Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
1. MBS Công ty cổ phần chứng khoán MB
2. UBCK Ủy ban chứng khoán
3. MB Ngân hàng quân đội
4. CTCK Công ty chứng khoán
5. CTCP Công ty cổ phần
6. TTLKCK Trung tâm lưu ký chứng khoán
7. SGDCK Sở giao dịch chứng khoán
1
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
8. PGD Phòng giao dịch
9. TMCP Thương mại cổ phần
MỞ ĐẦU
Thị trường chứng khoán đã ra đời hàng trăm năm nay, cùng với đó là sự
xuất hiện của các nhà môi giới chứng khoán. Hoạt động của các nhà môi giới
chứng khoán đã góp phần quan trọng vào tính “sôi động của thị trường”. Tuy
nhiên, không phải ai cũng có thể trở thành nhà môi giới chứng khoán và không
phải những hoạt động môi giới chứng khoán thành công đem lại những khoản lợi
nhuận lớn.
Trong những năm qua, Việt Nam đã có những bước phát triển kinh tế
vượt bậc. Tốc độ tăng trưởng luôn duy trì ở mức cao. Sự phát triển của nền kinh
2
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
tế đã tạo tiền đề cho sự phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán. Thị
trường chứng khoán phát triển kéo theo sự ra đời của hàng loạt các công ty chứng
khoán, và một trong số đó là công ty cổ phần chứng khoán MB.
Ngày 11/05/2000 công ty TNHH chứng khoán Thăng Long được thành
Bùi Văn Hải
CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG
MÔI GIỚI CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN
1.1. Khái quát về công ty chứng khoán.
1.1.1. Khái niệm và đặc điểm công ty chứng khoán.
- Khái niệm
Công ty chứng khoán là một định chế tài chính trung gian thực hiện các
hoạt động trên thị trường chứng khoán.
Ở Việt Nam, theo quyết định 04/1998/QD-UBCK3 ngày 13 tháng 10
năm 1998 của UBCK, CTCK là công ty cổ phần, trách nhiệm hữu hạn thành lập
4
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
hợp pháp tại Việt Nam, được ủy ban chứng khoán nhà nước cung cấp giấy phép
thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán.
- Phân loại công ty chứng khoán
Do đặc điểm một công ty chứng khoán có thể kinh doanh trên một lĩnh
vực, loại hình kinh doanh chứng khoán nhất định, do đó hiện nay có quan điểm
phân chia CTCK thành các loại sau
+ Công ty môi giới chứng khoán: Là CTCK chỉ thực hiện việc trung gian,
mua bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng.
+ Công ty bảo lãnh phát hành chứng khoán là CTCK có lĩnh vực hoạt
động chủ yếu là thực hiện hoạt động bảo lãnh để hưởng phí chênh lệch giá.
+ Công ty kinh doanh chứng khoán là CTCK chủ yếu thực hiện hoạt
động tự doanh, có nghĩa là tự bỏ vốn và tự chịu trách nhiệm về hậu quả kinh
doanh.
+ Công ty trái phiếu là CTCK chuyên mua bán các loại trái phiếu.
+ Công ty chứng khoán không tập trung là các CTCK hoạt động chủ yếu
trên thị trường OTC và họ đóng vai trò nhà tạo lập thị trường.
- Đặc điểm công ty chứng khoán
khoán
+ Giám đốc (TGĐ), các nhân viên kinh doanh (không kể nhân viên kế
toán, thủ quỹ) của CTCK phải có giấy phép hành nghề chứng khoán do UBCK
Nhà nước cấp.
Sau khi đã đáp ứng được các điều kiện, các như sáng lập CTCK phải lập
hồ sơ xin cấp phép lên UBCKNN. Hồ sơ thông thường bao gồm các loại tài liệu
sau:
1. Đơn xin cấp phép
2. Giấy phép thành lập doanh nghiệp.
2. Phương án nhân sự
6
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
3. Phương án hoạt động
4. Điều lệ CTCK
5. Các tài liệu minh chứng về vốn, tình hình sản xuất kinh doanh, cơ sở
vật chất và trình độ chuyên môn của đội ngũ quản lý với các giấy tờ khác theo
quy định.
Sau thời gian nghiên cứu hồ sơ, UBCKNN sẽ thông báo kết quả về việc
chấp thuận hay từ chối cấp phép cho thành lập CTCK.
Nếu được chấp thuận, trước khi khai trương, CTCK phải tiến hành công
bố công khai việc thành lập trên báo và các phương tiện thông tin khác. Nội dung
công bố do UBCKNN quy định.
Thứ hai: Công ty chứng khoán là trung gian trên thị trường tài
chính
Là một trung gian trên thị trường tài chính, công ty chứng khoán có đầy
đủ các đặc điểm của một trung gian tài chính khác, được thể hiện các mặt sau:
+ Trung gian thông tin
Công ty chứng khoán được trang bị công nghệ thông tin hiện đại và đội
ngũ nhân viên chuyên nghiệp nên có thể tiếp cận được nhiều nguồn thông tin
có yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
- CTCK khi thực hiện hoạt động tư vấn phải cung cấp thông tin đầy đủ
cho khách hàng và giải thích rõ mức độ rủi ro mà khách hàng phải gánh chịu,
không được khẳng định mức lợi nhuận mà khách hàng có thể kiếm được.
- CTCK không được phép nhận bất cứ khoản thù lao nào ngoài các thù
lao thông thường mà dịch vụ tư vấn mang lại.
- Ở nhiều nước, các CTCK phải đóng góp tiền vào quỹ bảo vệ nhà đầu tư
chứng khoán để bảo vệ lợi ích khách hàng trong trường CTCK mất khả năng
thanh toán.
8
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
- Nghiêm cấm thực hiện các giao dịch nội gián, các CTCK không đựợc
phép sử dụng các thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán cho chính mình, gây
thiệt hại cho khách hàng.
Các công ty chứng khoán không được thực hiện các hoạt động làm cho
khách hàng hiểu lầm về giá cá và bản chất giá trị của chứng khoán, và các hoạt
động gây thiệt hại cho khách hàng.
Nhóm nguyên tắc về tài chính
- Đảm bảo các yêu cầu về vốn, cơ cấu vốn và nguyên tắc hạch toán, báo
cáo theo quy định của UBCK nhà nước. Đảm bảo nguồn tài chính trong cam kết
kinh doanh chứng khoán với khách hàng.
- Công ty chứng khoán không được dùng tiền của khách hàng để kinh
doanh trừ khi đó là hoạt động kinh doanh cho khách hàng.
- Công ty chứng khoán phải tách bạch giữa tài sản của công ty và chứng
khoán của khách hàng và không được dùng chứng khoán của khách hàng để thế
chấp trừ trường hợp được sự đồng ý của khách hàng.
1.1.2. Các hoạt động cơ bản của công ty chứng khoán.
Công ty chứng khoán là một trung gian tài chính, thực hiện các hoạt động
cơ bản sau: Môi giới, tự doanh, quản lý danh mục đầu tư, bảo lãnh phát hành, tư
sách khách hàng.
Theo thông lệ và trong các quy định chung trên thế giới thì hoạt động tư
vấn đầu tư và môi giới là hai họat động kinh doanh tách biệt nhau của công ty
chứng khoán. Tuy nhiên trên thực tế hiện nay, trong hoạt động môi giới luôn có
hoạt động tư vấn. Người đầu tư trông đợi người môi giới thực hiện ba công việc
sau đây:
1) Cho họ biết lúc nào thì mua
2) Cho họ biết lúc nào thì bán
10
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
3) Cho họ biết những gì đang diễn biến trên thị trường.
Nhà đầu tư khi tìm đến các công ty chứng khoán nói chung hay các công
ty môi giới nói riêng luôn muốn nhận được từ nhân viên môi giới những lời
khuyên, lời tư vấn về mọi vấn đề liên quan đến hoạt động mua bán đầu tư của họ.
Có những nhà đầu tư khi tìm đến với nhân viên môi giới chưa hề biết một chút gì
về chứng khoán hay họ cũng chưa tạo nên mục tiêu đầu tư cụ thể nào. Họ tìm đến
là mong muốn được tư vấn, giúp đỡ trong việc đưa ra quyết định. Nhân viên môi
giới lại là những người đại diện của công ty để gặp gỡ, trao đổi với khách hàng.
Có trường hợp nhà đầu tư coi nhân viên môi giới như là người đại diện, giống
như người chăm sóc riêng về tiền bạc cũng giống như luật sư hay bác sĩ chăm sóc
bảo vệ sức khỏe cho họ. Do đó, môi giới và tư vấn luôn đi liền với nhau. Hoạt
động môi giới không thể tách rời với hoạt động tư vấn.
Nhưng môi giới trong tư vấn và tư vấn tài chính, đầu tư vẫn có những
điểm khác biệt. Thứ nhất là về phí. Phí tư vấn trong hoạt động môi giới thường là
dịch vụ đi kèm theo chức năng cơ bản của nó. Các công ty chứng khoán thường
không thu phí này. Còn trong họat động tư vấn đầu tư tài chính, các công ty
thường thu phí theo hợp đồng đã ký với khách hàng. Thứ hai là trách nhiệm mà
nhân viên môi giới và nhân viên tư vấn phải chịu cũng có sự khác biệt. Nhân viên
môi giới chỉ chịu trách nhiệm về mặt uy tín. Lời khuyên, lời tư vấn dành cho
biệt bao gồm tách biệt về: yếu tố con người, quy trình nghiệp vụ, vốn và tài sản
của khách hàng và công ty.
Ưu tiên khách hàng
Công ty chứng khoán phải tuân thủ nguyên tắc ưu tiên khách hàng khi tự
doanh, điều đó có nghĩa là lệnh của khách hàng phải được giao dịch trước lệnh
của công ty, nguyên tắc này đảm bảo tính công bằng khách hàng trong quá trình
giao dịch chứng khoán. Do đặc thù nghề nghiệp công ty chứng khoán thường
12
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
nắm bắt được thông tin và diễn biến thị trường trước khách hàng nếu không có
nguyên tắc trên công ty sẽ tranh mua bán chứng khoán trước khách hàng.
Hoạt động tự doanh góp phần bình ổn thị trường
Công ty chứng khoán hoạt động tự doanh góp phần bình ổn giá cả thị
trường. Trong trường hợp này hoạt động tự doanh là hoạt động bắt buộc theo luật
định. Pháp luật các nước đều quy định một tỷ lệ phần trăm nhất định trong giao
dịch của mình cho hoạt động bình ổn thị trường. Theo đó công ty chứng khoán có
nghĩa vụ bán ra khi thị trường tăng nóng và mua vào khi thị trường giảm điểm
mạnh để giữ giá chứng khoán ổn định.
Hoạt động tạo lập thị trường
Khi mới phát hành các chứng khoán chưa có thị trường để giao dịch. Các
công ty chứng khoán đóng vai trò mua bán các chứng khoán này, nhằm tạo tính
thanh khoản. Trên các thị trường chứng khoán phát triển, các công ty chứng
khoán thực hiện hoạt động mua bán trên thị trường OTC. Theo đó họ liên tục cập
nhật các bảng báo giá về chứng khoán mà họ mua, bán với các nhà kinh doanh
khác. Như vậy, họ sẽ duy trì được một thị trường mua bán liên tục đối với các
chứng khoán mà họ kinh doanh.
+ Các hình thức tự doanh
Giao dịch gián tiếp: Các công ty thực hiên mua bán thông qua sở giao,
lệnh mua bán chứng khoán với khách hàng mà họ không xác định được trên thị
Bán riêng cho các tổ chức, các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí
Bán cho các nhà đầu tư hiện hữu hay nhà đầu tư có quan hệ với tổ chức
phát hành
Bán rộng rãi ra công chúng
14
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
Đến đúng ngày hợp đồng công ty phải giao lại tiền cho tổ chức phát
hành, số tiền bằng số tiền bằng giá trị chứng khoán sau khi trừ đi phí bảo lãnh.
1.1.2.4. Hoạt động quản lý danh mục đầu tư.
Đây là hoạt động quản lý vốn ủy thác của khách hàng để đầu tư vào
chứng khoán thông qua một danh mục đầu tư nhằm sinh lợi cho khách hàng trên
cơ sở sinh lợi nhuận và bảo toàn vốn cho khách hàng. Quản lý danh mục đầu tư
là một hoạt động tư vấn tổng hợp thông qua việc khách hàng ủy thác tiền cho
công ty chứng khoán đầu tư theo một chiến lược hay một nguyên tắc nhất định.
Quy trình hoạt động quản lý danh mục đầu tư
Xúc tiến tìm hiểu và nhận quản lý: Công ty chứng khoán và khách hàng
gặp nhau tìm hiểu về khản năng tài chính, chuyên môn từ đó đưa ra các yêu cầu
về ủy thác
Ký hợp đồng quản lý: CTCK kí kết hợp đồng giữa khách hàng và công ty
theo các yêu cầu về nội dung về vốn, thời gian ủy thác, mục đích đầu tư, quyền
và trách nhiệm các bên, phí ủy thác đầu tư
Thực hiện hợp đồng ủy thác: Công ty chứng khoán thực hiện đầu tư theo
các cam kết trong hợp đồng đảm bảo các nguyên tắc về vốn, tài sản tách biệt giữa
công ty và khách hàng
Kết thúc hợp đồng, khách hàng có nghĩa vụ thanh toán phí quản lý theo
cam kết trong hợp đồng và xử lý các trường hợp khi công ty chứng khoán ngừng
hoạt động, giải thể hoặc phá sản.
1.1.2.5. Hoạt động tư vấn đầu tư.
Tư vấn đầu tư chứng khoán là việc công ty chứng khoán sử dụng các
trách nhiệm về những thiệt hại mà lời khuyên mình đưa ra.
16
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
Không được mời chào dụ dỗ khách hàng mua bán một một loại chứng
khoán nào đó. Hoạt động tư vấn phải dựa trên những yếu tố khách quan là quá
trình phân tích tổng hợp, logic các vấn đề nghiên cứu.
1.1.2.6. Các hoạt động khác.
+ Lưu ký chứng khoán: là việc lưu giữ các chứng khoán của khách hàng
thông qua tài khoản lưu ký chứng khoán. Đây là quy định bắt buộc trong giao
dịch chứng khoán vì giao dịch chứng khoán trên thị trường tập trung là giao dịch
theo hình thức ghi sổ. Khách hàng phải mở tài khoản lưu ký tại công ty chứng
khoán hoặc ký gửi chứng khoán. Khi thực hiện hoạt động lưu ký chứng khoán,
CTCK thu được một khoản phí từ lưu ký, chuyển nhượng chứng khoán.
+ Quản lý thu nhập cho khách hàng: xuất phát từ lưu ký chứng khoán cho
khách hàng, công ty theo dõi thu lãi, cổ tức chứng khoán và đứng ra thu nhận cổ
tức và thực hiên chi trả cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng.
+Hoạt động tín dụng: Các công ty chứng khoán cung cấp cho khách hàng
nghiệp vụ bán khống và cho vay cầm cố
+Hoạt động quản lý quỹ: Ở một số thị trường chứng khoán, pháp luật về
chứng khoán còn cho phép các công ty chứng khoán tham gia quản lý quỹ đầu tư.
Theo đó, công ty chứng khoán cử đại diện của mình để quản lý sử dụng vốn và
tài sản của quỹ đầu tư để đầu tư vào thị trường. Công ty chứng khoán được thu
phí quản lý đầu tư
1.2. Hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty chứng khoán.
1.2.1. Khái niệm môi giới chứng khoán.
Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian mua bán chứng khoán cho
khách hàng để hưởng hoa hồng, làm dịch vụ nhận các lệnh mua, lệnh bán chứng
khoán của khách hàng, chuyển các lệnh mua bán đó vào Sở giao dịch chứng
17
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
1.2.2. Vai trò của hoạt động môi giới chứng khoán.
Trong nền kinh tế thị trường, sự chuyên môn hóa trong hoạt động kinh
doanh sản xuất thể hiện rất rõ nét. Đặc biệt trên thị trường chứng khoán sự
chuyên môn hóa lại càng sâu sắc hơn. Với vai trò làm trung gian trong các giao
dịch mua bán chứng khoán giữa nhà đầu tư với tổ chức phát hành hoặc nhà đầu
tư khác thì hoạt động môi giới giữ vai trò quyết định. Vai trò quan trọng của hoạt
động môi giới được thể hiện các mặt sau.
- Môi giới chứng khoán là trung gian đại diện cho công ty chứng
khoán cũng như cho khách hàng
Hoạt động môi giới luôn tiếp xúc thường xuyên với khách hàng, do vậy
hoạt động này có thể quyết định hình ảnh của công ty trong con mắt khách hàng.
Khi khách hàng tiếp xúc, tìm hiểu về hoạt động của thị trường chứng khoán thì
với các hoạt động môi giới tư vấn giới thiệu cho khách hàng về các hoạt động của
thị trường, nhân viên môi giới sẽ có thể giúp cho khách hàng đưa ra được các
quyết định. Cho nên, việc đánh gía ban đầu của nhà đầu tư về công ty chứng
khoán sẽ thông qua việc xem xét hoạt động môi giới.
Vì vậy có thể nói hoạt động môi giới chính là bộ mặt của công ty chứng
khoán và là đại diện cho công ty khi tiếp xúc với khách hàng. Và cuối cùng môi
giới cũng sẽ đại diện cho khách hàng trong việc giao dịch mua bán chứng khoán
sau khi đã thực hiện việc tư vấn cho khách hàng.
- Phát triển sản phẩm và dịch vụ trên thị trường
Việc tiếp xúc khách hàng thường xuyên được lắng nghe những đánh giá
của họ về những dịch vụ đã cung cấp, đây là những thông tin hết sức bổ ích cho
các công ty. Bởi khi một sản phẩm mới hay dịch vụ mới mà công ty đưa vào triển
khai thì sẽ tồn tại nhiều hạn chế, nhất định sự phản hồi của khách hàng sẽ được
19
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
thông qua các nhân viên môi giới. Có thể nói hoạt môi giới chính là nguồn cung
một loại chứng khoán, trước tiên nhà đầu tư phải tiến hành tìm hiểu về thông tin
về công ty, phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh, và quyết định mua với mức
giá nào cho hợp lý. Để thực hiện những bước trên đòi hỏi nhà đầu tư phải bỏ ra
một chi phí rất lớn mà không phải nhà đầu tư nào cũng có thể đáp ứng được. Và
ở đây, chỉ có những công ty chứng khoán hoạt động chuyên nghiệp trên quy mô
lớn mới có khả năng trang trải do được hưởng lợi ích kinh tế nhờ quy mô lớn.
Quá trình tìm kiếm đối tác giữa người mua và người bán cũng tỏ ra dễ dàng hớn
khi có hoạt động môi giới. Nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường chứng khoán
rất cần giảm thiểu những chi phí về tìm kiếm thông tin sản phẩm và khách hàng
và họ đã được giúp đỡ từ những sản phẩm của hoạt động môi giới. Có thể nói
hoạt động môi giới là người bạn không thể thiếu được cho các nhà đầu tư.
- Hoạt động môi giới đã góp một phần vào việc tăng chất lượng và
hiệu quả hoạt động của công ty chứng khoán
Sự phát triển của các công ty chứng khoán là một điều tất yếu. Cũng
giống như tất cả các loại hình kinh doanh khác, cũng là các doanh nghiệp làm ăn.
Do vậy để có thể tăng doanh thu cho công ty mình, các công ty chứng khoán luôn
tìm mọi cách để thu hút được ngày càng nhiều khách hàng giao dịch tại công ty
mình. Và để làm được điều đó thì tất yếu là phải nhờ đến hoạt động môi giới. Vì
thế có thể nói hoạt động môi giới đã góp phần quan trọng vào việc tăng doanh thu
cho công ty và bên cạnh đó là tạo nên sự phát triển cho cả thị trường nhờ sự cạnh
tranh về sản phẩm môi giới.
- Hoạt động môi giới góp phần hình thành nền văn hóa đầu tư
Đầu tư tài chính là một hình thức đầu tư chủ yếu thông qua hình thức
mua chứng khoán, trái phiếu hoặc các công cụ tài chính khác. Nhà đầu tư tài
21
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
chính thông thường chỉ nhắm vào mục đích mua và bán chứ ít làm tăng giá trị
thực của công ty mà họ đầu tư vào. Hoạt động của nhân viên môi giới chứng
khoán khi đã thâm nhập sâu rộng vào cộng đồng các doanh nghiệp và người đầu
đưa ra Như vậy, dịch vụ, việc làm mới được tạo ra, môi trường kinh doanh trở
nên đa dạng hơn.
1.2.3. Quy trình của hoạt động môi giới chứng khoán.
Để tham gia đầu tư khách hàng phải thực hiện theo các bước sau :
Bước 1: Khách hàng mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại một công ty
chứng khoán thành viên của trung tâm giao dịch chứng khoán.
Với đầy đủ các điều kiện: khách hàng cá nhân cũng như tổ chức trong và
ngoài nước khi có đủ tư cách pháp nhân đều có thể mở tài khoản giao dịch chứng
khoán. Mức phí mở tài khoản phụ thuộc vào từng thị trường. Khi khách hàng mở
tài khoản giao dịch chứng khoán cũng đồng nghĩa với việc khách hàng đã ký kết
một hợp đồng ủy thác cho công ty chứng khoán nơi mình mở tài khoản. Lúc đó
công ty chứng khoán sẽ thực hiện các hoạt động về môi giới, lưu ký, quản lý tài
khoản cho khách hàng. Sau khi đã ký hợp đồng mở tài khoản khách hàng có
thể giao dịch mua bán chứng khoán trên tài khoản của mình. Các hoạt động về
môi giới, lưu ký, quản lý tài khoản, sẽ được công ty chứng khoán chăm sóc và
theo dõi cho khách hàng. Với từng thị trường khác nhau pháp luật quy định việc
một pháp nhân có thể đứng tên chủ sở hữu một hay nhiều tài khoản chứng khoán
khác nhau. Tài khoản giao dịch hiện nay có hai loại phổ biến là tài khoản tiền mặt
và tài khoản ký quỹ.
Bước 2 : Khách hàng thực hiện ký quỹ tiền mặt để mua chứng khoán
hoặc lưu ký chứng khoán để bán chứng khoán.
23
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01
Học viện Tài Chính Luận văn tốt nghiệp
Khách hàng khi tham gia giao dịch trên thị trường chứng khoán để có thể
thực hiện mua chứng khoán cho mình thường phải thực hiện ký quỹ tiền mặt
hoặc cũng có thể vay tiền của công ty chứng khoán để tham gia mua chứng
khoán. Còn với việc bán chứng khoán thì khách hàng phải thực hiện lưu ký
chứng khoán mình có để bán hoặc có thể vay chứng khoán của công ty để bán
(bán khống)
(trong đó T là ngày giao dịch còn n là ngày thanh toán) vì vậy khách hàng có thể
biết được việc chứng khoán mình mua được sẽ về trong bao nhiêu ngày và việc
mình bán chứng khoán thì tiền bán sẽ về tài khoản mình trong bao nhiêu ngày.
Bước 5 : Thanh toán bù trừ giao dịch
Sau khi hoàn tất việc giao dịch được thực hiện thì sẽ bắt đầu việc thanh
toán giao dịch. Việc đối chiếu lệnh của khách hàng và lệnh khớp nếu trùng nhau
thì:
+ Với việc hạch toán tiền mặt mua bán chứng khoán khách hàng sẽ được
thông qua ngân hàng chỉ định thanh toán. Việc phải thanh toán tiền mua bán
chứng khoán cộng với một khoản phí giao dịch và hạch toán sẽ được thực hiện
trực tiếp trên tài khoản của khách hàng. Nếu là thị trường khớp lệnh liên tục thì
quá trình hạch toán diễn ra liên tục và số dư tiền mặt trên tài khoản của khách
hàng vì thế cũng thay đổi liên tục.
+ Với việc hạch toán chứng khoán sẽ được thông qua trung tân lưu ký
chứng khoán. Việc chuyển đổi chứng khoán sở hữu ( mà ở đây chủ yếu là chứng
khoán ghi sổ) sẽ được trung tâm lưu ký chuyển đổi giữa các tài khoản với nhau
theo hình thức thanh toán bù trừ đa phương hoặc song phương.
1.2.4. Các loại hình môi giới chứng khoán.
25
Sinh viên: Bùi Văn Hải CQ47/17.01