1
Đề bài: Thực trạng ban hành Văn bản quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân
các cấp hiện nay? Nguyên nhân và giải pháp.
BÀI LÀM
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp là hệ thống cơ quan có vị trí, vai trò vô cùng
quan trọng ở địa phương. UNND là vừa là hệ thống cơ quan chấp hành của cơ quan
quyền lực nhà nước ở địa phương, vừa là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương.
Trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân và vì dân, vị
trí của UBND ngày càng được khẳng định qua nhiều phương diện, trong đó phải kể
đến hoạt động ban hành VBQPPL. Đó chính là công cụ, phương tiện pháp lý hữu hiệu
nhất để UBND hoàn thành chức năng, nhiệm vụ của mình. Có nhiều văn bản pháp
luật quy định về hoạt động này của UBND, nhằm tạo cơ sở pháp lý cũng như hướng
dẫn UBND thực hiện tốt nhất hoạt động trong chức năng của mình. Công tác kiểm tra,
giám sát và xử lý VBQPPL của UBND cũng được thực hiện thường xuyên. Qua một
thời gian thực hiện, hoạt động ban hành VBQPPL của UBND đã đạt được nhiều kết
quả đáng kể, tuy nhiên sự thiếu sót, bất hợp lý cũng không phải là ít, gây nhiều bức
xúc trong dư luận. Tìm hiểu về thực trạng ban hành VBQPPL của UBND, từ đó tìm ra
những ưu điểm cũng như tồn tại, nghiên cứu nguyên nhân và đề ra giải pháp là công
việc cấp thiết đặt ra.
II. PHẦN NỘI DUNG:
1. Cơ sở pháp lý của hoạt động ban hành VBQPPL của UBND:
Định nghĩa về UBND theo Hiến pháp 1992 : Điều 123 – “Uỷ ban nhân dân do Hội
đồng nhân dân bầu là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành
chính Nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, luật, các văn
bản của các cơ quan Nhà nước cấp trên và nghị quyết của Hội đồng nhân dân.”
Hiến pháp 1992 và Luật tổ chức HĐND, UBND năm 2004 quy định UBND có vị
trí, vai trò rất quan trọng ở địa phương. UBND có trách nhiệm phải tổ chức thực hiện
Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của HĐND
cùng cấp, chỉ đạo hoạt động của UBND cấp dưới. Thông qua việc thực hiện các
nhiệm vụ trên, UBND thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương trong

lượng và chất lượng của VBQPPL do UBND các cấp ban hành ngày càng tăng,
VBQPPL đã trở thành công cụ pháp lý quan trọng trong hoạt động quản lý và điều
hành nhà nước ở địa phương, điều chỉnh hầu hết các quan hệ xã hội trong mọi lĩnh
vực của đời sống.
Về cơ bản, VBQPPL đã được kịp thời ban hành để thể chế hóa đường lối, chủ
trương chính sách của Đảng và nhà nước, của cấp ủy trong việc hướng dẫn áp dụng
các luật, pháp lệnh và văn bản của cơ quan cấp trên. Các VBQPPL cũng thể hiện sự
phù hợp với tình hình, đặc điểm của từng địa phương. Các văn bản còn quy định
những vấn đề thuộc thẩm quyền của UBND trong lĩnh vực chưa được văn bản của cơ
quan cấp trên quy định hoặc quy định chưa cụ thể nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà
nước.
1
Chất lượng văn bản ngày càng được nâng cao, nhất là đối với những văn bản do
UBND cấp tỉnh ban hành, ngày càng khắc phục tình trạng văn bản ban hành không
đúng thẩm quyền, không đảm bảo tính thống nhất như: trái nội dung của văn bản cấp
trên ban hành; chồng chéo, mâu thuẫn với văn bản khác do chủ thể cùng cấp ban
hành. Tình trạng văn bản không phù hợp với tình hình địa phương cũng giảm đáng kể.
Hình thức của văn bản cũng cơ bản đáp ứng được theo yêu cầu luật định.
Nhiều địa phương đã coi trọng công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL
thành một hoạt động thường xuyên và xác định đây là một hoạt động rất quan trọng
gắn liền với công tác xây dựng văn bản và thực hiện pháp luật. Công tác này giúp địa
phương nhiều trong việc phát hiện những văn bản mâu thuẫn, chông chéo, hết hiệu lực
để trình cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung hay bãi bỏ.
Các sở tư pháp, phòng tư pháp trực thuộc UBND tình ngày càng khẳng định được
vị trí của mình. Chúng góp phần đáng kể vào việc tham gia soạn thảo, soạn thảo, kiểm
tra tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo văn bản. Về kỹ thuật soạn
thảo, nhiều cơ quan tư pháp địa phương còn góp ý về mặt hợp lý, hợp thời của văn
bản mới khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, thông qua.
Thành lập trung tâm công báo cũng là một thành tựu trong hoạt động xây dựng
VBQPPL của UBND. Hiện nay, ở hầu hết các tỉnh, thành phố đều thành lập trung tâm

vụ, không đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản lý hành chính cũng như sự
miễn cưỡng giải trình việc ban hành các quyết định không phù hợp.
Theo quy định thì Nghị quyết của HĐND sẽ đề ra chủ trương chính sách, quyết
định các vấn đề cơ bản của địa phương, có tính chất mục tiêu, phương hướng, nhiệm
vụ chung. Nghị quyết sẽ được UBND thực hiện, và các quy định cụ thể sẽ do UBND
ban hành. Thực tế lại cho thấy, hệ thống VBQPPPL do UBND ban hành có nhiều văn
bản không phù hợp với Luật hoặc các quy định của cơ quan cấp trên.
Văn bản của UBND còn mâu thuẫn, chồng chéo, thể hiện trong từng văn bản cũng
như trong cả hệ thống. Sai sót về thẩm quyền ban hành cũng như hình thức văn bản
vẫn còn tồn tại. Nhiều văn bản có nội dung không hợp pháp, hợp lý, không khả thi.
Việc quản lý, lưu trữ VBQPPL còn thiếu đồng bộ, chặt chẽ, chưa đảm bảo tính
khoa học, nhất là cấp huyện, xã. Công tác hệ thống hóa văn bản mới chỉ dừng lại ở
cáp tỉnh. Công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản được thực hiện theo định kỳ nhưng
việc xuất bản tập hệ thống văn bản còn hiệu lực còn chưa được áp dụng. Vì vậy, việc
nắm được kết quả rà soát trở nên khó khăn, nên tình trạng cơ quan quản lý áp dụng
văn bản đã bị bãi bỏ hoặc hết hiệu lực còn tồn tại.
Việc ban hành văn bản của UBNĐ bộc lộ tính không thống nhất, thiếu khả thi,
không đúng hình thức theo quy định của pháp luật. Trình tự ban hành văn bản thiếu
chặt chẽ, khoa học và hợp lý, văn bản cũng không đúng hình thức theo quy định của
pháp luật.
Yếu tố con người cũng là hạn chế khi UBND thực hiện hoạt động ban hành VBQP.
Năng lực cán bộ chính quyền địa phương còn chưa phù hợp với nhiệm vụ ban hành
văn bản. Trình độ cán bộ tư pháp xã nói riêng và cán bộ chính quyền địa phương nói
chung chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra.
3. Nguyên nhân của những tồn tại trong hoạt động ban hành VBQPPL của UBND:
1
Nhu cầu sử dụng pháp luật như là công cụ để điều chỉnh các quan hệ xã hội ngày
càng lớn và cấp bách, đặc biết là trong thời kỳ hội nhập quốc tế, tình hình kinh tế xã
hội phát triển nhanh và diễn biến theo chiều hướng phức tạp. Trong khi đó, pháp luật
lại là cái phản ánh các quan hệ xã hội nên thường lạc hậu hơn quan hệ xã hội. Đây là

4. Giải pháp hoàn thiện hoạt động ban hành VBQPPL của UBND các cấp: