MỤC LỤC
Trang
I. Mở đầu..........................................................................................................................1
II. Nội dung.......................................................................................................................1
1. Sự hình thành và phát triển của luật so sánh trên thế giới.........................................1
a) Trước thế kỉ thứ XIX.....................................................................................................1
b) Sau thế kỉ XIX................................................................................................................1
2. Sự hình thành và phát triển của luật so sánh ở Việt Nam...........................................2
III. Kết luận.......................................................................................................................3
DANH MỤC THAM KHẢO............................................................................................4
1
I. Mở đầu.
Luật so sánh là môn học còn khá mới trong chương trình đào tạo luật ở Việt Nam.
Rất ít người biết hoặc không biết đến luật so sánh. Tuy vậy, luật so sánh đã có mặt từ rất
lâu trên thế giới, trong đó có cả Việt Nam. Để hiểu hơn về luật so sánh, nhóm em xin
trình bày hiểu biết của mình về sự hình thành và phát triển của luật so sánh.
II. Nội dung.
1. Sự hình thành và phát triển của luật so sánh trên thế giới.
a) Trước thế kỉ thứ XIX .
Luật so sánh xuất hiện từ rất sớm, bằng chứng là có nhiều nhà nước cổ đại đã viện
dẫn pháp luật nước ngoài để xây dựng hệ thống pháp luật của mình. Điển hình là nhà
nước Hi Lạp và La Mã. Bên cạnh đó còn có các công trình nghiên cứu so sánh của các
nhà khoa học thời kì cổ đại như: Chính trị của Aristotle, Các luật lệ của Plato…
Khi nhà nước La Mã mới được hình thành, Luật 12 bảng được xây dựng trên cơ sở
tìm hiểu luật lệ ở Hi Lạp. Tới thời thịnh vượng, các luật gia La Mã không nghiên cứu
pháp luật nước ngoài vì cho rằng luật nước ngoài “lộn xộn và ngớ ngẩn” vì vậy luật so
sánh không có cơ hội phát triển. Sau khi đế chế Tây La Mã bị sụp đổ, vị thế độc tôn của
luật La Mã không còn do sự hình thành luật giáo hội, điều này đã dẫn tới hoạt động so
sánh luật được khôi phục.
Sự phát triển mạnh mẽ của các hệ thống pháp luật của quốc gia trong thế kỉ XVII
và thế kỉ XVIII đã làm cho các luật gia ở các nước châu Âu lục địa tập trung nghiên cứu

Thời kì trước năm 1986, luật so sánh ở Việt Nam chủ yếu là so sánh lập pháp. Trong
thời kì phong kiến, các nhà làm luật của các triều đại phong kiến Việt Nam đã tham khảo
kinh nghiệm của nước ngoài để xây dựng hệ thống pháp luật của mình. Mặc dù không có
nền tảng lý thuyết về so sánh pháp luật như bây giờ nhưng các nhà làm luật của Việt
Nam đã chắt lọc những điểm hợp lý trong pháp luật nước ngoài mà chủ yếu là pháp luật
Trung Quốc để xây dựng hệ thống pháp luật của mình phù hợp với điều kiện và hoàn
cảnh xã hội của Việt Nam.
Ví dụ cho việc tiếp thu pháp luật Trung Quốc trong quá trình xây dựng hệ thống
pháp luật Việt Nam là “Quốc triều hình luật”- Bộ luật có giá trị đặc biệt trong cổ luật của
Việt Nam. Mặc dù về hình thức và nội dung thì Quốc triều hình luật có nhiều điều khoản
giống những điều khoản của bộ luật nhà Đường nhưng nó đã có sự sửa đổi cho phù hợp
với nền kinh tế và truyền thống văn hóa của Việt Nam lúc này.
3
Sau cách mạng tháng tám, với sự ra đời của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa,
hệ thống pháp luật Việt Nam đã từng bước được xây dựng. Có thể nói hầu hết các đạo
luật lớn đặc biệt là Hiến pháp và các luật tổ chức nhà nước Việt Nam đã được xây dựng
trên cơ sở tham khảo pháp luật của nước ngoài nhất là pháp luật xã hội chủ nghĩa. Trong
giai đoạn này, ở miền bắc, luật so sánh học thuật ít được chú trọng. Còn ở miền nam,
trong khoảng thời gian từ năm 1945-1975, các nhà làm luật cũng đã tham khảo pháp luật
của các nước như Pháp, Mỹ trong quá trình xây dựng pháp luật.
Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, hoạt động lập pháp của Việt Nam đã có sự
phát triển đáng kể và hệ thống pháp luật nước ta có nhiều điểm tương đồng với pháp luật
Liên vì khi xây dựng các văn bản pháp luật đều có sự tham khảo pháp luật Liên xô.
Thời kì từ năm 1986 đến nay, những yêu cầu của quá trình hội nhập và giao lưu
quốc tế đòi hỏi chúng ta phải hoàn thiện hệ thống pháp luật để có thể chủ động hào nhập
với nền kinh tế thế giới. Do đó luật so sánh đã phát triển mạnh hơn trên cả hai phương
diện là so sánh lập pháp và so sánh học thuật.
Bên cạnh đó, các tổ chức chuyên về luật so sánh đã được thành lập ở các trường đại
học, các viện nghiên cứu ở Việt Nam. Trong đó, ra đời sớm nhất vào đầu những năm 90
của thế kỉ trước là phòng nghiên cứu luật so sánh thuộc viện nhà nước và pháp luật thuộc