Sáng kiến kinh nghiệm: Cách thức thiết kế một hoạt động cấp liên đội
Người soạn: Phan Thị Phương Nhung
CÁCH THỨC THIẾT KẾ MỘT HOẠT ĐỘNG CẤP LIÊN ĐỘI
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Giáo viên - Tổng phụ trách Đội trong nhà trường là người có vị trí, vai
trò, nhiệm vụ vô cùng quan trọng, quyết định đến chất lượng và hiệu quả hoạt
động của Liên đội trong nhà trường. Giáo viên - Tổng phụ trách Đội là một
mắc xích quan trọng của hệ thống giáo dục. Do đó hoạt động đội trong nhà
trường có sôi nổi hay không, có hiệu quả và thiết thực hay không còn phụ thuộc
vào năng lực và phẩm chất của người Tổng phụ trách. Vì thế, để có được những
hoạt động Đội thu hút, hiệu quả và hấp dẫn các em học sinh đòi hỏi giáo viên -
Tổng phụ trách phải có năng lực, năng lực quan trọng nhất đó là năng lực tổ
chức các hoạt động thực tiễn cho các em và phải biết thiết kế và thực thi các
hoạt động.
Thực tiễn trong những năm qua, nhiều TPT Đội được đề cử thường là
những giáo viên còn rất trẻ cả tuổi đời và tuổi nghề, chưa có những kinh
nghiệm về công tác Đội. Do dó khả năng thiết kế và chỉ đạo thực hiện các hoạt
động của Đội trong nhà trường còn nhiều hạn chế. Chính điều này đã làm ảnh
hưởng đến chất lượng hoạt động của tổ chức Đội và chất lượng đội viên. Để có
thể tự mình thiết kế được một hoạt động nhân các ngày lễ lớn hay theo các
chương trình hoạt động hoặc những hoạt động thường ngày của Đội đòi hỏi
người Tổng phụ trách luôn luôn học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, cần cù, chịu khó
và tiếp cận thực tế.
Để công tác Đội ngày càng có hiệu quả và có chiều sâu, đáp ứng được
những nhu cầu của sự phát triển đa dạng, phong phú của thiếu nhi. Qua các
năm làm công tác Tổng phụ trách Đội, bằng những kinh nghiệm được rút ra
trong quá trình hoạt động thực tiễn, qua các đợt tập huấn, hội thi Tổng phụ
trách giỏi và được các đồng nghiệp đóng góp, tôi đúc kết được những kinh
nghiệm để thiết kế một hoạt động cấp Liên đội với mong muốn góp phần cùng
các anh chị Tổng phụ trách thực hiện tốt hơn công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo
học kì, trong năm. Toàn bộ thời gian của hoạt động là bao nhiêu? Thời gian cho
từng công việc phải được tính toán tỉ mỉ và cụ thể hóa trong quá trình thiết kế.
- Thiết kế hoạt động phải phù hợp với đội viên về khả năng, trình độ,
vấn đề sức khỏe.
- Thiết kế hoạt động phải phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường,
của địa phương và của gia đình học sinh.
Chính vì những yêu cầu trên, khi tiến hành thiết kế hoạt động của Đội, theo tôi,
người thiết kế cần phải nắm vững những vấn đề sau:
- Hoạt động Đội thực chất là một hoạt động giáo dục, vì vậy bất kì một
hoạt động nào trong nhà trường dù lớn hay nhỏ đều phải đảm bảo mục đích
giáo dục.
- Phải đảm bảo hoạt động ấy phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của các
em: Các em thực hiện một cách hào hứng, phấn khởi và đem lại hiệu quả cao,
góp phần tăng cường, củng cố tình yêu quê hương, đất nước. Đồng thời góp
phần nâng cao kiến thức tự nhiên, xã hội mà các em được tiếp thu trong quá
trình học tập.
- Qua các hoạt động này kỷ năng sống của các em được nâng cao đặc
biệt là các kỷ năng hoạt động tập thể , kỷ năng giao tiếp , kỷ năng tự nhận
thức
- Phải dựa trên cơ sở điều kiện về kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện
của trường, có phương án tạo nguồn kinh phí cần thiết cho các công việc đặt ra
để có hiệu quả cao mà lại ít tốn kém, tiết kiệm được thời gian, công sức và kinh
phí.
- Nhất định phải thể hiện được “màu sắc” của Đội. “Màu sắc” ở đây
chính là sự vui chơi, lành mạnh, là “ học mà chơi, chơi mà học”. Từ đó tạo nên
những yếu tố bất ngờ, hấp dẫn, thu hút, lôi cuốn các em.
2. Thuận lợi và khó khăn:
* Thuận lợi :
Ban giám hiệu, Công đoàn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động Đội.
Giáo viên chủ nhiệm lớp hỗ trợ nhiệt tình trong mọi hoạt động.
đảm bảo bám sát mục tiêu, mục đích yêu cầu, những yêu cầu đặt ra phải mang
tính khả thi cao.
- Chia nội dung công việc thành từng phần cụ thể và phải gắn với thời
gian thực hiện các phần công việc cụ thể. Phân công phụ trách công việc thì
phải kiểm tra lại công việc đã phân công trước khi hoạt động diễn ra. nếu có sai
sót hoặc phát hiện những chỗ chưa khoa học thì phải có biện pháp sử lý cụ thể.
- Xác định được đâu là công việc thường xuyên, đâu là công việc chủ
yếu và trọng tâm. Tiến hành công việc cần phải gắn với một địa điểm cụ thể.
- Các công việc phải đảm bảo được tính thống nhất chung, tính riêng biệt.
- Đối với các nội dung công việc cần phải xây dựng 2 phương án,
phương án chính thức và phương án dự phòng, có như thế ta mới không bị
động, lúng túng khi tình hình có sự thay đổi bất thường (thời tiết, cơ sở vật
chất, điện, con người . . .)
- Khi tiến hành hoạt động, có thể điều chỉnh kế hoạch trước. Trong quá
trình chỉ đạo thực hiện hoạt động phải phù hợp với tình hình thực tiễn. Chương
trình và kế hoạch hoạt động phải được lập ra trên cơ sở khoa học, chi tiết và
đảm bảo đạt hiệu quả cao. Đặc biệt khi tiến hành hoạt động phải thể hiện được
tính kiên quyết, tránh tình trạng thường thấy trong các hoạt động, như “Nói
nhiều làm ít” vì như thế sẽ dễ làm cho các em nảy sinh tâm lý chán nản, thiếu
tác dụng giáo dục.
- Thiết kế nội dung chương trình của hoạt động có thể bao gồm:
+ Tên hoạt động.
+ Mục đích, ý nghĩa, yêu cầu của hoạt động.
+ Chủ đề của hoạt động.
+ Nội dung chương trình hoạt động: Nội dung cụ thể, thời gian, địa
điểm, người chịu trách nhiệm từng khâu của hoạt động
+ Điều kiện về cơ sở vật chất, điều kiện thời gian và công tác phối hợp
với các bộ phận có liên quan.
+ Những điều cần chú ý.
c/ Bước 3: Chỉ đạo thực hiện.
yếu của quá trình thiết kế và tổ chức thực hiện hoạt động.
- Tuy nhiên trong quá trình tổ chức tổng kết, đánh giá cần phải thực
hiện một cách khách quan, công bằng và vô tư về các vấn đề tổ chức, yêu cầu
giáo dục, nội dung, hiệu quả và các mối quan hệ với các đơn vị trong quá trình
diễn ra hoạt động của Đội.
3. Mẫu thiết kế một hoạt động Đội cụ thể.
Ở phần III, mục 2 tôi đã trình bày các vấn đề liên quan đến các bước
tiến hành thiết kế một hoạt Đội. Để minh họa cho những vấn đề đã nêu, sau đây
tôi xin đưa ra một mẫu thiết kế một hoạt động cụ thể.
ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH
LIÊN ĐỘI TRƯỜNG TH LÊ HỒNG PHONG.
BẢN THIẾT KẾ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NHÂN KỶ NIỆM 81 NĂM
NGÀY THÀNH LẬP ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
I/ Mục đích ý nghĩa của hoạt động:
- Nhằm giáo dục cho các em biết được ý nghĩa và truyền thống vẽ vang
của Đoàn TNCS Hố chí Minh.
- Nhằm giáo dục cho đội viên , nhi đồng ý thức học tập và rèn luyện để
xứng đáng với truyền thống vẽ vang đó.
- Tuyên truyền đến các đội viên nhi đồng các trò chơi dân gian
- Giáo dục kỷ năng sống cho học sinh
- Tạo không khí vui tươi , sôi nổi sau các giờ học tập căng thẳng.
III/ Nội dung cụ thể:
TT Thời gian Địa điểm Nội dung Cơ sở vật chất, phương tiện Người
phụ trách và phối hợp Ghi chú
1. Từ 7h30’ đến 8h00’ ngày 26/3/2012 Sân trường Tập trung toàn liên
Đội
- Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu, giới thiệu chương trình hoạt động.
- Ôn lại truyền thống của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.
- Văn nghệ của các lớp
Đông hà ,ngày 5 tháng 2 năm 2012
Duyệt của BLĐ trường Người thiết kế
Hiệu trưởng
Võ Ngoạn Phan Thị Phương Nhung
III/ KẾT QUẢ VÀ VIỆC PHỔ BIẾN ỨNG DỤNG TRONG THỰC TIỄN.
Sau khi thiết kế và tổ chức các hoạt động tập thể đã tạo cho các em
không khí vui tươi , lành mạnh , giúp cho các em biết được những truyền thống
, ý nghĩa của các ngày lể lớn của đất nước . Qua đó hun đúc thêm lòng yêu quê
hương đát nước , niềm tự hào dân tộc và xây đắp ý chí quyết tâm vươn vươn
trong học tập và rèn luyện để xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam muôn vàn
yêu quý.
Đặc biệt , các hoạt động vui chơi tập thể đã tạo cơ hội để các em được giao
lưu , chia sẽ kinh nghiệm trong học tập và rèn luyện , từng bước hình thành kỹ
năng sống cho các em đặc biệt là kỹ năng hợp tác , kỹ năng hoạt động tập thể ,
kỹ năng giao tiếp …góp phần xây dựng phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện , học sinh tích cực”.
Bên cạnh đó , việc đưa trò chơi dân gian vào trường học đã mang lại cho
học sinh nhiều điều thú vị , đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí , vui chơi . Nó
làm thế giới của các em đẹp hơn và được mở rộng .Qua đó , ý thức bảo vệ , giữ
gìn , phát huy và bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc .Qua đó giúp các em giảm
bớt căng thẳng sau những tiết học , làm các em thêm yêu trường , yêu lớp , yêu
thầy cô và bạn bè hơn , tạo cho các em sự thích thú khi đến trường . Sau hội
thi , phong trào chơi các trò chơi dân gian dấy lên trong toàn thể học sinh .
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của bản thân được đúc kết từ thực tế
hoạt động, từ đồng nghiệp, từ các tài liệu chuyên môn. Tuy vậy vẫn còn nhiều
hạn chế, rất mong được sự đóng góp để sáng kiến này hoàn thiện
Đông hà ,ngày 20 tháng 4 năm 2012
Đánh giá của hội đồng khoa học Người viết