Sử dụng có hiệu quả
Đồ dùng dạy học
các lớp 1, 2 , 3
************************
I- t vn :
1- Cơ sở lý luận :
Trong thời đại ngày nay, khoa học kỹ thuật phát triển với tốc độ nhanh,
thông tin khoa học ngày càng nhiều song thời gian dành cho mỗi tiết học trong
trờng phổ thông không thay đổi. Để theo kịp sự phát triển của xã hội và cung
cấp cho học sinh những kiến thức mới nhất, đầy đủ nhất trong một thời gian có
hạn, việc đổi mới phơng pháp dạy học luôn là vấn đề bức xúc đợc nhiều ngời
quan tâm. Thực tế cho thấy việc dạy học nói chung và dạy học ở tiểu học nói
riêng đã có sự đổi mới nhiều về phơng pháp. Những phơng pháp dạy học kích
thích sự tìm tòi, đòi hỏi sự t duy của học sinh đợc đặc biệt chú ý. Song để cho
giờ học thực sự đổi mới, việc sử dụng thiết bị đồ dùng dạy học là hết sức cần
thiết.
Thiết bị đồ dùng dạy học là những phơng tiện vật chất giúp cho giáo viên
và học sinh tổ chức hợp lý có hiệu quả, quá trình giáo dục, giáo dỡng đối với
các môn học trong nhà trờng nhằm thực hiện chơng trình dạy học. Trong quá
trình đổi mới phơng pháp dạy học, thiết bị đồ dùng dạy học là một trong những
điều kiện cơ bản không thể thiếu để giáo viên, học sinh thực hiện mục tiêu dạy
học . Hơn nữa thiết bị đồ dùng dạy học tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh huy
động mọi năng lực hoạt động nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng
tự học, rèn luyện kỹ năng học tập và thực hành. Thiết bị đồ dùng dạy học là vật
chất hữu hình tởng nh là vô tri vô giác nhng dới sự điều khiển của ngời giáo
viên, thiết bị đồ dùng dạy học thể hiện khả năng s phạm của nó : Làm tăng tốc
độ truyền thông tin, tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn làm cho giờ học sinh động, hiệu
quả hơn .
Nếu việc "Dạy chay, dạy suông" làm cho ngời học thụ động không phát
huy đợc tính tích cực, chủ động sáng tạo thì sự hỗ trợ đắc lực của thiết bị sẽ là
cầu nối giữa ngời dạy và ngời học, làm cho hai nhân tố này gắn kết với nhau

những bộ va-li để dạy theo lớp nhng thống kê theo danh mục thì số lợng vẫn cha
đáp ứng đợc đầy đủ.
Ví dụ : phân môn luyện từ và câu ( lớp 2, 3) hay từ ngữ ( lớp 4, 5), đồ
dùng dạy học mà Công ty sách và thiết bị trờng học sản xuất , cung cấp cho các
trờng hiện nay chủ yếu là các loại tranh ảnh, song một số tranh ảnh do sản xuất
chung cho tất cả các trờng tiểu học trong cả nớc nên so với kiến thức hiểu biết
của học sinh từng vùng có lúc thừa loại này nhng lại thiếu loại khác.
* Về giáo viên :
Từ thực tế thiết bị đồ dùng dạy học còn thiếu, bản thân giáo viên còn ngại
sử dụng, cán bộ phụ trách thiết bị ở trờng lại kiêm nhiệm những việc khác nên
việc mợn - trả gặp nhiều khó khăn. Đây là một trong những nguyên nhân làm
cho giáo viên lên lớp sử dụng đồ dùng thiếu thờng xuyên .
Trong quá trình sử dụng đồ dùng dạy học, một số giáo viên còn lúng túng.
Chẳng hạn khi dạy giải nghĩa từ họ nghĩ rằng cứ đa ra tranh ảnh, vật thật cho
học sinh quan sát là đảm bảo điều kiện để giải nghĩa từ. Trên thực tế, nhiều
tranh ảnh, vật thật cha cung cấp hết nghĩa của từ cần giảng mà phải có sự hỗ trợ
bằng lời nói của giáo viên.
Mặt khác tuy rằng 100 % giáo viên đều nhận thức đúng ý nghĩa, tác dụng
to lớn của đồ dùng dạy học trong quá trình hình thành kiến thức cho học sinh,
nhiều giáo viên đã biết vận dụng đúng lúc, đúng chỗ và đúng mức độ các đồ
dùng dạy học. Song cũng có nhiều giáo viên vẫn cha hiểu rõ cấu tạo của bộ đồ
dùng hàng khối, lớp mà mình phụ trách , cha biết rõ số lợng đồ dùng trong bộ
đồ dùng dạy học, cha nhớ phạm vi sử dụng của các đồ dùng dạy học cho các tiết
dạy. Đặc biệt những thao tác kỹ thuật trong khi sử dụng đồ dùng dạy học theo
những dụng ý s phạm còn ít đợc giáo viên chú ý.
Ví dụ: Giáo viên dạy toán lớp 2 khi hình thành bảng nhân 2 cho học sinh
đã làm nh sau :
+Bớc 1: Giáo viên lấy một tấm nhựa có 2 chấm tròn và nói :"2 đợc lấy
một lần ta viết là 2 x 1 = 2".
+Bớc 2: Đáng lẽ giáo viên cầm lấy 2 tấm nhựa nh trên và gắn liên tiếp lên

Ngay từ đầu các năm học, nhà trờng đã bố trí cán bộ phụ trách th viện,
thiết bị, có thời gian làm việc phù hợp, tạo điều kiện cho giáo viên mợn và trả.
Riêng các va-li đồ dùng dạy học theo lớp, nhà trờng kiểm kê theo danh mục,
giải quyết cho giáo viên mợn nguyên cả bộ ngay từ đầu năm học và cuối năm
học trả lại . Có nh vậy giáo viên mới có thể chủ động trong việc sử dụng cũng
nh có kế hoạch tự làm các loại thiết bị và đồ dùng dạy học còn thiếu.
Để giúp cho việc bảo quản và sử dụng có hiệu quả đồ dùng dạy học.
Chúng tôi đã tham mu với Hội cha mẹ học sinh để cha mẹ học sinh đóng mỗi
lớp 1 tủ sắt để bảo quản đồ dùng dạy học và đợc để ngay tại lớp học, rất thuận
lợi cho giáo viên và học sinh khi sử dụng đồ dùng thiết bị .
2-Với bản thân giáo viên :
Mỗi giáo viên phải nắm vững các danh mục đồ dùng dạy học đã đợc cung
cấp trên cơ sở đó giáo viên hoặc tổ chuyên môn có thể sắp xếp theo từng chủ đề,
đề tài. Để giải quyết một số thiết bị đồ dùng còn thiếu, giáo viên trong cùng một
tổ phối hợp với nhau su tầm, tự làm thêm đồ dùng theo chủ đề, đề tài.
Ví dụ : Khi dạy tự nhiên xã hội hoặc đạo đức, tranh ảnh, đồ dùng phục vụ
cho dạy các môn này có nhiều trên báo chí, báo ảnh, bu ảnh, lịch tờ hoặc hoa
quả, vật thật Giáo viên có thể lựa chọn để sử dụng làm phong phú thêm đồ
dùng dạy học của mình. Tuy nhiên khi chọn tranh ảnh, vật thật giáo viên cũng
phải chú ý đến tính điển hình, phản ánh trung thực và chính xác, đảm bảo tính
khoa học, tính s phạm và tính mỹ thuật .

3 Nghiên cứu sử dụng đồ dùng dạy học mới.
Vấn đề đổi mới thiết bị đồ dùng dạy học đợc đặt ra đồng bộ với việc đổi
mới chơng trình và sách giáo khoa các môn học. Chính vì vậy sau mỗi đợt tập
huấn về thay sách các tổ chuyên môn ở trờng chúng tôi thờng dành thời gian để
nghiên cứu kỹ lỡng, tìm hiểu chi tiết về bộ đồ dùng dạy học để từ đó lĩnh hội
đầy đủ về cấu tạo và phạm vi sử dụng đồ dùng dạy học . Còn một số bất hợp lý
trong bộ đồ dùng dạy học mà chỉ khi lên lớp giáo viên mới nhận ra. Chính vì
vậy, chúng tôi chọn bài dạy thích hợp để thực hành trực tiếp vào một số đồ dùng