SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP DUY TRÌ SĨ SỐ HỌC SINH LỚP 5”
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, việc duy trì sĩ số, đảm bảo chuyên cần ở trường tiểu học đóng một vai trò
rất quan trọng trong việc học tập của học sinh nói riêng và trong việc thực hiện phổ cập
giáo dục nói chung. Nó là nền tảng giúp các em lĩnh hội kiến thức một cách đầy đủ và
mang lại kết quả học tập tốt. Nhưng hiện nay, một số học sinh trong địa phương thuộc
con em gia đình lao động nghèo, một số từ nơi khác đến thị xã Hồng Ngự tạm trú, đa
phần là làm thuê, vì cuộc sống mưu sinh họ gửi con em vào Trường Tiểu học An Thạnh 1
để học. Chính vì mãi lo cho kinh tế gia đình một số phụ huynh ít quan tâm đến việc học
tập của các em. Nên việc các em nghỉ học, bỏ học trong thời gian nhiều ngày ảnh hưởng
đến việc tiếp thu bài và kết quả học tập là điều không tránh khỏi.
Trong những năm gần đây tình trạng học sinh bỏ học ngày càng phổ biến. Cấp học
càng cao tỷ lệ học sinh bỏ học càng lớn. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng
học sinh bỏ học nhưng trong đó nguyên nhân chính là các em học tập yếu kém nên không
thích đi học, không thích đến trường.
Xã hội ngày càng phát triển, thì yêu cầu về giáo dục cũng được nâng cao. Đòi hỏi
trong xã hội ai cũng được học hành, được tiếp thu được kiến thức kĩ năng, kĩ xảo từ nhà
trường để phục vụ cuộc sống sau này. Chúng ta ngày đêm đang ra sức phổ cập giáo dục ở
các cấp học. Nhưng trên thực tế có biết bao nhiêu học sinh bỏ học giữa chừng. Biết bao
nhiêu trẻ em không biết đọc, biết viết hoặc đọc viết không thông thạo mà đã nghỉ học. Tất
cả đều là sản phẩm của nhà trường, do không quan tâm đến học sinh, không có biện pháp
để giúp đỡ học sinh yếu kém.
Vì thế, qua nhiều năm công tác bản thân tôi luôn suy nghĩ “Biện pháp để duy trì sĩ số
và đảm bảo chuyên cần học sinh bậc tiểu học ”. Do đó tôi quyết định chọn đề tài này.
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu:
1. Mục đích :
- Nhằm đánh giá lại môi trường giáo dục, chất lượng giảng dạy học sinh yếu kém ở
các trường tiểu học trong những năm qua và hiện nay.

thức tự giác học tập của các em chưa có (với những em đi học vì sự bắt buộc của gia
đình) nên các em thiếu sự cần cù, sự cố gắng vượt qua khó khăn để học tập dễ sinh ra
lười biếng, ham chơi và dẫn đến học yếu, chán học và bỏ học…
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tính tò mò phát triển, các em thường ham thích cái mới,
cái lạ. Dễ nhàm chán trong các hoạt động kéo dài, không thay đổi hình thức. Nếu chúng
ta những người làm công tác giáo dục biết quan tâm tạo sự ham thích cho các em trong
học tập, trong các hoạt động ở trường, lớp thì mới có động lực thúc đẩy việc học, nâng
cao được khả năng tiếp thu, và thực hành các kĩ năng, kĩ xảo mà chúng ta cung cấp cho
các em. Từ đó các em học tập có tiến bộ.
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em rất hiếu động, hay bắt chước, dễ thích
nghi với môi trường sinh hoạt ở trường, lớp. Đây là điều kiện tốt để giáo viên tạo sự hứng
thú cho các em. Nếu hàng ngày khi đến trường các em được thầy cô ân cần chỉ bảo.
Trong học tập các em được hoạt động nhóm, được làm thí nghiệm, chơi các trò chơi học
tập thì các em sẽ ham học hơn và thích đi học hơn.
II. Cơ sở thực tiễn:
Từ những thực trạng trên , là một giáo viên tôi suy nghĩ mình cần phải làm gì để duy
trì và tìm mọi biện pháp chặn đứng việc nghỉ học, bỏ học của các em và để làm tròn trách
nhiệm giáo viên chủ nhiệm lớp, đối với ngành Giáo dục và Ban Giám Hiệu trường giao
cho.
Hiện nay nhiều trường hay nhồi nhét kiến thức cho học sinh bằng các hình thức học
thêm, học hai buổi Đưa ra rất nhiều phương pháp giảng dạy mà quên đi việc bồi lấp lỗ
hổng kiến thức cho học sinh yếu.
Sự ham thích học tập ở học sinh chủ yếu hình thành thông qua các hoạt động thực tế
như hoạt động giao lưu, tập thể và nhóm ; Qua sự tác động của môi trường cơ sở vật chất
như trường, lớp, qua thái độ của thầy cô, bạn bè. Do đó trong nhà trường chúng ta phải
tìm ra những giải pháp thích hợp để giáo dục đối với từng đối tượng trẻ em, định hướng
đúng đắn cho trẻ trong các hoạt động giáo dục, dạy học và vui chơi của trẻ một cách phù
hợp nhất, tạo một bầu không khí, một môi trường thật thân thiện để mỗi học sinh thấy vui
thích và trông đợi được đến trường. Xem trường lớp như ngôi nhà thứ hai của mình.
Chúng ta không thể áp dụng cách thức giáo dục giống như THCS hay THPT cho học sinh

phụ đạo cho các em lấy lại kiến thức, học sinh yếu vì ham chơi thì quản lí các em tốt hơn
tổ chức các hình thức vui chơi để các em ham thích học tập… học sinh học yếu vì hoàn
cảnh gia đình thì giáo viên phối hợp với phụ huynh để tìm biện pháp tháo gỡ… Giáo viên
cần xác định được mức độ học sinh yếu kém, như các em yếu môn gì ?… kiến thức gì ?
… Tốt nhất giáo viên cần có một bộ hồ sơ để theo dõi từng em học sinh yếu ở lớp
mình… biện pháp đã đề ra, sự chuyển biến của học sinh theo từng tháng…
2. Biện pháp dạy học bằng tình thương:
Đối với học sinh yếu kém thông thường giáo viên luôn có ác cảm. Vì các em mà giáo
viên phải bỏ công sức nhiều hơn, thành tích lớp bị hạ thấp, danh hiệu thi đua bị cắt… cho
nên khi kèm cặp học sinh yếu tại lớp mình giáo viên thường bực bội có thái độ không tốt
như la mắng, nói nặng nói nhẹ thậm chí nhiều giáo viên còn gõ đầu, nhéo tai các em…
Như vậy thì học sinh không thể nào học được, mỗi lần thầy cô lại gần là sợ bị ăn đòn
nên học yếu lại càng học yếu…
Một số giáo viên hiện nay về biện pháp giáo dục còn mang ảnh hưởng cách giáo dục
xưa nghiêm khắc với học sinh. Để giúp đỡ học sinh yếu kém giáo viên phải biết sử dụng
lời nói, cử chỉ, tổ chức các hoạt động dẫn dắt các em vào bài học, giúp các em yêu mến
bạn bè, trường lớp, thầy cô Giáo viên muốn học sinh ham thích học thì trong tiết dạy
điều cần thiết là phải thể hiện được tác phong sư phạm mẫu mực, gần gũi, ân cần với học
sinh. Tôn trọng và đối xử công bằng với học sinh.
Trong giảng dạy giáo viên lưu ý lời nói phải nhẹ nhàng, giữa giáo viên và học sinh
luôn có sự ăn ý nhịp nhàng, khi giảng bài giáo viên phải luôn quan sát học sinh trong lớp,
đặc biệt những em học yếu hay nghịch ngợm. Mỗi lần học sinh có ý kiến nếu trả lời sai
thì phải giúp học sinh hiểu cái sai, không nên để cho học sinh ngồi xuống mà không biết
mình sai điểm nào, đừng để học sinh bị mất mặt trước mặt bạn bè, làm trò cười cho lớp
học. Không sử dụng thước làm công cụ đánh đập học sinh, sử dụng thước nhẹ nhàng
tránh việc gõ thước quá mạnh làm học sinh giật mình. Biết động viên, khích lệ học sinh
dù các em chưa thật sự tiến bộ hay tiến bộ rất chậm. Giáo viên biết sử dụng năng khiếu
của mình làm tiết học thêm sinh động. Ví dụ: Tìm những câu truyện vui kể cho các em,
hay pha một vài câu hài hước để học sinh cảm thấy thoải mái Một tiết học mà học sinh
hoạt động vui vẻ, có tiếng cười sẽ có hiệu quả hơn những tiết học mà học sinh quá

đó các em có thêm chút tự tin vào bản thân mình, gần gũi trường, lớp hơn. Ham học và
cố gắng học tập hơn
Đặc biệt là những học sinh học yếu vì ham chơi, vì không chịu học thì chúng ta cần
làm cho các em này yêu thích trường lớp, rồi mới yêu thích học tập.
VD: Có một học sinh cá biệt lớp 5 : học lực yếu, đến trường lại hay đánh bạn, nghịch
ngợm là học sinh lưu ban nhiều năm. Giáo viên chủ nhiệm liền phân cho em đó làm sao
đỏ. (nói rằng đây là nhiệm vụ rất quan trọng muốn làm tốt thì phải cố gắng thể mình thật
tốt). Chỉ trong vòng vài ngày em đó không còn nghịch phá nữa. Đến trường ăn mặc gọn
gàng và làm công tác sao đỏ rất tích cực. Và trong vòng một tháng học lực của em đó đã
chuyển biến từ học yếu chuyển lên trung bình và cuối năm đã trở thành học sinh khá. Đó
là do khi được phân công làm sao đỏ em đó thấy mình được tôn trọng và cố gắng xứng
đáng với sự tôn trọng đó, xứng đáng với nhiệm vụ được giao nên đã tự giác sửa mình tốt
hơn, cố gắng học tập tốt để các bạn, thầy cô tôn trọng mình hơn.
Trong giảng dạy ở lớp cũng vậy giáo viên cũng phải biết giao cho các em học yếu bài
tập ở lớp cũng như về nhà, (nhằm giúp các em lấy lại kiến thức đã mất) lưu ý là ở mức độ
vừa phải tránh ngay lúc đầu đưa ra một lượng kiến thức quá lớn khiến các em thấy việc
học quá nặng nề. Do đó giao bài về nhà cho các em thì lần đầu bài tập nên ít và dễ sau đó
nâng dần số lượng và độ khó lên. Khi giao việc giáo viên phải biết được việc đó các em
làm được không quá sức, và phải kiểm tra thường xuyên việc thực hiện ở các em. Tránh
các trường hợp học sinh nhờ bố mẹ hay bạn bè làm giúp, phải khen ngợi khi em hoàn
thành công việc Tránh không kiểm tra công việc đã giao
4. Biện pháp thư giãn (vui chơi) trong các tiết học:
Trong học tập có rất nhiều môn học khô khan, nặng về kiến thức như toán, tập làm
văn, chính tả vv…Đối với học sinh thường không có hứng thú học những môn này (trừ
những em giỏi thì ham học vì có điểm cao). Như vậy để tạo được sự hứng thú, ham thích
việc học ở học sinh yếu giáo viên cần tăng cường các trò chơi, hình thức học tập sinh
động trong tiết học. Khi tổ chức một trò chơi thì học sinh yếu sẽ tham gia hết mình và
qua trò chơi giáo viên giúp học sinh nắm được kiến thức, hiểu được bài hơn. Ngoài các
trò chơi giáo viên cần tổ chức các hình thức học tập sinh động khác để giúp học sinh yếu
có hứng thú trong học tập như đóng kịch, phỏng vấn… Trong các tiết ôn, tiết rèn giáo

trích từ quỹ vì bạn nghèo mua dụng cụ học tập, quần áo giúp các em tiếp tục đến trường.
Liên lạc, trực tiếp trao đổi với phụ huynh học sinh về việc học tập, tâm tư, tình cảm của
các em. Từ đó động viên khuyến khích phụ huynh học sinh có hướng khắc phục cho con
em đến trường đều đặn (đối với những gia đình ít quan tâm đến việc học tập của con cái
hoặc có ý định cho con nghỉ học).
Giáo dục riêng đối với những trường hợp học sinh trốn học, nghỉ học không phép, hay
liên tục nghỉ học nhiều ngày và báo về để gia đình kịp thời nắm rõ có biện pháp kết hợp
với nhà trường quản lý các em.
6. Biện pháp tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp :
Để giúp đỡ học sinh yếu kém ngoài các tiết học chính khóa, giáo viên cần thông qua
các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp. Như tiết sinh hoạt lớp các hoạt động ngoài trời…
Trong tiết sinh hoạt lớp giáo viên có thể tổ chức tuyên dương các em học yếu (dù đó
là những tiến bộ nhỏ nhất) nhằm làm cho các em có thêm hứng thú trong học tập và để
cho các em thấy mọi nổ lực các em luôn được giáo viên và bạn bè đánh giá cao.
Giáo viên chủ nhiệm cần phối hợp với tổng phụ trách đội tổ chức các hội thi giữa các
lớp để giúp các em lấy lại kiến thức… Chú ý nội dung thi chỉ dành cho học sinh yếu và
câu hỏi đơn giản các em có thể trả lời được. Tránh các cuộc thi chỉ có các em giỏi tham
gia. VD : Như thi về kiến thức tiểu học, an toàn giao thông, phòng tránh bệnh tật… Qua
cuộc thi giúp các em ôn lại kiến thức và giúp cho các em yếu ham học hơn. Phối hợp với
tổng phụ trách tuyên dương các em yếu kém có tiến bộ qua buổi chào cờ…
Hoặc giáo viên có thể tổ chức cho lớp mình hoạt động đọc lập. Giáo viên có thể soạn
một số câu hỏi (Nội dung câu hỏi là các kiến thức các em chưa nắm bắt được) giao cho
các em yếu đại diện cho các tổ về học và tìm hiểu để hôm sau lên thi…Và khi nhận trách
nhiệm này các em yếu sẽ cố gắng học để và tìm hiểu để hôm sau lên thi đua với các bạn.
Một khi có hình thức thi đua trong các hoạt động sẽ luôn kích thích các em cố gắng và
làm những việc hàng ngày các em không làm được… VD: trong lớp 3 một số em chưa
thuộc bảng nhân, giáo viên giao cho các em đó về học để hôm sau thi với các tổ khác.
Tất nhiên khi được giao các em đó sẽ cố gắng về học để thi được tốt hơn…
7. Phong trào “Giúp bạn vượt khó ”:
Trong lớp có một vài em học sinh vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, thiếu điều kiện

nên chán nản, bỏ học. Một gia đình êm ấm, hòa thuận, cha mẹ biết chăm lo cho con cái,
tạo điều kiện thuận lợi để con em học hành, biết giáo dục con ích lợi của việc học thì học
sinh sẽ học tốt hơn. Ví dụ: Một học sinh làm hư viết, không có viết đến trường, học sinh
đó sẽ sợ đi học vì không có viết không chép bài, làm bài được, có thể sợ thầy, cô phạt.
Nếu cha mẹ kịp thời mua viết cho con, yêu cầu con cẩn thận hơn thì học sinh đó sẽ vui vẻ
đi học. Nếu bố mẹ la mắng hoặc không mua viết thì sẽ làm cho em đó đi học với tâm
trạng lo sợ thầy cô la và có thể trốn học. Từ đó trở thành học sinh yếu kém
Vậy nhà trường cần biết phối hợp với phụ huynh trong việc tạo sự ham thích cho học
sinh khi đến trường. Hiện nay một số phụ huynh không biết cách giáo dục con cái,
thường đánh đập, la mắng khi con em mình mắc phải một lỗi lầm nào đó ở trường lớp
(như bị điểm kém, đánh nhau với bạn), làm cho các em sợ sệt, ức chế khả năng học tập,
lao động ở các em, giảm đi niềm ham thích học tập. Do đó giáo viên chủ nhiệm cần trao
đổi, hướng dẫn phụ huynh nên tạo điều kiện tốt để cho để con em mình đến trường (bảo
đảm thời gian đến trường, sắm dụng cụ học tập, giúp con học ở nhà, cùng vui chơi học
tập với con em mình, nhắc nhở con cái giờ học…), khi giáo dục con em nên nhẹ nhàng,
cần cho các em hiểu việc đó đúng sai thay vì la mắng trừng phạt.
Việc quan tâm đến bạn bè của con em cũng rất quan trọng. Chơi với bạn xấu trước
sau gì các em cũng nhiễm thói xấu. Phụ huynh chú ý đến những thời gian rảnh rỗi của
con em mình, cần biết các em đi đâu, chơi chỗ nào. Đừng cho các em quá nhiều thời gian
tự do một mình mà cha mẹ không biết. Cần liên lạc với giáo viên để biết tình hình của
con em mình, như có đến trường không? Có đi lao động không? Có hành vi gì cần sửa
chữa vv
Khi học sinh yếu kém phụ huynh cần giúp con em lấy lại niềm tin học tập nhận thức
được học là một hoạt động đầy hứng thú. Cần có sự ham thích mới học tốt được. Giúp
con em thấy được từ những bài học trên lớp con sẽ học được rất nhiều điều thú vị mà đều
là những tri thức có lợi cho bản thân. Cần giúp trẻ vượt qua khó khăn để lấy lại kiến thức
đã mất, động viên con khi bị điểm kém thì cũng không nên quá chán nản, mà nên tìm ra
nguyên nhân để lần sau cố gắng làm bài tốt hơn.
Giáo viên thường xuyên thông tin cho phụ huynh có con em học yếu kém để phụ
huynh biết. Trao đổi các biện pháp giúp học sinh học ở nhà.

kiến học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp .
- Học sinh lớp 5 trong độ tuổi biết tự ái, giận hờn, thích đựơc động viên khen thưởng,
giáo viên không nên dùng hình phạt, đánh mắng làm cho các em sợ sệt không ham thích
đến lớp, phải tạo cho các em một niềm tin để các em an tâm học tập và xem giáo viên chủ
nhiệm là người tin cậy.
- Nên tổ chức vui chơi tập thể trong các giờ ra chơi, giờ sinh hoạt lớp để tạo sự gắn bó
thương yêu trong học sinh và giáo viên. Trong chương trình giảng dạy nên tổ chức những
buổi vui học, học vui dưới hình thức ôn tập.
Việc chuyên cần học tập cuả học sinh đã quyết định sự tiến bộ của các em, hơn nữa
các em học sinh lớp 5, nếu để các em nghỉ học một hai lần với lý do không cần thiết lắm
thì các em sẽ thích nghỉ học đi chơi hơn là đến lớp bởi nhiều lý do: Sợ bị phạt, sợ bị chế
giễu. Giáo viên nên giải thích tai hại của việc đi học không đều và việc bỏ học giúp các
em dần dần có thói quen ham thích đi học mà không thích ở nhà.
Tóm lại, nếu giáo viên chủ nhiệm tạo được sự mật thiết giữa thầy với trò, giữa học
sinh với học sinh, thầy trò tạo được sự vui vẻ học tập trong suốt thời gian ở lớp thì chắc
chắn các em sẽ đến lớp đều đặn, bằng sự tự nguyện và sẽ cảm thấy tiếc nuối khi phải bỏ
học, nghỉ học, và vai trò của chúng ta đã hoàn thành vậy.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 . Chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học _ NXBGD_Xuất bản 2006
2 . Giáo trình cao đẳng sư phạm _GS.TS. Diệp Quang Ban_ NXB đại học sư phạm_
Xuất bản 2001
3. Giáo trình giáo dục học Tiểu học - GS. TS. Đặng Vũ Hoạt_NXB đại học Huế_Xuất
bản 2002.
4. Giáo trình tâm lý học Tiểu học_GS.TS. Bùi Văn Huệ_ NXB đại học Huế_Xuất bản
2002.