SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“SỬ DỤNG CÓ HIỆU QUẢ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC Ở CÁC LỚP 1,
2, 3”
A- PHẦN MỞ ĐẦU
I- Lý do chọn đề tài:
Thiết bị đồ dùng dạy học là những phương tiện vật chất giúp cho giáo viên và học
sinh tổ chức hợp lý, có hiệu quả quá trình giáo dục, giáo dưỡng đối với các môn học
trong nhà trường, nhằm thực hiện chương trình dạy học. Trong quá trình đổi mới
phương pháp dạy học, thiết bị đồ dùng dạy học là một trong những điều kiện cơ bản
không thể thiêu để giáo viên, học sinh thực hiện mục tiêu dạy học. Hơn nữa, thiết bị đồ
dùng dạy học tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh huy động mọi năng lực hoạt động
nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng tự học, rèn luyện kỹ năng học tập và
thực hành. Thiết bị đồ dùng dạy học là vật chất hữu hình tưởng như là vô tri vô giác.
Nhưng, dưới sự điều khiển của người giáo viên, thiết bị đồ dùng dạy học thể hiện khả
năng sư phạm của nó: Làm tăng tốc độ truyền thông tin, tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn, làm
cho giờ học sinh động, hiệu quả hơn.
Đối với học sinh tiểu học, thiết bị dạy học lại càng đặc biệt quan trọng, vì nó giúp
các em quan sát sự vật, hiện tượng một cách trực quan, giúp học sinh nhận thức sâu hơn
nội dung bài học, hình thành tốt kỹ năng kỹ xão.
Thiết bị dạy học là phương tiện, là điều kiện vật chất để đổi mới phương pháp dạy
học ở tiểu học.
Khi nói đến việc sử dụng đồ dùng dạy học, người giáo viên nghĩ ngay đến các vật
dụng trực quan cụ thể, các vật tư, hóa chất, mẫu vật, mô hình, tranh ảnh, các tài liệu, ấn
phẩm, sách giáo khoa, vở bài tập, phiếu bài học,
Trong những năm qua, các trường tiểu học đã được cung cấp khá nhiều trang thiết
bị và đồ dùng dạy học, có những thùng đồng bộ để dạy cho các cấp học và những bộ va-
li để dạy theo lớp. Nhưng thống kê theo danh mục thì số lượng vẫn chưa đáp ứng đầy
đủ.
Ở phân môn Luyện Từ Và Câu (lớp 2, 3), đồ dùng dạy học mà Công Ty Sách Và
Thiết Bị Trường Học sản xuất, cung cấp cho các trường hiện nay chủ yếu là các loại

lớp 2 hầu hết đã qua lớp mẫu giáo, đã làm quen với các chữ số. Nhiều em đã biết viết
biết làm tính cộng trừ. Kiến thức trong sách giáo khoa quá quen thuộc và đơn giản với
một số em. Chính vì vậy, dạy toán lớp 2 càng khó hơn giáo viên phải có biện pháp thích
hợp để học sinh không thấy nhàm chán, không bị cảm giác học lại.
III- Giới hạn đề tài:
Với đề tài “ Sử dụng hiệu quả đồ dung dạy học các lớp 1, 2, 3” vì thế đối tượng
nghiên cứu ở đây là hoạt động dạy và học từ tư duy trừ u tượng đến trực quan sống
động bằng đồ dung dạy học, phạm vi nghiên cứu là học sinh lớp 2E Trường Tiểu Học
An Thạnh 1 thị xã Hồng Ngự
B- NỘI DUNG
I- Cơ sở lý luận:
Vấn đề đổi mới thiết bị đồ dùng dạy học được đặt ra đồng bộ với việc đổi mới
chương trình và sách giáo khoa các môn học. Chính vì vậy, sau mỗi đợt tập huấn về
thay sách, các tổ chuyên môn ở trường chúng tôi thường dành thời gian để nghiên cứu
kỹ lưỡng, tìm hiểu chi tiết về bộ đồ dùng dạy học, để từ đó lĩnh hội đầy đủ về cấu tạo và
phạm vi sử dụng đồ dùng dạy học. Còn một số bất hợp lý trong bộ đồ dùng dạy học mà
chỉ khi lên lớp, giáo viên mới nhận ra. Chính vì vậy, chúng tôi chọn bài dạy thích hợp
để thực hành trực tiếp vào một số đồ dùng dạy học. Các giáo viên khác sẽ góp ý vào
thao tác thực hành trên đồ dùng dạy học và từ đó cũng thấy rõ những gì cần tiếp tục
hoàn thiện ở đồ dùng dạy học.
Bảng đa năng để dạy toán 2 có bề ngang quá hẹp. Khi giáo viên gắn các bảng 100
ô vuông để biểu diễn các số (giúp học sinh quan sát để so sánh hoặc hình thành thuật
tính) thì không có chổ để biểu diễn đủ ví dụ trong sách giáo khoa. Hoặc 1 số thanh kẹp
bằng nhựa để cài các bảng ô vuông, thẻ ô vuông thì không khít, vì thế, khi giáo viên
thực hiện ở trên lớp, các thẻ thường bị đổ hoặc không ngay ngắn, mất nhiều thời gian
điều chỉnh mà cũng không đảm bảo tính thẩm mỹ.
II- Cơ sở thực tiễn:
Xuất phát từ thực tế khi nghiên cứu kỹ các bộ đồ dùng, chúng ta thấy được một số hạn
chế và những bất hợp lý còn tồn tại. Hơn nữa, hiện nay, việc nâng cao chất lương giáo
dục đòi hỏi nhà trường cần phải có đầy đủ đồ dùng, thiết bị dạy học và các thiết bị, đồ

Bộ đồ dùng học Toán Thực Hành 2 là tiến bộ của thiết bị dạy học, là cơ sở vật
chất cho đổi mới phương pháp dạy học toán. Khi sử dụng đồ dùng học toán thực hành,
học sinh được hoạt động bằng tay với các vật chất: que tính dùng để hình thành biểu
tượng về số có 2 chữ số và các phép tính trong phạm vi 100, bộ chữ số, dấu phép tính và
dấu so sánh để thực hành so sánh số và tính toán trong giờ học toán tiện lợi. Học sinh
lớp 1 nhờ có đồ dùng thực hành mà “cái tay làm khôn cái đầu”. Đồ dùng thực hành còn
giúp giáo viên tổ chức học tập theo nhóm, theo cặp một cách thuận lợi. Đây là điểm
quan trọng nhất với việc học toán của lớp 2.
2- Khó khăn:
Mặc dù đã hiểu sâu sắc về bộ đồ dùng học toán của học sinh, nhưng thực tế một
số giáo viên lớp 2 còn lúng túng khi hướng dẫn học sinh sử dụng. Bời vì thời gian của
một tiết học chỉ 35 – 45 phút. Học sinh lớp 2 ngày đầu đi học, chân tay còn vụng về,
lóng ngóng, cùng với sự lúng túng trong tổ chức hoạt động của giáo viên đã làm cho đa
số tiết học bị quá giờ. Những tồn tại đó sẽ được khắc phục khi lớp đi vào nề nếp, học
sinh quen với hoạt động thực hành, giáo viên quen với tổ chức hoạt động học tập.
Mặc dù đã biết các số, biết làm tính, nhưng các em không nắm vững được bản
chất của kiến thức. Giáo viên còn phải hình thành chính xác kiến thức và hướng dẫn các
thao tác “chuẩn”; tận dụng vốn kinh nghiệm của học sinh để hình thành, củng cố, khắc
sâu, phát triển kiến thức với mỗi đối tượng; huy động được tất cả học sinh trong lớp
tham gia vào quá trình học tập; đặc biệt ưu tiên các em học yếu, hỗ trợ tích cực để các
em theo kịp trình độ chung; nên có thêm bài cho học sinh giỏi.
IV- Biện pháp giải quyết vấn đề:
Điều cuối cùng tôi muốn nói ở đây là: Muốn nâng cao hiệu quả khi sử dụng thiết bị đồ
dùng dạy học, chúng ta phải tuân theo những nguyên tắc sau:
- Gắn với nội dung của sách giáo khoa.
- Phù hợp với hình thức dạy học bộ môn.
- Phù hợp với kế hoạch bài học.
- Đúng mục đích, đúng lúc, đúng chỗ.
Tự làm và cải tiến đồ dùng dạy học phải phù hợp điều kiện kinh tế, nhưng vẫn phải đảm
bảo được tính chính xác, khoa học, thẩm mỹ.

II- Khả năng áp dụng:
- Đề tài này áp dụng có hiệu quả cho đối tượng học sinh lớp 1, 2,3 trong phạm vi của
Trường Tiểu Học An Thạnh 1
III- Bài học kinh nghiệm:
- Là giáo viên tôi nhận thấy rằng khi sử dụng đồdùng dạy học. Giáo viên phỉa thành
thạo các bước của bài để khi thao tác không bị rớt xuống học sinh thấy nhàm chán.
- Khuyến khích, động viên phong trào tự làm và cải tiến thiết bị đồ dùng dạy học.
- Khuyến khích giáo viên tích cực chủ động xây dựng nội dung bài giảng, các kiểu bài
tập, các bài kiểm tra đánh giá trên cơ sở trang thiết bị đồ dùng hiện có.
Qua phạm vi bài viết này, tôi hy vọng góp phần tháo gỡ một số vướng mắc trong việc
sử dụng đồ dùng thiết bị dạy học ở các lớp 1, 2, 3.

Tài liệu tham khảo:
- Các văn bản chỉ đạo qui định tối thiểu về thiết bị sử dụng cho cấp học. (Từ năm 2002
đến 2006)
- Sách hướng dẫn sử dụng thiết bị cấp học.