SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ TIN THỂ HIỆN MÌNH TRƯỚC ĐÁM
ĐÔNG QUA MÔN HỌC GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CHO
HỌC SINH THPT"
A. Đặt vấn đề:
Để rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là điều hết sức cần thiết và quan trọng đối
với ngành giáo dục và đào tạo ở nước ta hiện nay. Xuất phát từ yêu cầu của thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cũng như bảo vệ vững chắc tổ quốc Việt
Nam XHCN, chúng ta rất cần đến những người có đủ đức và tài năng để phục vụ tổ quốc.
Hơn nữa căn cứ vào tình hình thực tế hiện nay khi đạo đức của giới trẻ đang xuống cấp
nghiêm trọng, thế hệ thanh niên học sinh nói chung và học sinh THPT Cẩm Thuỷ 2 nói
riêng thể hiện rất yếu các kỹ năng sống của mình. Đây là điều rất được quan tâm của các
cấp các ngành và nhất là ngành giáo dục và đào tạo. Năm học 2009 – 2010, lần đầu tiên
Bộ GD&ĐT đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vào chỉ thị về nhiệm vụ
năm học. Cho đến nay, mặc dù kết quả của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
chuyển biến còn chậm, song việc giáo dục này vẫn luôn luôn được dư luận xã hội coi
điều đó là rất cần thiết.
Vì sao giáo dục kỹ năng lại được chúng ta quan tâm như vậy?
Bởi vì giáo dục kỹ năng sống chính là giáo dục cho học sinh ý thức được giá trị của
bản thân trong mối quan hệ xã hội, từ đó từng cá nhân mới có được niềm tin vào bản
thân, sau đó là vào xã hội và cuộc sống. Giáo dục kỹ năng sống sẽ giúp các em hiểu biết
về thể chất, tinh thần của bản thân mình, từ đó biết bảo vệ mình tránh stress và khủng
hoảng tâm lý. Đồng thời qua đó giáo dục những hiểu biết, hành vi, thói quen ứng xử xã
hội sao cho có văn hoá, hiểu biết và chấp hành pháp luật. Nói chung về giáo dục kỹ năng
sống là giáo dục làm người - những con người có thể thích ứng với nhiều hoàn cảnh và
đòi hỏi khác nhau của cuộc sống. Những hành vi của mỗi người, đặc biệt là những người
ở lứa tuổi vị thành niên không phải tự nhiên mà tốt mà cần phải kết hợp cả gia đình, nhà
trường và xã hội.
Là một giáo viên THPT, tôi nghĩ rằng cần phải làm rất nhiều việc, trong đó có việc
giáo dục các kỹ năng sống cho học sinh mà cụ thể đó là rèn luyện kỹ năng tự tin thể hiện

lớp như hát đơn ca tuy nhiên vẫn còn chưa thực sự tự tin. Riêng học sinh khối lớp 12 của
năm học này có tiến bộ rõ rệt. Các em tự tin hơn và có thái độ nhiệt tình hăng hái trong
các hoạt động tập thể và ngay cả trong học tập môn GD NGLL do tôi phụ trách, các em
cũng rất tích cực song số này là chưa nhiều. Các em thường có quan niệm cho rằng thể
hiện mình trước đám đông là thẹn, là xấu hổ đôi khi nặng nề hơn các em thường chỉ trích,
nói xấu bạn khi bạn tích cực thể hiện mình trước đám đông. Điều này dẫn đến các em
thường tự ti, không mặn mà với công việc này. Những buổi học như vậy thường thì các
giáo viên nói chung và bản thân tôi nói riêng cảm thấy rất nặng nề, vất vả, công việc
không mấy hiệu quả, đôi khi tôi còn cảm thấy chán nản với những lớp mà học sinh cứ ì ra
và không có phản ứng gì. Nhất là đối với môn học hoạt động ngoài giờ lên lớp, các em
học sinh thường nghĩ rằng môn học này không có điểm đánh giá, không tham gia xếp loại
học lực nên gây khó khăn rất nhiều cho tôi.
Xét từ góc độ dạy học đổi mới, tôi nhận thấy rằng việc giáo dục học sinh và lấy học
sinh là trung tâm lĩnh hội tri thức và giáo viên chỉ là người hướng dẫn và tổ chức cho các
em. Nhưng để thành công và mang lại hiệu quả cao trong giáo dục học sinh, nhất là giáo
dục đạo đức cho học sinh thì hơn lúc nào hết, chúng ta phải rèn luyện cho học sinh rất
nhiều kỹ năng sống trong đó có kỹ năng tự tin thể hiện mình trước đám đông là điều mà
tôi thấy tâm đắc và rất quan tâm. Bởi vì môn GD NGLL là môn học rất cần đến khả năng
tham gia hoạt động giao tiếp của học sinh trước đám đông. Đây là môn học cũng khá khó
đối với bản thân tôi, những khó khăn từ việc giảng dạy môn học này là rất rõ: Môn học
đòi hỏi khả năng tư duy sáng tạo rất lớn, là môn học ngoài kiến thức xã hội rộng kết hợp
một số năng khiếu để tạo không khí thoải mái, dễ tiếp thu trong học tập của học sinh,
trong khi giáo viên lại không biết hát. Để thu hút được sự chú ý cao, sự thích thú trong
tiếp thu kiến thức của học sinh trong giờ dạy môn GDNGLL, trước khi vào hoạt động
giảng dạy môn học này thường giáo viên bộ môn hay cho học sinh cùng hát với mình để
tạo không khí vui tươi phấn khởi trong học tập, hơn nữa tạo ra được sự đoàn kết, thâm
thiện cho học sinh và tăng khả năng chú ý cao. Ví dụ như giáo viên bắt cái cho cả lớp hát
các bài dành cho cho các em thiếu nhi, bởi các bài đó hầu như học sinh cấp 3 ai cũng
thuộc để tránh việc chọn bài hát mà ít người thuộc dẫn đến nhiều người không hát được
và những ai thuộc thì cũng không hát và thường thì các em đùn đẩy nhau. Sau đó giáo

xuống thấp vuông góc với cơ thể và nói con gái. Động tác giơ tay phải nhanh và yêu cầu
học sinh phải làm theo nhanh. Lúc này rất nhiều người làm sai quy định và quản trò đột
ngột dừng để hai trợ lý của mình cùng bắt những người làm sai và thường thì chỉ cần bắt
từ 3 đến 5 em học sinh để phạt là đủ, riêng trong trò chơi này chỉ cần bắt một học sinh
nam và ba học sinh nữ hoặc hai nam hai nữ để sao cho được một gia đình trong đó có bố
mẹ và hai người con. Tuy nhiên người chơi cũng hay gian dối thường bỏ tay xuống rất
nhanh và chối từ việc mình làm sai khiến trò chơi phải tổ chức đi tổ chức lại nhiều lần
mới bắt đủ số người để phạt. Những người chơi bị mời lên phía trước thì họ không có đủ
tự tin để chấp hành hình phạt của trò chơi đưa ra và quản trò mất khá nhiều thời gian.
Hình phạt cụ thể là: Quản trò hát bài hát ba ngọn nến lung linh của nhạc sỹ Ngọc Lễ:
Ba là cây nến vàng, mẹ là cây nến xanh, con là cây nến hồng
Ba ngọn nến lung linh a à á a a thắp sáng một gia đình.
Sau đó quản trò yêu cầu người bị phạt làm theo yêu cầu của bài hát mà quản trò hát. Cụ
thể là:
Ba là cây nến vàng, mẹ là cây nến xanh, con là cây nến hồng
Ba ngọn nến lung linh a à á a a ba nắm tay má đi nào
Đoạn hành động trên liên tục được thay thế bằng nhiều cụm từ như: ba bế con đi
nào Trò chơi đến đoạn này thường là cực kỳ hấp dẫn và rất sôi nổi. Tuy nhiên người
chơi thường rất ngại ở đoạn này vì đang là lứa tuổi học trò mà đóng một gia đình thật
khiến các em rất thẹn thùng. Đây là cơ hội để rèn luyện cho học trò kỹ năng tự tin thể
hiện mình trước đám đông và không phải ai cũng thực hiện một cách thuần thục được.
Chính điều này đã tạo ra sức hấp dẫn của trò chơi và có tác dụng rất lớn với khả năng của
học trò.
- Trong giảng dạy bài học đôi khi giáo viên bộ môn hỏi những nội dung liên quan
đến bài học thì các em cũng không nhiệt tình trả lời. Trong giờ học các em còn nói
chuyện riêng, làm việc riêng không tập trung chú ý bài học. Khi dạy tập trung như thế
này, việc các em đôi khi không chú ý cũng là điều dễ hiểu, vì tâm lý lứa tuổi học trò lúc
này khi được học môn học thoải mái về tâm lý, ít phải ghi chép, học nhưng lại được chơi
nên các em thường đùa nghịch nhau, trêu nhau, nói chuyện riêng, làm ồn lớp. Đây là điều
khiến giáo viên dạy rất vất vả, vì một buổi học có tới 3 đến 4 lớp ( khoảng 120 – 160 )

- Do khả năng điều khiển lớp học đông học sinh của giáo viên còn hạn chế. Với
một lớp thường là hơn 160 em, giáo viên buộc phải nói vào mích, không gian loãng nên
rất khó điều khiển lớp học cũng như việc quan sát lớp học cũng rất khó trong khi giáo
viên chỉ quen quản lý lớp học sinh với sĩ số từ 50 em trở lại.
- Do tổ chức các nội dung ngoài giờ còn hạn chế. Đây là môn học mới và lại được
tập huấn bởi nhiều giáo viên, giáo viên ít năng khiếu nên sức hấp dẫn của môn học mang
tên gọi giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp là rất ít. Mặc dù đây vẫn là một bộ môn giáo
dục tri thức cho học sinh nhưng nó lại rất cần đến năng khiếu cá nhân của giáo viên giảng
dạy cũng như của học sinh. Thường thì đối với mỗi tiết học không giống bình thường.
Khi vào giờ dạy giáo viên thường cho các em học sinh hát tập thể để tạo không khí đoàn
kết hoặc tổ chức các trò chơi tập thể, cho học sinh thể hiện các năng khiếu của mình như
hát đơn ca. Như vậy khi vào bài giảng chính thức thì giáo viên sẽ đạt được mục tiêu của
bài học một cách thuận lợi nhất.
- Do học sinh còn giữ thói quen bị động trong lĩnh hội tri thức nên sự phụ thuộc còn
tồn tại. Đây là thói quen rất xấu tồn tại trong nhận thức của học sinh. Hiện nay trước yêu
cầu rất quyết liệt mà Bộ giáo dục và đào tạo cũng như Sở giáo dục và đào tạo Thanh Hoá
về tích cực đổi mới hoạt động dạy học trong đó phải xác định lấy người học làm trung
tâm. Nhận thức rõ điều này giáo viên đang áp dụng những phương dạy học đổi mới để
khắc phục thói quen này. Hướng dẫn và đưa ra kiến thức để học sinh tìm tòi suy nghĩ và
tìm ra chân lý là điều cũng rất cần thiết trong môn học này.
- Do học sinh chưa chủ động rèn luyện khi có cơ hội thể hiện mình, thường là các
em chờ giáo viên gọi mà chưa có tinh thần xung phong do đó chưa có tính chủ động,
chưa tin tưởng vào chính bản thân mình. Việc phát biểu xây dựng bài là việc hết sức quan
trọng đối với người học. Nó giúp người học thể hiện mình để từ đó giáo viên biết được
suy nghĩ của học sinh là đúng hay sái để kịp thời uốn nắn, đồng thời giúp học sinh rèn
luyệnn được kỹ năng thể hiện mình trước đám đông. Công việc này phải thường xuyên
và liên tục. Nhiều em có tư tưởng ngại ngùng dấu dốt, sợ phát biểu sai các bạn khác cười
mình nên không hay giơ tay phát biểu. Đó là những suy nghĩ rất sai lầm mà chúng ta
cũng như bản thân tôi là giáo viên giảng dạy cần phải khắc phục cho các em.
4. Giải pháp khắc phục tồn tại:

bài hát nhạc trẻ mà học sinh đang yêu thích là điều rất tốt vì lứa tuổi này cần sự đồng cảm
rất lớn nếu giáo viên làm được điều này học sinh cảm thấy mình như có thêm một người
bạn mà lại là thầy cô của mình thì các em sẽ cảm thấy rất thích thú và hào hứng.
- Mặt khác, giáo viên cần phải biết tổ chức tốt các trò chơi. Chính môn học ngoài
giờ lên lớp tập trung được rất nhiều sự quan tâm và chú ý của học sinh chính là từ việc tổ
chức các trò chơi mà giáo viên mang đến lớp học. Có những buổi học các em học sinh
được thầy giáo bộ môn tổ chức cho các em chơi trò chơi mà các em không muốn về khi
hết giờ và cứ muốn chơi mãi. Thường thì khi mới vào trò chơi các em còn lúng túng, thẹn
thùng và chưa tự tin chơi nhưng khi giáo viên tổ chức tốt thì các em hăng hái và rất tự tin.
Vì vậy giáo viên nên tổ chức các trò chơi. Để làm được điều đó, ngoài khả năng của giáo
viên thì chúng ta nên nhờ sự trợ giúp của học sinh ngay tại lớp học bằng cách chọn hai
em học sinh có nhan sắc: một nam, một nữ cùng mình tham gia điều khiển trò chơi. Đây
là hai trợ lý rất đắc lực của giáo viên trong việc tổ chức các trò chơi. Nhiệm vụ của các
em thường là giúp giáo viên quan sát kỹ các bạn mình thực hiện các yêu cầu của giáo
viên. Mục tiêu của các trò chơi là phải bắt được các em học sinh thực hiện sai hướng dẫn
của giáo viên đối với trò chơi để phạt và mang lại niềm vui cho số đông. Biểu hiện và
thái độ của đám đông là reo hò phấn khởi vui vẻ thích thú khi người quản trò phạt một
người chơi nào đó nên chúng ta không cần bắt nhiều và phải chọn bắt những em mà giáo
viên đã đưa vào tầm ngắm từ trước. Đó phải là các em mạnh dạn đã từng tham gia nhiều
các hoạt động của đoàn trường, hoặc là ban cán sự của các lớp, đặc biệt là các lớp trưởng
và bí thư các chi đoàn học sinh. Đây là đối tượng cần ngắm đầu tiên tạo nên nền tảng cho
các em khác vì các em này có được sự tự tin để thực hiện các yêu cầu và mức phạt của
trò chơi. Sau đó tự khắc các em học sinh khác cũng muốn được thể hiện mình. Quả thực
đây cũng không phải là điều dễ bởi khi chúng ta chon ngẫu nhiên mà đúng vào các em
học sinh có tính cách nhút nhát thì sẽ mất thời gian, không tạo nên nền tảng ban đầu của
giờ học thì khi giáo viên có gọi mời các em khác cũng sẽ rất khó học có đi chăng nữa thì
cũng không sôi nổi, thậm chí còn không tực hiện được trò chơi mà mình đang điều khiển.
- Giáo viên tìm kiếm một số học sinh có năng khiếu hát hay, có tính cách sôi nổi,
mạnh dạn trong cuộc sống cũng như trong học tập, gặp gỡ riêng và đào tạo các em giúp
mình trong một số hoạt động để tạo không khí sôi nổi, tự tin trong học sinh. Bởi vì có

- Nếu là các em biết hát mà lớp giới thiệu, thầy giáo mời nhưng không lên thì giáo
viên có thể xuống tận nơi đưa tay mình ra và cầm tay em đó dẫn lên phía sân khấu để thể
hiện tạo không khí thân mật giữa thầy và trò. Khi tên học sinh hát mà trùng với tên các ca
sỹ đang được giới trẻ hâm mộ giáo viên có thể giới thiệu bằng tên ca sĩ đó để tạo không
khí tự tin cho học sinh. Tôi nhận thấy nếu tạo ra không khí này các em rất vui và những
người thể hiện cũng rất phấn khích và như vậy là tạo được tiền lệ cho học sinh có thể tự
tin thể hiện mình trước đám đông.
5. Tổ chức thực hiện:
Đây là sáng kiến cũng như kinh nghiệm mà tôi đã phát hiện và rút ra qua các năm
dạy môn học giáo dục ngoài giờ lên lớp 2010 - 2011, 2011 - 2012 và tôi đã áp dụng cho
năm học 2012-2013.
6. Kiểm nghiệm:
Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn học
giáo dục ngoài giờ lên lớp năm học 2012 - 2013, tôi nhận thấy rằng ý thức học sinh tham
gia học tập môn học này, số lượng học sinh tham gia môn học là rất tốt, đặc biệt là kỹ
năng thể hiện mình trước đám đông của học sinh được cải thiện rất nhiều.
Trong các năm học 2010 – 2011, 2011- 2012, 2012 – 2013 tôi đã theo dõi, thống kê
các thử nghiệm của mình và nhận thấy rằng với sáng kiến này đã thay đổi được rất nhiều
thói quen không tự tin thể hiện mình trước đám đông của học sinh. Cụ thể là tôi đã thống
kê kết quả này qua các năm học nêu trên:
TT Năm học Số HS
được thử
nghiệm
Kết quả đạt được
chưa theo mong
muốn
Kết quả đạt được
theo mong muốn
1 2010 -
2011