LỜI NÓI ĐẦU
Từ khi nhà nước ra đời thì pháp luật đã trở thành một công cụ, một
phương tiện hữu hiệu để nhà nước xây dựng bộ máy chính quyền, cũng như
quản lí mọi lĩnh vực của đời sống xã hội từ chính trị - kinh tế, văn hóa – xã
hội… Trong đó có thể nói, vai trò của pháp luật trong lĩnh vực kinh tế là vô
cùng cần thiết.
Ở Việt Nam, trong thời kì đi lên xã hội chủ nghĩa thì việc Nhà nước định
hướng phát triển kinh tế theo hướng kinh tế thị trường, tích cực hội nhập và mở
rộng thị trường. Để làm được điều đó, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Việt Nam đã xây dựng một hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa với nhiều nội
dung tác động tích cực đến sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam hiện nay.
Việc nghiên cứu, tìm hiểu vai trò của pháp luật đối với sự phát triển của nền
kinh tế Việt Nam sẽ giúp chúng ta nhìn nhận đánh giá những thành tựu, những
hạn chế còn tồn tại trong vai trò của pháp luật đối với nền kinh tế Việt Nam. Từ
đó, Nhà nước sẽ tiếp tục phát huy sự quản lí, điều tiết kinh tế có hiệu quả nhất.
Trong phạm vi bài tiểu luận cá nhân này, em xin được chỉ ra một số vai
trò của pháp luật đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam hiện nay. Vì
đây là bài tiểu luận cá nhân đầu tiên nên chắc chắn em không tránh khỏi những
thiếu sót trong kiến thức và cách trình bày. Em rất mong nhận được sự đóng
góp ý kiến của thầy cô.
Em xin chân thành cảm ơn!
1
PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lý luận.
1. Pháp luật, bản chất và đặc điểm của pháp luật.
1.1. Pháp luật là gì?
Nhắc đến pháp luật, chúng ta có nhiều định nghĩa khái niệm khác nhau.
Nhưng nhìn chung, pháp luật được hiểu là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà
nước ban hành và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí của giai cấp thống trị trong
xã hội, là nhân tố điều chỉnh các mối quan hệ xã hội.
Trong bài tiểu luận này, ta tìm hiểu về vai trò của pháp luật đối với sự

lãnh đạo. Vì thế pháp luật chiếm một vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong
mọi lĩnh vực. Xét trên bình diện chung nhất, pháp luật là phương tiện để thể chế
2
hóa đường lối chính sách của Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng được thực
hiện có hiệu quả trên quy mô toàn xã hội; là phương tiện để nhà nước quản lý
mọi mặt đời sống xã hội; là phương tiện để nhân dân phát huy dân chủ và
quyền làm chủ, thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Có thể nhận thấy vai trò
của pháp luật được thể hiện ở những mặt sau đây:
- Pháp luật là cơ sở xây dựng và hoàn thiện bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa.
- Pháp luật bảo đảm cho việc thực hiện có hiệu qủa chức năng tổ chức và quản
lý kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội.
- Pháp luật bảo đảm thực hiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền
lực nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội.
- Pháp luật là cơ sở để giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
- Pháp luật có vai trò giáo dục mạnh mẽ.
- Pháp luật xã hội chủ nghĩa góp phần tạo dựng những mối quan hệ mới.
- Pháp luật tạo ra môi trường ổn định chi việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác
và phát triển.
II. Vai trò của pháp luật đối với việc phát triển kinh tế ở Việt Nam hiện
nay.
1.Vì sao pháp luật có vai trò quan trọng trong việc phát triển nền kinh
tế VIệt Nam.
- Đầu tiên, ta có thể khẳng định vai trò của pháp luật đối với sự phát triển
của nền kinh tế là xuất phát từ chính bản chất và những đặc điểm vai trò của
pháp luật xã hội chủ nghĩa, cũng như bản chất của Nhà nước xã hội chủ nghĩa.
- Thứ hai, có thể thấy sự tác động ngược lại của nền kinh tế đối với chính trị
là vô cùng lớn. Bên cạnh đó, thị trường - kinh tế thị trường là một kiểu quan hệ
giữa người với người trong sản xuất, trao đổi và tiêu dùng, nên mang đậm dấu
ấn của quan hệ xã hội, của thể chế chính trị mà nền kinh tế đó tồn tại. Với mức
độ đáng kể, sự phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay bị chi phối và

• Đối với nền kinh tế vĩ mô.
Trên lĩnh vực sở hữu: Sự tồn tại của ba chế độ sở hữu (sở hữu toàn dân, sở
hữu tập thể, sở hữu tư nhân), ba hình thức sở hữu (hình thức sở hữu nhà nước,
hình thức sở hữu tập thể, hình thức sở hữu tư nhân) là một đòi hỏi khách quan
của nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay. Nhà nước thông qua hệ thống
chính sách, nhiều điều luật (chương II, Hiến pháp 1992; Luật kinh doanh, Luật
ngân hàng và các tổ chức tín dụng,…) làm đòn bẩy kinh tế để định hướng đã
góp phần làm cho kinh tế nhà nước từng bước vươn lên nắm vai trò chủ đạo,
kinh tế nhà nước cùng kinh tế tập thể tạo thành nền tảng của nền kinh tế quốc
dân (Luật đầu tư nước ngoài trực tiếp, Luật khiến khích đầu tư trong nước).
Trên lĩnh vực quản lý: Bằng những nội dung của pháp luật mà Nhà nước xây
dựng các cơ chế, chính sách... tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động trực
tiếp hay thông qua các khâu trung gian nhất định tham gia quá trình hoạch định,
tổ chức, giám sát, kiểm tra việc thực hiện các kế hoạch phát triển của doanh
nghiệp ( Luật Doanh nghiệp, Luật sở hữu, Luật kinh doanh bảo hiểm…).
Trên lĩnh vực phân phối và điều tiết: Pháp luật cụ thể hóa hệ thống chính
sách kinh tế do nhà nước hoạch định, nhằm sử dụng các nguồn lực - trực tiếp là
bộ phận kinh tế nhà nước - để định hướng, can thiệp vào lĩnh vực phân phối và
phân phối lại theo hướng ưu tiên phân phối theo lao động và qua phúc lợi xã
hội; kết hợp tăng trưởng kinh tế với thực hiện công bằng xã hội; hoạch định các
chính sách xóa đói, giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa (Luật kinh doanh bảo hiểm...
=> Bằng việc quản lý nền kinh tế vĩ mô qua những lĩnh vực trên, pháp luật
đã thể hiện được vai trò của mình trong thời gian qua. Cụ thể qua nhiều luật,
văn bản pháp luật: Luật tài chính, Luật doanh nghiệp, Luật thương mại, Luật
đầu tư, Luật chứng khoán… đã tạo nên những kết quả như:
- Ổn định vĩ mô cho phát triển và tăng trưởng kinh tế.
- Tạo lập khung khổ pháp lý cho hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra hiệu
quả. Hệ chuẩn pháp luật kinh tế của nhà nước càng được xây dựng đồng bộ,
đúng đắn, nhất quán và kịp thời bao nhiêu, càng có tác động tích cực tới sự vận
hành của nền kinh tế bấy nhiêu.

biến ngoại lực thành nội lực cho sự phát triển. Biểu hiện rõ nhất là Nhà nước đã
hoàn thiện Luật Đầu tư, thu hút được nhiều vốn ODA, FDI,... Từ năm 1988 đến
hết năm 2006, có hơn 8.000 dự án đầu tư FDI với tổng vốn đăng ký 74 tỉ USD.
Năm 2007, nguồn vốn ODA từ các nước, các tổ chức tài chính quốc tế cấp cho
Việt Nam đạt hơn 40 tỉ USD, trong đó, 80% là nguồn vốn vay ưu đãi. Năm
2008, dù kinh tế thế giới suy thoái, nhưng nguồn đầu tư nước ngoài vào Việt
Nam lại tăng kỷ lục: vốn đăng ký 64 tỉ USD, trong đó các dự án mới chiếm
60,2 tỉ USD.
- Vai trò của pháp luật đối với sự phát triển kinh tế càng bộc lộ rõ nét
trong ban hành, thực thi các chính sách, văn bản luật khắc phục tình trạng suy
giảm kinh tế gần đây. Bằng hệ thống pháp luật nhà nước đã góp phần tích cực
vào việc kiềm chế lạm phát. Kinh tế vĩ mô ổn định: thu chi ngân sách được cân
đối; tổng thu ngân sách nhà nước vượt mức dự toán cả năm, tăng 26,3% so với
năm 2007. Kim ngạch xuất khẩu đạt 62,9 tỉ USD, vượt kế hoạch đề ra; kim
5