Mục lục
Mục Trang
I.Đặt vấn đề 2
II.Giải quyết vấn đề 2
1.Khái quát chung về VBQPPL của HĐND 2
2.Thực trạng ban hành VBQPPL của HĐND hiện nay 3
2.1 Ưu điểm 3
2.2 Hạn chế 4
3.Nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong việc ban hành VBQPPL
của HĐND hiện nay
6
4.Giải pháp để việc ban hành VBQPPL của HĐND được thực hiện tốt
hơn
7
III.Kết thúc vấn đề
8
Danh mục tài liệu tham khảo
9
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
VBQPPL : VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT
HĐND : HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
UBND : ỦY BAN NHÂN DÂN
TP : THÀNH PHỐ
NQ : NGHỊ QUYẾT
1
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong bối cảnh chính quyền trung ương đang tiến hành những cải cách
mạnh mẽ nhằm phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương các cấp để
mỗi địa phương có thể phát huy quyền chủ động, sáng tạo của mình trong quản
lý nhà nước ở địa phương, các cấp chính quyền địa phương phải làm gì để quản
lý và phát triển? Chính quyền địa phương có thể sử dụng pháp luật như một
luật ghi nhận quyền ban hành văn bản quy phạm của HĐND. Đặc biệt còn quy
định hình thức cụ thể của văn bản. Việc quy định rõ HĐND ban hành nghị
quyết, giúp đối tượng thi hành dễ dàng nhận biết được chủ thể ban hành. Nhờ
quy định cụ thể này đã thể hiện tính công khai, minh bạch của hệ thống pháp
luật cũng như tính hợp pháp của văn bản.
2
Về nội dung, VBQPPL do HĐND ban hành là một trong những phương tiện
cơ bản để giải quyết những công việc phát sinh trong đời sống xã hội. Nội dung
của văn bản đề cập đến những vấn đề thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Về nội
dung của văn bản được Luật ban hành VBQPPL của HĐND, UBND năm 2004
quy định cụ thể tại chương II theo các cấp tỉnh, huyện, xã và tương đương. Như
vậy, khái quát lại, Nghị quyết của HĐND quy định các biện pháp chủ trương
quan trọng để phát huy tiềm năng của địa phương, xây dựng và phát triển địa
phương về kinh tế- xã hội, củng cố quốc phòng an ninh, không ngừng cải thiện
đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân địa phương.
Về trình tự thủ tục ban hành VBQPPL của HĐND, do tính quan trọng của
văn bản ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích của nhiều tầng lớp nhân dân,
cho nên trình tự thủ tục được quy định chặt chẽ. Theo quy định tại chương III,
Luật ban hành VBQPPL của HĐND, UBND năm 2004, trình tự, thủ tục ban
hành được tiến hành qua các bước sau: lập, thông qua và điều chỉnh chương
trình xây dựng; soạn thảo VBQPPL; lấy ý kiến về dự thảo VBQPPPL; thẩm
định, thẩm tra dự thảo; xem xét thông qua dự thảo và cuối cùng là thông qua dự
thảo. Thêm vào đó pháp luật cũng quy định về thời hạn soạn thảo, lấy ý kiến của
nhân dân cũng như trình tự xem xét thông qua dự thảo VBQPPL của HĐND đã
được điều chỉnh theo hướng rút gọn hơn để phù hợp với tình hình, điều kiện
thực tế ở địa phương.
2.Thực trạng ban hành VBQPPL của HĐND hiện nay
Sau khi Luật ban hành VBQPPL của HĐND và UBND năm 2004 có hiệu
lực thi hành, hành năm có hàng ngàn văn bản quy phạm pháp luật của địa
phương nhất là cấp tỉnh đã được xây dựng và ban hành. Ví dụ như: Ở tỉnh Bến
Ninh.... Ở những địa phương này, kế hoạch xây dựng văn bản đã trở thành cơ sở
bảo đảm tiến độ và chất lượng xây dựng văn bản, làm cho công tác này thực
hiện có sự chủ động. Kế hoạch xây dựng được xem xét từ nhu cầu quản lí, thực
trạng kinh tế- xã hội của địa phương. Đồng thời chương trình này còn được xây
dựng trên cơ sở để đảm bảo thực hiện Luật, pháp lệnh, văn bản của các cơ quan
nhà nước cấp trên. Nhờ đó việc ban hành các văn bản quy phạm của các cơ quan
nhà nước ở địa phương không chỉ kịp tiến độ, đáp ứng yêu cầu thực tế mà còn
khắc phục được tình trạng ban hành tùy tiện, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất
của hệ thống pháp luật ở địa phương.
Thứ tư, đã có sự phối hợp giữa các sở, ngành trong việc soạn thảo và ban
hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND tỉnh, UBND tỉnh. Đội ngũ cán bộ,
công chức làm công tác pháp chế và cán bộ làm công tác văn bản ở cấp tỉnh
thường xuyên được bồi dưỡng nghiệp vụ và tập huấn nghiệp vụ soạn thảo văn
bản. Một số địa phương cũng rất quan tâm công tác soạn thảo, ban hành văn bản
đã có sự đầu tư thích đáng cho hoạt động này. Kinh nghiệm cho thấy nơi nào có
sự quan tâm, đầu tư đúng mực thì chất lượng văn bản quy phạm pháp luật nơi đó
được đảm bảo và ngày một nâng cao.
Những thành tựu cần ghi nhận nữa là nhiều địa phương thật sự coi trọng
việc rà soát, hệ thống hóa VBQPPL thành một hoạt động thường xuyên và xác
định đây là một công tác quan trọng gắn liền việc xây dựng, ban hành văn bản
với việc thực hiện pháp luật. Mặt khác, ở nhiều địa phương đã đẩy mạnh công
tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, nhất là đối với các tỉnh miền núi,
vùng sâu, vùng xa có điều kiện khó khăn.
2.2.Hạn chế
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích đó thì còn không ít những hạn chế,
khó khăn trong việc ban hành VBQPPL của HĐND. Những năm gần đây công
tác ban hành VBQPPL của các cấp địa phương không thật sự đáp ứng được nhu
cầu thực tiễn đề ra. Công tác xây dựng pháp luật của địa phương còn chưa được
đưa vào nề nếp; trình tự, thủ tục ban hành văn bản qui phạm pháp luật ở các địa
4
những hoạt động cần thiết hoặc cắt xén tùy tiện các quy trình ban hành.
Cụ thể đó là những tồn tại bất cập trong một số khía cạnh sau: Việc lập
chương trình xây dựng VBQPPL của HĐND, chưa được chú trọng và chưa khoa
học. Hoạt động soạn thảo VBQPPL ở các địa phương còn rất nhiều hạn chế
khiến cho chất lượng của văn bản không được đảm bảo. Bên cạnh đó công tác
thẩm định, thẩm tra đối với các VBQPPL còn mang tính hình thức thiếu hiệu
quả. Đồng thời các địa phương chưa thực sự quan tâm và đề cao tầm quan trọng
của công tác kiểm tra, xử lý văn bản.
Hạn chế về nhận thức, trình độ chuyên môn của cơ quan, cá nhân soạn
thảo và bản hành VBQPPL còn hạn chế. Hiện nay một số cá nhân có thẩm
quyền còn chưa đổi mới tư duy xây dựng văn bản theo yêu cầu của cơ chế mới,
5