Đề tài: Nâng cao chất lợng dạy học bộ môn Sinh học lớp 7
bằng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh
A. đặt vấn đề
Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay của đất nớc, việc nâng cao chất lợng giáo dục là
một trong những khâu then chốt, nhiệm vụ trọng tâm cấp thiết của mỗi nhà trờng nói
chung và mỗi một giáo viên nói riêng xuyên suốt quá trình dạy học và là công việc
phải làm thờng xuyên. Bên cạnh phát huy và nâng cao chất lợng giáo dục thì kiến thức
văn hóa là vấn đề hàng đầu và quan trọng nhất trong mỗi một giáo viên.
Bởi vậy, tạo hứng thú học tập là việc làm dẫu trong điều kiện dạy và học hiện
nay còn lắm khó khăn, phải nhận thức đúng đắn và thực hiện cập nhật trong từng bộ
môn, từng bài học, từng lớp học phù hợp với thực trạng trong giáo dục ở địa phơng
bây giờ. Mặt khác việc học tập bộ môn Sinh học ở trờng THCS còn nhiều hạn chế, cha
cuốn hút học sinh đi vào học tập. Chính Tạo hứng thú học tập nhằm tạo ra cách
dạy mới giúp học sinh lĩnh hội kiến thức một cách có chất lợng, học sinh mới có thể
vận dụng kiến thức đẫ học vào thực tế cuộc sống. Nhất là bộ môn Sinh học lớp 7, nó
sẽ mang đến cho các em chìa khóa để mở cánh cửa bớc vào thế giới Động vật, khám
phá thế giới Động vật đa dạng, phong phú từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao,
từ các động vật có kích thớc hiển vi trong một giọt nớc ao hồ ở cạnh chúng ta đến
những động vật khổng lồ nh Bạch tuộc, cá Nhà táng ở tận đáy đaị dơng.
Năm học 2007 2008 tôi đợc nhà trờng phân công giảng dạy bộ môn Sinh
học lớp 7, là năm thứ sáu thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông. Vậy làm thế nào để
thực hiện công tác dạy học, nâng cao chất lợng môn mình phụ trách ngang kịp với các
trờng bạn, nhằm đáp ứng các yêu cầu nhiệm vụ của nhà trờng cũng nh Phòng giáo dục
đề ra. đó là vấn đề bản thân tôi luôn luôn trăn trở, suy nghĩ tìm ra giải pháp thực hiện
và phấn đấu để đạt đợc theo ý nguyện của mình cũng nh của mọi ngời.
B. cơ sở lí luận và thực tiễn
I. Cơ sở lí luận
Thật vậy, trong những năm qua chúng ta đã thực hiện quá trình đổi mới nội
dung chơng trình sách giáo khoa, sử dụng đồ dùng dạy học nhằm giảm tính lí thuyết,
tăng tính thực tiễn, thực hành đảm bảo vừa sức, mang tính khả thi. Vì vậy, đòi hỏi ng-
ời giáo viên phải thay đổi phơng pháp giảng dạy phù hợp với nội dung bài học. Ngời

do đó trong lớp còn thiếu chú ý, thiếu tập trung suy nghĩ thảo luận, tham gia xây dựng
bài dẫn đến không khí lớp học còn buồn tẻ.
Trong năm học chất lợng bộ môn Sinh học 7 theo chỉ tiêu của nhà trờng giao là tối
thiểu: Trung bình trở lên: 65%.
Khá - Giỏi: 35%
Kém: > 4%
Nhng qua khảo sát chất lợng ( lần 1 ) môn Sinh học lớp 7A, B, C tôi thu đợc kết quả
nh sau:
Lớp
Học
sinh
tham
gia
Điểm
0 - 2 2.1 4.9 6.5 7.4 8.0 - 10 TB trở lên
SL % SL % SL % SL % SL %
7A 46 4 8.7 25 54.3 3 6.5 2 4.3 20 43.5
7B 47 1 2.1 16 34.0 8 17.0 4 8.5 30 63.8
7C 45 2 4.4 22 48.9 5 11.1 3 6.7 25 55.6
K7 138 7 5.1 63 45.7 16 11.6 9 6.5 75 54.3
Kết quả khảo sát cho thấy: học sinh đạt tiêu chuển TB trở lên cha đạt chỉ số đề ra,
điểm khá - giỏi còn thấp.
Tình hình thực tiễn nêu trên, căn cứ vào cơ sở lí luận dạy học, tôi xác định rằng muốn
nâng cao chất lợng học tập bộ môn cho học sinh thì trong việc đổi mới phơng pháp
dạy học cần quan tâm đúng mức tới việc Tạo hứng thú học tập cho học sinh suốt
cả các khâu, các phần trong từng tiết dạy học trên lớp.
c. giải pháp cụ thể
Sinh học là một bộ môn khoa học thực nghiệm, vì vậy học phải đi đôi với hành.
Khi dạy học sinh về kiến thức Sinh học chúng ta không nên chỉ truyền đạt dới dạng
Thực đơn có sẵn học sinh chỉ học thuộc bài mà phải truyền đạt một cách khoa học,

em làm việc với sách giáo khoa, với tài liệu tham khảo, lập bảng so sánh hệ thống
hóa, báo cáo nhỏ, làm thí nghiệm
Nhất thiết phải dành thời gian cho học sinh hoạt động suy nghĩ, thực hành thí nghiệm,
phán đoán, thảo luận thời gian càng nhiều càng tốt, miễn là tổ chức khoa học,
chuyển tải kiến thức ở sách giáo khoa đến tận học sinh đầy đủ. Nên có phần dành
riêng cho học sinh khá - giỏi, có phần phù hợp với học sinh yếu kém. Nh vậy các
nhóm học sinh có trình độ khác nhau đều đợc thử thách và đánh giá sẽ không gây
hiện tợng nhàm chán trong học tập.
- Cần khai thác tối đa phơng tiện dạy học, nên u tiên học sinh quan sát mẫu vật trớc,
sau đó là mô hình, mẫu ngâm rồi đến hình vẽ. Khi đợc tiếp xúc đồ dùng trực quan
cộng với tình huống giáo viên đa ra sẽ gây hứng thú học tập rất lớn cho các em trong
quá trình lĩnh hội tri thức.
- Mặt khác trong thời gian lên lớp giảng bài, giáo viên phải khen ngợi, cho điểm kịp
thời, chính xác, đúng lúc. Khi học sinh trả lời đúng phải khen tốt, nếu trả lời cha đúng
thì yêu cầu học sinh ngồi xuống và suy nghĩ thêm. Với cách ứng xử này sẽ kích thích
đợc hứng thú học tập ở các em, nếu học sinh trả lời các câu hỏi mang tính sáng tạo
giáo viên có thể ghi điểm kịp thời.
- Cũng có thể hớng dẫn học sinh liên hệ thực tế giải thích một số vấn đề thông qua bài
dạy, lồng ghép kể một số câu chuyện xung quanh cuộc sống liên quan đến bài học nh
chuyện về khỉ, cá heo, sự sinh sản của ếch, cá hoặc từ bài học giải thích đ ợc một số
câu nói thông thờng trong thực tế nh nớc mắt cá sấu. Qua câu chuyện hoặc qua phần
giải thích, liên hệ để học sinh nắm đợc một số kiến thức bài học giúp học sinh nhớ lâu
hơn, tăng thêm tính hấp dẫn của bộ môn, thu hút sự chú ý, say mê học tập nghiên cứu
của học sinh.
Giáo viên thực hiện: Võ Thị Nhị Tròng THCS Mai
Thủy
Đề tài: Nâng cao chất lợng dạy học bộ môn Sinh học lớp 7
bằng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Cần tạo không khí lớp học vui vẽ làm cho học sinh thích thú đợc đến lớp, mong đến
giờ học. Muốn vậy phải tạo ra sự giao tiếp giữa giáo viên với học sinh, cùng tranh

- Mẫu ếch đồng theo nhóm
3- Phơng pháp
Giáo viên thực hiện: Võ Thị Nhị Tròng THCS Mai
Thủy
Đề tài: Nâng cao chất lợng dạy học bộ môn Sinh học lớp 7
bằng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Nêu và giải quyến vấn đề kết hợp hoạt động nhóm
III. Tiến trình lên lớp:
1) ổn định lớp: Sĩ số: Vắng:
2) Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Nêu ảnh hởng của các điều kiện sống khác nhau đến cấu tạo cơ thể và tập tính
của cá?
Câu 2: Cá voi có vai trò gì đối với đời sống con ngời?
3) Bài mới:
* Giới thiệu bài: Cá có cấu tạo thích nghi với đời sống ở nớc, còn lỡng c (đại diện ếch
đồng) có đời sống vừa ở nớc, vừa ở cạn. Vởy chúng có đặc điểm cấu tạo nh thế nào để
phù hợp với môi trờng sống. Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu vấn đề
trên.
* Các hoạt động
Hoạt động 1: Tìm hiểu về đời sống của ếch đồng
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV yêu cầu HS đọc thông
tin SGK thảo luận
+ Thông tin cho em biết
điều gì về đời sống của ếch
đồng?
- GV cho SH giải thích 1
số hiện tợng :
+ Vì sao ếch thờng kiếm
mồi vào ban đêm ?

nghi với đời sống ở cạn?
+ Những đặc điểm ngoài
thích nghi với đời sống ở
nớc?
- GV treo bảng phụ ghi nôị
dung các điểm thích nghi
- GV chốt lại bằng bảng
kiến thức chuẩn
2. Di chuyển
- GV yêu cầu HS quan sát
cách di chuyển của ếch
trong lồng nuôi H35.2
SGK mô tả động tác di
chuyển trong nớc
- HS dựa vào kết quả quan
sát tự hoàn chỉnh bảng 1
- HS thảo luận trong nhóm
thống nhất ý kiến
+ Đặc điểm ở cạn 2,4,5
+ Đặc điểm ở nớc 1,3,6
- HS giải thích ý nghĩa
thích nghi lớp nhận xét bổ
sung
- HS quan sát mô tả đợc
+ Trên cạn
+ Dới nớc
2. Cấu tạo ngoài và sự di
chuyển
1. Cấu tạo ngoài
- ếch đồng có các đặc

Đề tài: Nâng cao chất lợng dạy học bộ môn Sinh học lớp 7
bằng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh
ngoài mà số lợng trứng ếch
lại ít hơn cá? (dành cho HS
khá - giỏi)
- GV treo H35.4 trình bày
sự phát triển của ếch.
IV. Củng cố, đánh giá
- GV gọi 1 -2 HS đọc phần ghi nhớ SGK.
- GV hệ thống và tóm tắt bài học, HS nhắc lại.
- GV hớng dẫn trả lời câu hỏi 3 SGK.
- GV đa ra một số câu hỏi trắc nghiệm, yêu cầu HS khoanh tròn vào đáp án mà em
cho là đúng nhất.
Câu 1. Trong tự nhiên, éch đồng có tập tính kiếm ăn vào lúc:
a. Buổi sáng c. Buổi chiều
b. Buổi tra d. Ban đêm
Câu 2. Thức ăn của ếch đồng là:
a. Thực vật c. Thực vật, sâu bọ, giun ốc.
b. Sâu bọ, giun ốc. d. Sâu bọ, giun ốc, cua, cá con.
Câu 3. Đầu gắn với mình thành một khối và nhọn về phía trớc của ếch có tác dụng:
a. Giúp ếch đẩy nớc khi bơi c. Giúp ếch thuận lợi trong động tác nhảy
b. Giúp ếch dễ thở khi bơi d. Giúp ếch rẽ nớc dễ dàng khi bơi
Câu 4. Mắt, mũi của ếch nằm ở vị trí cao trên đầu có tác dụng:
a. Bảo vệ mắt, mũi c. Giúp ếch lấy đợc oxi trong không khí
b. Giúp sự hô hấp trên cạn d. Giúp ếch lấy đợc oxi và tăng khả năng
quan sát khi bơi
Câu 5. Đặc điểm nào của cơ thể giúp ếch thích nghi với sự hô hấp trên cạn:
a. Mắt, mũi ở vị trí cao trên đầu c. Da có chất nhầy
b. Mũi thông với khoang miệng và phổi d. Cả a, b, c đều đúng
V. Hớng dẫn về nhà

Kinh nghiệm thực tiễn dạy học và kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy để nâng
cao chất lợng dạy học cần có các điều kiện sau:
- Tạo không khí học tập tích cực, Giáo viên phải tạo hứng thú học tập mà ở đố mọi
học sinh đều có trể tích cực tham gia trong quá trình học tập, luôn hào hứng và muốn
biết đợc sự tiến bộ của mình, liên tục tạo ra những thử thách vừa sức, giáo viên phải
biết tổ chức các hoạt động tự lực của học sinh.
- Mục tiêu học tập luôn có ý nghĩa, giáo viên phải có khả năng triển khai các mục
tiêu và nhiệm vụ học tập một cách hợp lí, hấp dẫn đồng thời luôn giải quyết đợc nhu
cầu đòi hỏi của học sinh để các em luôn hăng hái học tập, sử dụng phơng pháp đa
dạng.
- Sử dụng phơng tiện hiện đại phù hợp với nội dung bài dạy.
- Kiến thức phải có tính thực tiễn, gần gũi với hoạt động hằng ngày trong cuộc sống
của học sinh. Biết vận dụng những kiến thức trong bài học để giải thích một số hiện t-
ợng trong thực tế có liên quan.
Giáo viên thực hiện: Võ Thị Nhị Tròng THCS Mai
Thủy
Đề tài: Nâng cao chất lợng dạy học bộ môn Sinh học lớp 7
bằng việc tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Liên tục thay đổi hình thức động viên học tập, phát huy tối đa tính t duy tích cực của
học sinh, tổ chức tình huống có vấn đề đòi hỏi dự đoán, nêu giả thiết, tranh luận trái
ngợc.
-Tiến hành dạy học ở mức dộ thích hợp nhất.
E. kết luận
Với phạm vi nghiên cứu tại trờng thực hiện chơng trình đổi mới GDPT, với bộ môn
Sinh học lớp 7, sau khi áp dụng các giải pháp nâng cao chất lợng dạy học bằng việc
Tạo hứng thú học tập cho học sinh, tôi thấy không khí lớp học vui vẽ hơn, các đối t-
ợng học sinh hoạt động tích cực hơn khi chiếm lĩnh kiến thức mới. Vì vậy qua áp
dụng phơng pháp trên đã đạt đợc kết quả khá khả quan, hiệu quả bài học khá cao, đa
số học sinh nắm đợc bài.
Là một giáo viên tôi luôn mong ớc mang đén cho học sinh những giừo học thật sự hấp