SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP RÈN LUYỆN KHẢ NĂNG KÍ HỌA
CHO HỌC SINH THCS"
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I.đặt vấn đề.
Bác hồ nói “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có con người xã hội
chủ nghĩa”. Và không phải ngẫu nhiên mà sự nghiệp giáo dục nước ta hiện nay được coi
là quốc sách hàng đầu. Con người xã hội chủ nghĩa đã trở thành mục tiêu hàng đầu quan
trọng của cách mạng Việt Nam. Con người mới xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm
của toàn xã hội đồng thời là trách nhiệm trực tiếp của toàn bộ hệ thống giáo dục quốc
dân. Sản phẩm lao động của nhà giáo là nhân cách của học sinh, đồng thời gắn tương lai
đất nước.
Là một bộ phận hợp thành của giáo dục xã hội, giáo dục thẩm mĩ không thể đứng
ngoài hoặc tách biệt khỏi quá trình giáo dục toàn diện trong nhà trường phổ thông. giáo
dục thẩm mĩ có mục tiêu cụ thể là phát triển năng lực thẩm mĩ cho mỗi thành viên trong
xã hội, góp phần quan trọng vào việc hình thành con người mới. Sự phát triển năng lực
thẩm mĩ sẽ giúp con người biết nhận thức và đánh gía, biết vận động và sáng tạo “theo
quy định cái đẹp”.
Giáo dục thẩm mĩ là sự nghiệp cuả quần chúng, của các thầy cô giáo và học sinh.
Tuy nhiên mỗi cấp học lại có nội dung và hình thức riêng trong việc thực hiện nhiệm vụ
này. Giáo dục thẩm mĩ ở trường phổ thông được thực hiện chủ yếu trong các giờ học
chính khoá trong nhà trường. Nội dung ở tất cả các môn học đều có khả năng tạo cho trẻ
những ấn tượng tri thức và tình cảm thẩm mĩ, đặc biệt là các môn thuộc nhóm nghệ thuật
như âm nhạc, mĩ thuật. Bởi sự biểu hiện tập trung nhất của các giá trị thẩm mĩ ở trong
nghệ thuật.
2
Hiện nay cùng các môn học khác môn mĩ thuật được biên soạn theo chương trình
cải cách giáo dục và được triển khai trên phạm vi toàn quốc theo chương trình sách giáo
khoa thống nhất.

kí hoạ của học sinh trung học cơ sở”
3 Thực tế của vấn đề trong trường, lớp
a) Những hạn chế.
* Từ học sinh.
Do đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lứa tuổi cấp II (Khối lớp 6 chưa quen với nếp
học cấp II, khối 7, 8, 9 đang ở giai đoạn nửa người lớn, nửa trẻ con nên vẫn làm khác với
yêu cầu của giáo viên).
Đa số các em vẫn làm theo cảm tính (Vẽ theo ý mình mặc dù giáo viên hướng dẫn rất kĩ,
nhưng vẫn làm khác với yêu cầu của giáo viên).
Một số em khi được khi tham gia kí hoạ không làm theo hướng dẫn mà còn chép lại
các hình trong sách báo, nghĩ ra vẽ mà quên đi yêu cầu của tiết học.
*Từ nhà trường.
4
Chưa có phòng học riêng cho môn mĩ thuật. Mỗi tiết học vẫn bị gò bó về kỷ luật
trật tự gò bó về tầm nhìn, về môi trường thẩm mĩ.
Chưa thấy rõ được vai trò, tác dụng của bộ môn nên chưa có hướng để bộ môn phát
huy.
*Từ nhận thức của người dân địa phương.
Chưa thấy rõ vai trò cuả bộ môn trong việc bổ trợ cho các môn học khác, chưa
quan tâm đầu tư cho con em học môn mĩ thuật trong nhà trường.
*Từ chương trình học.
Bộ môn mĩ thuật gồm 4 phân môn.
- Vẽ trang trí
- Vẽ theo mẫu
- Vẽ tranh đề tài
- Thường thức mĩ thuật
Trong cấp học gồm 4 khối (6 ,7, 8, 9) riêng kí hoạ trong phân môn vẽ theo mẫu có 4 tiết.
Với số lượng tiết học như vậy chỉ đủ để học sinh biết sơ qua về kí hoạ.
b). Những thuận lợi.
Ban giám hiệu nhà trương luôn quan tâm và hiểu được đặc thù của môn mĩ thuật,

thích thú học tập, tìm hiểu, giáo viên dạy không biết mệt mỏi, giáo viên hứng thú dạy
hơn. Đó là quan hệ hai chiều dạy học
2. Môn mĩ thuật là môn tiếp cận trực tiếp thông qua giác quan mắt nhìn nên yếu tố
trực quan minh họa đóng vai trò cơ bản trong bài giảng mĩ thuật. Với kí hoạ việc định
hướng cho sự lựa chọn đối tượng đẹp và biểu đạt được cảm xúc thẩm mĩ của học sinh là
vô cùng quan trọng.
II.cơ sở thực tiễn
1, Một số kĩ năng cần thiết của giáo viên khi dạy và kí hoạ.
Để dạy tốt môn mĩ thuật trong trường phổ thông, giáo viên không những được đào
tạo trình độ cần thiết về mĩ thuật (cả phần lí luận và thực hành vẽ) mà còn phải có những
phương pháp, kĩ năng giảng dạy nhằm thuyết phục, lôi cuốn học sinh thích thú học tập.
Giáo viên phải biết chọn lọc kĩ năng và bộ môn cho phù hợp như:
Kĩ năng quan sát, kĩ năng định hướng, kĩ năng đánh giá kết quả bài vẽ.
Với một vốn kiến thức sâu rộng và kĩ năng nhuần nhuyễn, giáo viên sẽ là cầu nối
giúp học sinh vươn tới cái hay, cái đẹp của nghệ thuật.
Vì vậy giáo viên cần có một số kĩ năng sau:
a, Kĩ năng chọn lọc và tìm phương pháp dạy phù hợp với đặc trưng của phân môn
Vì dạy mĩ thuật trong trường học phổ thông nhằm mục đích giáo dục học sinh cảm
thụ và thưởng thức cái đẹp trong nghệ thuật. Bết tự mình tạo ra sản phẩm mĩ thuật theo
sự hướng dẫn cuả giáo viên, vì thế giáo viên phải biết chọn lọc và có cách truyền đạt kiến
thức thật phù hợp để học sinh thất hứng thú trong học vẽ.
7
Đặc trưng của mĩ thuật là "nói ít – vẽ nhiều” vì vậy với bài kí hoạ có thể chọn các
phương pháp sau:
+ Phương pháp quan sát (học sinh ghi nhận hình ảnh của thiên nhiên, để thể hiện
theo cảm xúc của mình)
+ Phương pháp thể hiện tài năng (học sinh tự thể hiện theo phong cách của mình
thông qua sự hướng dẫn của thầy)
+ Phương pháp đặt câu hỏi (giáo viên đặt câu hỏi theo hệ thống kiến thức của bài,
nhấn mạnh kiến thức trọng tâm, cách dùng thuật ngữ chuyên môn chính xác)

Bài tập vẽ dáng người ở lớp 8,9 cho học sinh nhận xét về đặc điểm của từng dáng
sau đó cho thực hành về các tư thế, cử chỉ, động tác của người.
Hai trường hợp trên tôi thấy như sau:
* Ưu điểm.
- Học sinh hiểu được kĩ hoạ là gì,
- Nhận biết được các động tác, cử chỉ của các dáng người
9
- Phân biệt được đâu là kí hoạ.
* Nhược điểm.
- Đối với học sinh khi có giờ học được ra ngoài trời thì các em rất háo hức
chuẩn bị chu đáo đồ dùng để khi trống vào là ra vẽ ngay. Nên trong quá trình giảng lí
thuyết và phần quan sát, nhận xét không đạt hiệu quả cao.
Sau khi học xong phần lý thuyết mất thêm thời gian chuẩn bị đồ dùng để ra ngoài
kí hoạ.
Qua một thời gian tìm tòi và thử nghiệm, tôi đã rút ra một số kinh nghiệm
kí hoạ trong việc dạy mĩ thuật tại trường THCS Tuân Đạo, nơi tôi đang công tác.
III. Kế hoạch thực hiện
1, Tìm hiểu chương trình sách giáo khoa
Mĩ thuật 6; Không có kí hoạ
Mĩ thuật 7; 2 tiết kí hoạ
- Kí hoạ ngoài trời
Mĩ thuật 8; 1 tiết – Tập vẽ dáng người
Mĩ thuật 9; 1 tiết – Tập vẽ dáng người
2, Khai thác đồ dùng cấp phát
Giá vẽ, các bảng vẽ, tranh ảnh.
3, Tài liệu tham khảo
+ Sách giáo khoa, sách giáo viên mĩ thuật lớp 6,7,8,9.
+ Phương pháp giảng dạy mĩ thuật.
10
+ Thiết kế bìa giảng Âm nhạc, Mĩ thuật

Bước 4: Vẽ nét bao quát, nét chính
Bước 5: Vẽ chi tiết.
3, Phân nhòm học sinh
Với phần này chia học sinh làm 3 nhóm, mỗi nhóm phải có cách hướng dẫn riêng, lượng
bài tập phải phù hợp với khả năng của học sinh.
Nhóm 1: Học sinh trung bình.
Học sinh cần đạt yêu cầu:
+ Vẽ được hình bao quát
+ Rõ đặc điểm của vật
Nhóm 2: Học sinh khá.
Yêu cầu:
+ Vẽ được một nhóm (3-4 vật, người)
+ Thể hiện được vẻ đẹp của nét
+ Lựa chọn hình đẹp
Nhóm 3: Học sinh giỏi.
Yêu cầu:
+ Lựa chọn goc ảnh đẹp (bố cục của nhóm người)
+ Hình ảnh sinh động.
+ Kí kĩ, chi tiết, thể hiện vẻ đẹp của nét, đậm nhạt.
+ Có ý đồ trong khi làm.
14
4, Cách lựa chọn hình ảnh, vị trí khi kí hoạ
a,Một số hình cần tránh khi kí hoạ
* Với cây cối * Với các dáng người.
b, Cách lựa chọn vị trí khi kí hoạ
Đối với học sinh khi kí hoạ thường là khi được kí hoạ các em không chú tâm đến
việc lựa chọn hình và ngồi góc nào cho hình đẹp, phần này giáo viên cần định hướng kĩ
cho học sinh để đạt hiệu quả về hình ảnh khi kí hoạ.
VD: Đối với cây cối, phong cảnh.
15

2. Những vấn đề còn hạn chế
- Chưa có phòng học riêng cho môn mĩ thuật.
- Đồ dùng dạy môn mĩ thuật còn hạn chế.
- Chưa tạo nhiều điều kiện cho học sinh ra ngoài trời vẽ, vì vậy điều
kiện thời gian một tiết học còn hạn chế.
C KẾT LUẬN
21
Qua một thời gian giảng dạy tôi đã làm sáng tỏ một vần đề mang tính cấp bách cần
khắc phục ngay.
Từ đó tôi đã tiến hành thực nghiệm với hình thức mới "Rèn kĩ năng kí hoạ cho học
sinh" và kết quả được nâng lên rất nhiều. Tôi rất mong muốn tất cả giáo viên mĩ thuật
quan tâm đến luyện vẽ tay nghề, thường xuyên kí hoạ những gì mình thích và sẽ tìm ra
phương pháp nhanh nhất khi hướng dẫn bài học cho học sinh và tự tin khi đứng trên bục
giảng.
Trên đây là một số vấn đề nhỏ mà chúng ta cần quan tâm, với trách nhiệm của bản
thân trong yêu cầu giáo dục nói chung, với tư cách là giáo viên chuyên môn tôi mạnh dạn
đưa ra vấn đề có tính thực tiễn qua thực tế ở trường THCS Tuân Đạo, nhằm huy vọng
phần nào có ảnh hưởng đến công tác giảng dạy bộ môn mĩ thuật gắn với công tác giáo
dục thẩm mĩ trong giai đoạn hiện nay. Vấn đề này đòi hỏi có một quá trình liên tục lâu
dài có nề nếp đối với mỗi người làm công tác giáo dục thẩm mĩ.
Tôi rất mong sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để môn mĩ thuật ngày một hoàn
thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
22