A. Đặt vấn đề:
Để rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là điều hết sức cần thiết và quan trọng
đối với ngành giáo dục và đào tạo ở nước ta hiện nay. Xuất phát từ yêu cầu của thời kỳ
đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cũng như bảo vệ vững chắc tổ quốc
Việt Nam XHCN, chúng ta rất cần đến những người có đủ đức và tài năng để phục vụ
tổ quốc. Hơn nữa căn cứ vào tình hình thực tế hiện nay khi đạo đức của giới trẻ đang
xuống cấp nghiêm trọng, thế hệ thanh niên học sinh nói chung và học sinh THPT Cẩm
Thuỷ 2 nói riêng thể hiện rất yếu các kỹ năng sống của mình. Đây là điều rất được
quan tâm của các cấp các ngành và nhất là ngành giáo dục và đào tạo. Năm học 2009 –
2010, lần đầu tiên Bộ GD&ĐT đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vào
chỉ thị về nhiệm vụ năm học. Cho đến nay, mặc dù kết quả của việc giáo dục kỹ năng
sống cho học sinh chuyển biến còn chậm, song việc giáo dục này vẫn luôn luôn được
dư luận xã hội coi điều đó là rất cần thiết.
Vì sao giáo dục kỹ năng lại được chúng ta quan tâm như vậy?
Bởi vì giáo dục kỹ năng sống chính là giáo dục cho học sinh ý thức được giá trị
của bản thân trong mối quan hệ xã hội, từ đó từng cá nhân mới có được niềm tin vào
bản thân, sau đó là vào xã hội và cuộc sống. Giáo dục kỹ năng sống sẽ giúp các em hiểu
biết về thể chất, tinh thần của bản thân mình, từ đó biết bảo vệ mình tránh stress và
khủng hoảng tâm lý. Đồng thời qua đó giáo dục những hiểu biết, hành vi, thói quen ứng
xử xã hội sao cho có văn hoá, hiểu biết và chấp hành pháp luật. Nói chung về giáo dục
kỹ năng sống là giáo dục làm người - những con người có thể thích ứng với nhiều hoàn
cảnh và đòi hỏi khác nhau của cuộc sống. Những hành vi của mỗi người, đặc biệt là
những người ở lứa tuổi vị thành niên không phải tự nhiên mà tốt mà cần phải kết hợp
cả gia đình, nhà trường và xã hội.
Là một giáo viên THPT, tôi nghĩ rằng cần phải làm rất nhiều việc, trong đó có
việc giáo dục các kỹ năng sống cho học sinh mà cụ thể đó là rèn luyện kỹ năng tự tin
thể hiện mình trước đám đông qua môn học hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
B. Giải quyết vấn đề:
1. Cơ sở lý luận:
1
- Căn cứ vào việc thực hiện nhiệm vụ năm học mà nhà trường đề ra ở Hội nghị

tình hăng hái trong các hoạt động tập thể và ngay cả trong học tập môn GD NGLL do
tôi phụ trách, các em cũng rất tích cực song số này là chưa nhiều. Các em thường có
quan niệm cho rằng thể hiện mình trước đám đông là thẹn, là xấu hổ đôi khi nặng nề
hơn các em thường chỉ trích, nói xấu bạn khi bạn tích cực thể hiện mình trước đám
đông. Điều này dẫn đến các em thường tự ti, không mặn mà với công việc này. Những
buổi học như vậy thường thì các giáo viên nói chung và bản thân tôi nói riêng cảm thấy
rất nặng nề, vất vả, công việc không mấy hiệu quả, đôi khi tôi còn cảm thấy chán nản
với những lớp mà học sinh cứ ì ra và không có phản ứng gì. Nhất là đối với môn học
hoạt động ngoài giờ lên lớp, các em học sinh thường nghĩ rằng môn học này không có
điểm đánh giá, không tham gia xếp loại học lực nên gây khó khăn rất nhiều cho tôi.
Xét từ góc độ dạy học đổi mới, tôi nhận thấy rằng việc giáo dục học sinh và lấy
học sinh là trung tâm lĩnh hội tri thức và giáo viên chỉ là người hướng dẫn và tổ chức
cho các em. Nhưng để thành công và mang lại hiệu quả cao trong giáo dục học sinh,
nhất là giáo dục đạo đức cho học sinh thì hơn lúc nào hết, chúng ta phải rèn luyện cho
học sinh rất nhiều kỹ năng sống trong đó có kỹ năng tự tin thể hiện mình trước đám
đông là điều mà tôi thấy tâm đắc và rất quan tâm. Bởi vì môn GD NGLL là môn học rất
cần đến khả năng tham gia hoạt động giao tiếp của học sinh trước đám đông. Đây là
môn học cũng khá khó đối với bản thân tôi, những khó khăn từ việc giảng dạy môn học
này là rất rõ: Môn học đòi hỏi khả năng tư duy sáng tạo rất lớn, là môn học ngoài kiến
thức xã hội rộng kết hợp một số năng khiếu để tạo không khí thoải mái, dễ tiếp thu
trong học tập của học sinh, trong khi giáo viên lại không biết hát. Để thu hút được sự
chú ý cao, sự thích thú trong tiếp thu kiến thức của học sinh trong giờ dạy môn
GDNGLL, trước khi vào hoạt động giảng dạy môn học này thường giáo viên bộ môn
hay cho học sinh cùng hát với mình để tạo không khí vui tươi phấn khởi trong học tập,
hơn nữa tạo ra được sự đoàn kết, thâm thiện cho học sinh và tăng khả năng chú ý cao.
Ví dụ như giáo viên bắt cái cho cả lớp hát các bài dành cho cho các em thiếu nhi, bởi
các bài đó hầu như học sinh cấp 3 ai cũng thuộc để tránh việc chọn bài hát mà ít người
thuộc dẫn đến nhiều người không hát được và những ai thuộc thì cũng không hát và
3
thường thì các em đùn đẩy nhau. Sau đó giáo viên mời đại diện cho các lớp hát đơn ca,

trai hoặc đưa tay xuống thấp vuông góc với cơ thể và nói con gái. Động tác giơ tay phải
nhanh và yêu cầu học sinh phải làm theo nhanh. Lúc này rất nhiều người làm sai quy
định và quản trò đột ngột dừng để hai trợ lý của mình cùng bắt những người làm sai và
thường thì chỉ cần bắt từ 3 đến 5 em học sinh để phạt là đủ, riêng trong trò chơi này chỉ
cần bắt một học sinh nam và ba học sinh nữ hoặc hai nam hai nữ để sao cho được một
gia đình trong đó có bố mẹ và hai người con. Tuy nhiên người chơi cũng hay gian dối
thường bỏ tay xuống rất nhanh và chối từ việc mình làm sai khiến trò chơi phải tổ chức
đi tổ chức lại nhiều lần mới bắt đủ số người để phạt. Những người chơi bị mời lên phía
trước thì họ không có đủ tự tin để chấp hành hình phạt của trò chơi đưa ra và quản trò
mất khá nhiều thời gian. Hình phạt cụ thể là: Quản trò hát bài hát ba ngọn nến lung linh
của nhạc sỹ Ngọc Lễ:
Ba là cây nến vàng, mẹ là cây nến xanh, con là cây nến hồng
Ba ngọn nến lung linh a à á a a thắp sáng một gia đình.
Sau đó quản trò yêu cầu người bị phạt làm theo yêu cầu của bài hát mà quản trò hát. Cụ
thể là:
Ba là cây nến vàng, mẹ là cây nến xanh, con là cây nến hồng
Ba ngọn nến lung linh a à á a a ba nắm tay má đi nào
Đoạn hành động trên liên tục được thay thế bằng nhiều cụm từ như: ba bế con đi
nào Trò chơi đến đoạn này thường là cực kỳ hấp dẫn và rất sôi nổi. Tuy nhiên người
chơi thường rất ngại ở đoạn này vì đang là lứa tuổi học trò mà đóng một gia đình thật
khiến các em rất thẹn thùng. Đây là cơ hội để rèn luyện cho học trò kỹ năng tự tin thể
hiện mình trước đám đông và không phải ai cũng thực hiện một cách thuần thục được.
Chính điều này đã tạo ra sức hấp dẫn của trò chơi và có tác dụng rất lớn với khả năng
của học trò.
- Trong giảng dạy bài học đôi khi giáo viên bộ môn hỏi những nội dung liên
quan đến bài học thì các em cũng không nhiệt tình trả lời. Trong giờ học các em còn
nói chuyện riêng, làm việc riêng không tập trung chú ý bài học. Khi dạy tập trung như
thế này, việc các em đôi khi không chú ý cũng là điều dễ hiểu, vì tâm lý lứa tuổi học trò
5
lúc này khi được học môn học thoải mái về tâm lý, ít phải ghi chép, học nhưng lại được

chế, vì thế mà khi được hỏi và các vấn đề này các em thường lúng túng và câu trả lời
nhanh nhất là: “ Thưa thầy em không biết”. Điều này gây khó khăn cho môn học và bản
thân học sinh cũng không tự tin trong khi xuất hiện trước lớp học.
- Do khả năng điều khiển lớp học đông học sinh của giáo viên còn hạn chế. Với
một lớp thường là hơn 160 em, giáo viên buộc phải nói vào mích, không gian loãng nên
rất khó điều khiển lớp học cũng như việc quan sát lớp học cũng rất khó trong khi giáo
viên chỉ quen quản lý lớp học sinh với sĩ số từ 50 em trở lại.
- Do tổ chức các nội dung ngoài giờ còn hạn chế. Đây là môn học mới và lại
được tập huấn bởi nhiều giáo viên, giáo viên ít năng khiếu nên sức hấp dẫn của môn
học mang tên gọi giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp là rất ít. Mặc dù đây vẫn là một
bộ môn giáo dục tri thức cho học sinh nhưng nó lại rất cần đến năng khiếu cá nhân của
giáo viên giảng dạy cũng như của học sinh. Thường thì đối với mỗi tiết học không
giống bình thường. Khi vào giờ dạy giáo viên thường cho các em học sinh hát tập thể
để tạo không khí đoàn kết hoặc tổ chức các trò chơi tập thể, cho học sinh thể hiện các
năng khiếu của mình như hát đơn ca. Như vậy khi vào bài giảng chính thức thì giáo
viên sẽ đạt được mục tiêu của bài học một cách thuận lợi nhất.
- Do học sinh còn giữ thói quen bị động trong lĩnh hội tri thức nên sự phụ thuộc
còn tồn tại. Đây là thói quen rất xấu tồn tại trong nhận thức của học sinh. Hiện nay
trước yêu cầu rất quyết liệt mà Bộ giáo dục và đào tạo cũng như Sở giáo dục và đào tạo
Thanh Hoá về tích cực đổi mới hoạt động dạy học trong đó phải xác định lấy người học
làm trung tâm. Nhận thức rõ điều này giáo viên đang áp dụng những phương dạy học
đổi mới để khắc phục thói quen này. Hướng dẫn và đưa ra kiến thức để học sinh tìm tòi
suy nghĩ và tìm ra chân lý là điều cũng rất cần thiết trong môn học này.
- Do học sinh chưa chủ động rèn luyện khi có cơ hội thể hiện mình, thường là
các em chờ giáo viên gọi mà chưa có tinh thần xung phong do đó chưa có tính chủ
động, chưa tin tưởng vào chính bản thân mình. Việc phát biểu xây dựng bài là việc hết
sức quan trọng đối với người học. Nó giúp người học thể hiện mình để từ đó giáo viên
biết được suy nghĩ của học sinh là đúng hay sái để kịp thời uốn nắn, đồng thời giúp học
7
sinh rèn luyệnn được kỹ năng thể hiện mình trước đám đông. Công việc này phải

tâm lý lứa tuổi này thì mới thu hút sự chú ý của các em và cũng mới giúp các em tự tin
thể hiện mình. Hát là một trong những hoạt động tạo ra cảm hứng rất lớn đối với con
người và đặc biệt là ở lứa tuổi vị thành niên nên khi giảng dạy môn học này đòi hỏi
giáo viên cần phải có năng khiếu hát là tốt nhất nếu không thì cũng phải chuẩn bị được
một số bài mang tính cổ động tinh thần của học trò để tạo ra một không khí thật sự sôi
nổi và hào hứng cho các em. Do đó cần thuộc một vài bài hát đặc biệt nếu giáo viên có
thể chon và thuộc một vài bài hát nhạc trẻ mà học sinh đang yêu thích là điều rất tốt vì
lứa tuổi này cần sự đồng cảm rất lớn nếu giáo viên làm được điều này học sinh cảm
thấy mình như có thêm một người bạn mà lại là thầy cô của mình thì các em sẽ cảm
thấy rất thích thú và hào hứng.
- Mặt khác, giáo viên cần phải biết tổ chức tốt các trò chơi. Chính môn học ngoài
giờ lên lớp tập trung được rất nhiều sự quan tâm và chú ý của học sinh chính là từ việc
tổ chức các trò chơi mà giáo viên mang đến lớp học. Có những buổi học các em học
sinh được thầy giáo bộ môn tổ chức cho các em chơi trò chơi mà các em không muốn
về khi hết giờ và cứ muốn chơi mãi. Thường thì khi mới vào trò chơi các em còn lúng
túng, thẹn thùng và chưa tự tin chơi nhưng khi giáo viên tổ chức tốt thì các em hăng hái
và rất tự tin. Vì vậy giáo viên nên tổ chức các trò chơi. Để làm được điều đó, ngoài khả
năng của giáo viên thì chúng ta nên nhờ sự trợ giúp của học sinh ngay tại lớp học bằng
cách chọn hai em học sinh có nhan sắc: một nam, một nữ cùng mình tham gia điều
khiển trò chơi. Đây là hai trợ lý rất đắc lực của giáo viên trong việc tổ chức các trò
chơi. Nhiệm vụ của các em thường là giúp giáo viên quan sát kỹ các bạn mình thực
hiện các yêu cầu của giáo viên. Mục tiêu của các trò chơi là phải bắt được các em học
sinh thực hiện sai hướng dẫn của giáo viên đối với trò chơi để phạt và mang lại niềm
vui cho số đông. Biểu hiện và thái độ của đám đông là reo hò phấn khởi vui vẻ thích
thú khi người quản trò phạt một người chơi nào đó nên chúng ta không cần bắt nhiều và
phải chọn bắt những em mà giáo viên đã đưa vào tầm ngắm từ trước. Đó phải là các em
mạnh dạn đã từng tham gia nhiều các hoạt động của đoàn trường, hoặc là ban cán sự
9
của các lớp, đặc biệt là các lớp trưởng và bí thư các chi đoàn học sinh. Đây là đối tượng
cần ngắm đầu tiên tạo nên nền tảng cho các em khác vì các em này có được sự tự tin để

nhi tỉnh đoàn mở lớp tập huấn học vũ quốc tế cho giáo viên THPT trong toàn tỉnh. Khi
về đến trường tôi đã tổ chức giới thiệu cho học sinh toàn trường trong các giờ học giáo
dục ngoài giờ lên lớp và ngay lập tức đã thu hút được sự chú ý rất lớn từ phía các em
học sinh, nhiều em còn yêu cầu thầy giáo mở lớp để các em được học.
- Nếu trong giờ học mà có học sinh nói chuyện riêng, không chú ý thì thay vì
đuổi học học sinh hay khiển trách bằng việc giáo viên mời học sinh đó đứng dậy nói
một câu gì đó khi nào được cả lớp chấp nhận thì giáo viên mới cho ngồi xuống. Điều
này vừa tạo không khí thân thiện và cũng để nhắc nhở các em vi phạm, vừa rèn luyện
kỹ năng nói của học sinh trước đám đông. Đây là biện pháp mà tôi áp dụng được học
sinh rất hưởng ứng và có tác dụng tích cực nhất định. Những em bị gọi tên ( cũng như
các em học sinh khác) là làm theo yêu cầu của giáo viên như vậy thường rút được kinh
nghiệm không nói chuyện và tập trung chú ý hơn rất nhiều.
- Nếu là các em biết hát mà lớp giới thiệu, thầy giáo mời nhưng không lên thì
giáo viên có thể xuống tận nơi đưa tay mình ra và cầm tay em đó dẫn lên phía sân khấu
để thể hiện tạo không khí thân mật giữa thầy và trò. Khi tên học sinh hát mà trùng với
tên các ca sỹ đang được giới trẻ hâm mộ giáo viên có thể giới thiệu bằng tên ca sĩ đó để
tạo không khí tự tin cho học sinh. Tôi nhận thấy nếu tạo ra không khí này các em rất
vui và những người thể hiện cũng rất phấn khích và như vậy là tạo được tiền lệ cho học
sinh có thể tự tin thể hiện mình trước đám đông.
5. Tổ chức thực hiện:
Đây là sáng kiến cũng như kinh nghiệm mà tôi đã phát hiện và rút ra qua các
năm dạy môn học giáo dục ngoài giờ lên lớp 2010 - 2011, 2011 - 2012 và tôi đã áp
dụng cho năm học 2012-2013.
6. Kiểm nghiệm:
Khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này, là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn học
giáo dục ngoài giờ lên lớp năm học 2012 - 2013, tôi nhận thấy rằng ý thức học sinh
11
tham gia học tập môn học này, số lượng học sinh tham gia môn học là rất tốt, đặc
biệt là kỹ năng thể hiện mình trước đám đông của học sinh được cải thiện rất nhiều.
Trong các năm học 2010 – 2011, 2011- 2012, 2012 – 2013 tôi đã theo dõi, thống


Thanh Hoá, ngày 12/3/2013
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
kinh nghiệm của mình viết, không sao
chép nội dung của người khác.
Người viết SKKN
Mai Hồng Kỳ
13