN LOẠI
BẢNG PHÂN LOẠI
Nang cơ năng
Nang cơ năng
(Kyste fonctionnel)
(Kyste fonctionnel)
Nang thực thể
Nang thực thể

Biến mất nhanh chóng

Tồn tại, không biến mất
Tồn tại, không biến mất
16

ĐẶC ĐIỂM KHỐI U BUỒNG TRỨNG ÁC
ĐẶC ĐIỂM KHỐI U BUỒNG TRỨNG ÁC
TÍNH
TÍNH

Xuất hiện quanh tuổi mãn kinh hay mãn kinh.
Xuất hiện quanh tuổi mãn kinh hay mãn kinh.

Kích thước > 8-10cm.
Kích thước > 8-10cm.

Có chồi bên trong.
Có chồi bên trong.

Thành dầy.
Thành dầy.

Giới hạn trong không xác đònh rõ ràng.
Giới hạn trong không xác đònh rõ ràng.

Triệu chứng gián tiếp: nội mạc tử cung dầy.
Triệu chứng gián tiếp: nội mạc tử cung dầy.

Các triệu chứng kèm theo: ascite, ứ nước thận, di căn cơ

Chất dòch chọc hút:
Chất dòch chọc hút:
phải làm các bước sau
phải làm các bước sau

Quan sát đại thể: màu sắc, loãng hay đặc.
Quan sát đại thể: màu sắc, loãng hay đặc.

Vi thể: khảo sát tế bào, vi trùng.
Vi thể: khảo sát tế bào, vi trùng.

Sinh hóa: CA 125, đònh lượng hormon (E và P)
Sinh hóa: CA 125, đònh lượng hormon (E và P)
19

Saùch tham khaûo:
Saùch tham khaûo:

Ultrasonography in obstetrics and gynecology
Ultrasonography in obstetrics and gynecology
Peter W.Callen, MD, 1994.
Peter W.Callen, MD, 1994.

Echographie en pratique obsteùtricale, 1991
Echographie en pratique obsteùtricale, 1991
B.guetrin
B.guetrin
du Masgeseât B.bailleux
du Masgeseât B.bailleux
Y.Ardaens d.Houzeù de l’Aulnoit.