Kinh nghiệm giúp giáo viên rèn kĩ năng đọc
trong giờ Tập đọc cho học
sinh lớp 4A
1. Thực trạng hoặc vấn đề đặt ra:
-Tập đọc là phân môn có tính chất tổng hợp vụ ngoài nhiệm vụ
dạy đọc, cảm thụ nội dung bài đọc, nó còn trao dồi cho học sinh
kiến thức Tiếng Việt, kiến thức văn học, kiến thức đời sống giáo
dục tình cảm, thẫm mĩ. Để dạy tốt phân môn Tập đọc, giáo viên
không những rèn luy ện cho học sinh kĩ năng đọc mà còn phát
triển cho các em vốn từ ngữ phong phú tạo điều kiện để các em
học tốt các phân môn khác. Thông qua môn Tập đọc rèn cho
các em kĩ năng đọc như: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc chính xác,
rõ ràng, đọc diễn cảm một bài văn, bài thơ sẽ làm tiền đề cho
việc tìm hiểu bài.
-Thông qua dự giờ thăm lớp phân môn Tập đọc lớp 4, tôi nhận
thấy giáo viên có quan tâm rèn kĩ năng đọc cho học sinh nhưng
kết quả chưa cao, các em đọc bài chưa trôi chảy, một số em chỉ
đọc bình th ường đơn điệu không diễn cảm, phát âm chưa chuẩn
xác.
Cácem nghĩ rằng đọc trôi chảy là được không nhất thiết là rèn
tốt kĩ năng đọc. Do vậy giáo viên lúng túng khi dạy phân môn
Tập đọc là phải hướng dẫn như thế nào để các em
phát âm chuẩn, đọc bài trôi chảy, rõ ràng và diễn cảm tốt nên
thời gian tiết dạy không đảm bảo, hiệu quả giờ dạy chưa cao.
-Xuất phát từ những lí do trên, tôi quy ết định chọn đề tài: Kinh
nghiệm giúp giáo viên rèn kĩ năng đọc trong giờ Tập đọc cho
học sinh lớp 4A trường Tiều học Thuận Tân.
2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:
-Phạm vi: đế tài chỉ tìm hiểu trong phạm vi sách giáo khoa
Tiếng Việt lớp 4, về rèn kĩ năng đọc trong giờ Tập đọc cho học
sinh lớp 4A trường Tiểu học Thuận Tân -Truông Mít
-Chất lượng đọc thành tiếng bao gồm bốn mức độ: đọc đúng,
đọc nhanh (lưu loát),
đọc có ý thức (thông hiểu nội dung văn bản) và đọc diễn cảm.
-Khi lên lớp giảng dạy giờ Tập đọc giáo viên cần thực hiện như
sau: đọc mẫu phải to rõ ràng, phát âm chu ẩn xác, đọc diễn cảm
tốt, chuẩn bị tốt đồ dùng dạy học, thiết kế bài
dạy, nghiên cứu kĩ nội dung bài dạy từ đó xác định đúng mục
tiêu bài dạy.
-Đối với giáo viên cần nắm vững kiến thức chương trình giảng
dạy, chuẩn kiến thức kĩ năng, quan tâm của giáo viên đến học
sinh kĩ năng đọc còn yếu.
3.2Chuẩn bị cho việc học phân môn Tập đọc:
-Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị tâm thế để học phân
môn Tập đọc:
+ Khi đọc học sinh ngồi tư thế ngay ngắn, khoảng cách từ mắt
đến sách khoảng
30 -35 cm, cổ và đầu thẳng, phải hít sâu và thở ra chậm để lấy
hơi.
+ Ở lớp, khi học sinh được giáo viên gọi đọc bài trước lớp, các
em phải bình tĩnh, tự tin, không hấp tấp đọc ngay.
+ Giọng đọc phải to, rõ ràng để cả lớp đều nghe được (không có
nghĩa là quá to hoặc gào lên).
+ Đứng đọc tư thế phải ngay ngắn, thoải mái, sách phải được
mở rộng và cầm bằng hai tay.
-Phần chuẩn bị cho việc học tậpđọc được tốt hơn, giáo viên
ngay từ khi nhận lớp đầu năm hướng dẫn để học sinh có thói
quen trong học tập.
3.3Luyện đọc đúng:
-Muốn học sinh đọc đúng, đọc ngắt nghỉ hơi, nhấn giọng dẫn
đến đọc diễn cảm người giáo viên phải giúp các em phát âm
trường hợp ngắt, nghỉ hơi không đúng chỗ ở những câu dài, hay
do cẩu thả các em đọc
thừa, thiếu chữ…Tuỳ theo tình hình thực tế, giáo viên sửa chữa
kịp thời.
+ Đọc nhóm: Giáo viên giao việc cho mỗi nhóm cụ thể, rõ ràng
về nội dung, thời
gian đọc và tùy nội dung bài đọc giáo viên cho học sinh đoạn
trong nhóm đôi, nhóm ba,…
sao cho phù hợp với nội dung bài.
3.4 Luyện đọc nhanh:
-Đọc nhanh (đọc trôi chảy, lưu loát) là đọc đạt tốc độ theothời
gian quy định, không
đọc ê-a, ngắt ngứ, đọc thiếu hoặc thừa chữ.
-Mức độ thấp nhất của đọc nhanh là đọc trơn.
-Đọc nhanh chỉ thật sự có ích khi nó không tách rời việc hiểu rõ
điều được đọc.
* Biện pháp luyện đọc nhanh:
-Giáo viên hướng dẫn cho họcsinh phải làm chủ tốc độ đọc bằng
cách gọi học sinh
khá, giỏi hoặc giáo viên đọc mẫu để học sinh đọc bài theo tốc độ
đã quy định.
-Đơn vị đọc là đọc nhanh cụm từ, câu, đoạn, bài.
-Giáo viên tổ chức thực hiện bước luyện đọc nhanh ở thời điểm
đọc thi đua giữa các
nhóm, giữa cá nhân với nhau. Và luy ện đọc nhanh còn thể hiện
trong phần tìm hiểu bài
dưới dạng đọc thầm, lướt nhanh, tìm ý trả lời câu hỏi.
3.5 Đọc hiểu:
-Thông thường, trong tiết dạy phân môn Tập đọc đến phần tìm
hiểu nội dung bài,
đúng, cách ngắt giọng vànhấn giọng.
-Đọc diễn cảm là một yêu cầu đặt ra khi đọc văn bản hoặc có
các yếu tố của ngôn
ngữ nghệ thuật. Đó là việc đọc thể hiện ở kĩ năng làm chủ ngữ
điệu, chỗ ngừng giọng,
cường độ giọng,…để biểu đạt đúng ý nghĩa và tình cảm mà tác
giả gởi gắm trong bài đọc.
Đọc diễn cảm thể hiện năng lực đọc ở trình độ cao và chỉ thực
hiện được trên cơ sở đọc
đúng và đọc lưu loát.
-Đọc diễn cảm là đọc văn bản sao cho giọng điệu phù hợp với
tình huống miêu tả
trong văn b ản, thể hiện được tình cảm, thái độ, đặc điểmcủa
nhân vật hay tình cảm, thái độ
của tác giả đối với nhân vật và nội dung miêu tả trong văn bản.
Đọc diễn cảm có thể có
được trên cơ sở hiểu sâu thấu đáo nội dung bài học, đọc diễn
cảm có nhiều mức độ.
-Ngắt giọng biểu cảm là phương tiện tác động đến người nghe:
Ngắt giọng biểu cảm
thiên về cảm xúc, những chỗ lắng, sự im lặng có tác dụng truyền
cảm, “gây b ão tố” góp
phần tạo nên hiệu quả nghệ thuật cao.
-Đọc giọng thay đổi theo cách ngắt nhịp và ngắt dòng, góp phần
gợi cảm xúc về thời
gian và không gian như mở ra vô tận, tạo cho ý thơ âm vang bay
bổng, đem đến cho người
đọc lẫn người nghe những liên tưởng phong phú.
* Khi rèn đọc diễn cảm cho học sinh, tôi đưa ra một số kinh
nghiệm giúp giáo
đi lại trong khi đọc, cầm sách mở rộng, đọc đủ lớn để các em
chú ý tập trung, thỉnh thoảng
mắt rời sách nhìn lên để bao quát học sinh nhưng không làm cho
bài đọc bị gián đoạn).
-Phần hướng dẫn đọc, chú ý (từ cần giải nghĩa) đểphát hiện các
hình ảnh, chi tiết có
giá trị tiêu biểu để xác định cách đọc, thông hiểu nội dung và
nắm nội dung chính của từng
đoạn, của cả bài sao cho việc đọc đúng sẽ giúp cho hiểu đúng và
sự thông hiểu nội dung sẽ
chi phối trở lại tạo ra một cách đọc có chất lượng hơn.
-Kịp thời khen thưởng, động viên, khuy ến khích những học
sinh yếu đọc có tiến bộ
và những học sinh đọc tốt (đọc to, rõ ràng, trôi chảy, ngắt nghỉ
hơi đúng chỗ, diễn cảm
tốt).
4. Hiệu quả đem lại: Qua từng thời điểm, tôi dự giờ thăm lớp
và kiểm tra hiệu quả
giờ dạy, rõ ràng khi học sinh đọc giáo viên đầu tư những kinh
nghiệm rèn kĩ năng đọc.
Chất lượng đọc đã tiến bộ rõ rệt so với đầu năm, tất cả đều thích
được gọi đọc bài trước
lớp, tiết tập đọc diễn ra nhẹ nhàng, thoải mái, có chất lượng,
hiệu quả.
5. Khả năng và áp dụng cho đến thời điểm hiện tại:
5.1Tính mới và tính sáng tạo của đề tài
* Tính mới:
Thực hiện đề tài này, học sinh lớp 4 đọc bài chính xác, trôi chảy,
ngắt nghỉ hơi đúng
chỗ, cảm thụ tốt nội dung bài đọc.
không khíhọc tập vui chơi, sôi nổi nhẹ nhàng sinh động, hiệu
quả trong giờ học.
5.2 Hiệu quả xã hội: Đề tài này giúp học sinh lớp 4 có kĩ năng
đọc tốt, cảm thụ tốt
nội dung bài đọc, qua đó giúp các em nắm bắt kịp thời những
thông tin thời sự nhanh, đáp
ứng kịp lúcnhững sự kiện xảy ra trong xã hội.
5.3 Về triển vọng áp dụng và triển khai: Đề tài mang tính hiệu
quả cao có thể triển
khai áp dụng cho tổ, trường, cụm và các trường trong huyện
thực hiệ