8
Đề bài: Thực trạng ban hành Văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân
các cấp hiện nay? Nguyên nhân và giải pháp.
BÀI LÀM
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Xây dựng và ban hành văn bản QPPL là một hoạt động mang tính quyền lực nhà
nước, là hình thức pháp lý quan trọng trong hoạt động của chính quyền địa phương
nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và
pháp luật. Hoạt động ban hành VBQPPL của UBND các cấp trong thời gian vừa
qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, tuy nhiên sự thiếu sót, bất hợp lý cũng
không phải là ít, gây nhiều bức xúc trong dư luận. Bài viết sau đây xin được trình
bày về thực trạng ban hành VBQPPL của UBND, qua đó thấy được những thành
tựu và hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của chúng, đồng thời xin được đề ra một
số giải pháp khắc phục những khuyết điểm đó trong tương lai.
PHẦN NỘI DUNG:
1. Cơ sở pháp lý của hoạt động ban hành VBQPPL của UBND:
Vị trí, tính chất, chức năng của ủy ban nhân dân tỉnh, huyện, xã và các cấp
tương đương hiện nay được qui định tại Điều 123, Hiến pháp năm 1992 và Điều 2
Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003: “Uỷ ban nhân dân
do Hội đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan
hành chính Nhà nước ở địa phương ... chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật,
các văn bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân
dân cùng cấp...”
UBND có trách nhiệm phải tổ chức thực hiện Hiến pháp, luật, các văn bản của
cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND cùng cấp, chỉ đạo hoạt động của
UBND cấp dưới. Thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ trên, UBND thực hiện
chức năng quản lý nhà nước ở địa phương trong phạm vi quyền hạn của mình do
luật định. Khi thực hiện nhiệm vụ của mình, UBND được quyền ban hành
VBQPPL dưới hình thức các Quyết định, Chỉ thị và tổ chức thực hiện các văn bản
đó. Đây là một hình thức hoạt động cần thiết và quan trọng của UBND.
2. Thực trạng ban hành VBQPPL của UBND các cấp hiện nay:

định.
Nhiều địa phương đã coi trọng công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL
thành một hoạt động thường xuyên và xác định đây là một hoạt động rất quan
trọng gắn liền với công tác xây dựng văn bản và thực hiện pháp luật. Công tác này
giúp địa phương nhiều trong việc phát hiện những văn bản mâu thuẫn, chông chéo,
hết hiệu lực để trình cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hay bãi bỏ.
Các sở tư pháp, phòng tư pháp trực thuộc UBND tình ngày càng khẳng định
được vị trí của mình. Chúng góp phần đáng kể vào việc tham gia soạn thảo, soạn
thảo, kiểm tra tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo văn bản. Về
8
kỹ thuật soạn thảo, nhiều cơ quan tư pháp địa phương còn góp ý về mặt hợp lý,
hợp thời của văn bản mới khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua.
Thành lập trung tâm công báo cũng là một thành tựu trong hoạt động xây dựng
VBQPPL của UBND. Hiện nay, ở hầu hết các tỉnh, thành phố đều thành lập trung
tâm công báo để thực hiện chức năng công báo các VBQPPL do địa phương mình
ban hành. Đến nay, các địa phương đã công bố được một số lượng lớn các
VBQPPL trên công báo cấp tỉnh, công báo điện tử cũng đang từng bước được xây
dựng nhằm sớm đưa vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công tác
quản lý.
Công tác ban hành văn bản đã được triển khai tương đối hiệu quả, góp phần rất
lớn trong việc cùng với Trung ương giải quyết các vấn đề bức xúc hiện nay của xã
hội, nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội cũng như xây dựng thành
công công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
2.2. Những tồn tại, hạn chế trong hoạt động ban hành VBQPPL của UBND:
Luật ban hành VBQPPL của HĐND và UBND năm 2004 đã cụ thể hóa, hướng
dẫn chi tiết các công việc trong hoạt động ban hành VBQPPL của UBND, là cơ sở
pháp lý quan trọng để UBND thực hiện tốt công việc ban hành văn bản của mình.
Tuy vậy, những hạn chế, thiếu sót trong quá trình thực hiện công việc này của
UBND vẫn còn tồn tại nhiều, gây không ít tranh cãi và bức xức trong dư luận.
Việc xây dựng Chương trình ban hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh;

hợp.
Theo quy định của pháp luật thì Nghị quyết của HĐND sẽ đề ra chủ trương
chính sách, quyết định các vấn đề cơ bản của địa phương, có tính chất mục tiêu,
phương hướng, nhiệm vụ chung. Nghị quyết sẽ được UBND thực hiện, và các quy
định cụ thể sẽ do UBND ban hành. Thực tế lại cho thấy, hệ thống VBQPPPL do
UBND ban hành có nhiều văn bản không phù hợp với Luật hoặc các quy định của
cơ quan cấp trên. Quyết định, chỉ thị của UBND còn mâu thuẫn, chồng chéo, thể
hiện trong từng văn bản cũng như trong cả hệ thống. Sai sót về thẩm quyền ban
hành cũng như hình thức văn bản vẫn còn tồn tại. Nhiều văn bản có nội dung
không hợp pháp, hợp lý, không khả thi.
Việc quản lý, lưu trữ VBQPPL còn thiếu đồng bộ, chặt chẽ, chưa đảm bảo tính
khoa học, nhất là cấp huyện, xã. Công tác hệ thống hóa văn bản mới chỉ dừng lại ở
cáp tỉnh. Công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản được thực hiện theo định kỳ
nhưng việc xuất bản tập hệ thống văn bản còn hiệu lực còn chưa được áp dụng. Vì
vậy, việc nắm được kết quả rà soát trở nên khó khăn, nên tình trạng cơ quan quản
lý áp dụng văn bản đã bị bãi bỏ hoặc hết hiệu lực còn tồn tại.
Việc ban hành văn bản của UBNĐ bộc lộ tính không thống nhất, thiếu khả thi,
không đúng hình thức theo quy định của pháp luật. Trình tự ban hành văn bản
thiếu chặt chẽ, khoa học và hợp lý, văn bản cũng không đúng hình thức theo quy
định của pháp luật.
8
3. Nguyên nhân của những tồn tại trong hoạt động ban hành VBQPPL của
UBND:
Trước hết, đối tượng điều chỉnh của văn bản qui phạm pháp luật là các quan hệ
xã hội phong phú, đa dạng, luôn tồn tại khách quan. Đặc biệt nước ta hiện là một
nền kinh tế đang phát triển nhanh và hội nhập mạnh mẽ với thế giới, việc nắm bắt
thực trạng và phán đoán qui luật vận động của các quan hệ xã hội tương đối khó
khăn, các văn bản pháp luật dần trở nên không phù hợp với tình hình thực tế,
nhanh chóng bị lạc hậu. Đây là nguyên nhân khách quan gây khó khăn trong việc
thực hiện nhiệm vụ thể chế hóa pháp luật.