Đề 5
Phân tích khái niệm cán bộ, công chức theo Luật cán bộ, công chức và chỉ ra
những điểm mới so với khái niệm cán bộ, công chức theo Pháp lệnh cán bộ, công
chức.
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU
I. Khái quát quá trình phát triển pháp luật về cán bộ công chức
II. Khái niệm cán bộ công chức theo Luật Cán bộ công chức năm 2008
III. Những những điểm mới so với khái niệm cán bộ, công chức theo Pháp lệnh
cán bộ, công chức.
1. Sơ lược về khái niệm cán bộ, công chức theo Pháp lệnh cán bộ công
chức.
2. Những điểm mới.
1
LỜI NÓI ĐẦU
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Điều, Thứ trưởng Bộ Nội Vụ thì: “Hiện nay,
chúng ta có khoảng 1.600.000 cán bộ, công chức, viên chức (không kể lực lượng
vũ trang), trong đó có khoảng 200.000 người làm việc trong các cơ quan hành
chính nhà nước; 83.000 người thuộc cơ quan Đảng, đoàn thể; chiếm khoảng 2%
dân số cả nước…”. Có thể thấy được rằng trong toàn bộ hệ thống chính trị của
nước ta thì số lượng cán bộ, công chức và viên chức là vô cùng lớn.
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập đòi hỏi gay gắt
sự đổi mới nền hành chính nhà nước để kịp thích nghi và đồng điệu với xu thế
quốc tế hóa. Trong ba nội dung cơ bản của sự đổi mới (gồm: các định chế pháp lý,
cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước và vấn đề con người (tức đội ngũ cán bộ, công
chức) thì vấn đề thứ ba trở nên cấp thiết và mang tính quyết định. Việc có cái nhìn
chính xác thế nào là cán bộ, thế nào là công chức thực sự có ý nghĩa quan trọng.
I. Khái quát quá trình phát triển về pháp luật cán bộ, công chức
Ngay từ ngày đầu thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng, Nhà nước ta
đã quan tâm sâu sắc đến hoạt động công vụ và đội ngũ cán bộ, công chức. Trải qua
nhiều thời kỳ khác nhau, đội ngũ cán bộ, công chức đã từng bước trưởng thành,

chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước,
tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
(sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau
3
đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà
nước. Cán bộ xã, phường, thị trấn là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức
vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư,
Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội;
Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức
vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức
chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện;…;, trong biên chế và hưởng
lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý
của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị
sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật. Công chức cấp xã là công dân
Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy
ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Trước hết, có thể thấy rằng Luật CBCC 2008 đã chỉ ra rõ ràng như thế nào thì
là “cán bộ”, là “công chức” và thế nào là “cán bộ xa, phường, thị trấn”, “công
chức cấp xã”. Đây là một ưu điểm quan trọng của Luật CBCC, bởi thực tế cũng
cho thấy rõ ràng địa vị pháp lý của những người này có sự khác biệt nhất định.
Một người để có thể trở thành cán bộ, công chức ở bất kỳ cơ quan nào trong
toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước dù là trung ương hay địa phương thì trước hết
người đó phải là công dân Việt Nam. Theo quy định tại Điều 49 Hiến pháp 1992
thì công dân Việt Nam là người có quốc tịch Việt Nam. Việc xác định thế nào là
người có quốc tịch Việt Nam là căn cứ vào quy định của Luật Quốc tịch hiện
hành, cụ thể là theo quy định tại Điều 13, Điều 14 của Luật Quốc tịch 2008.
Đối với khái niệm về cán bộ có thể thấy một điểm chung nhất là làm việc theo
nhiệm kỳ. Làm việc theo nhiệm kỳ tức là làm việc trong một khoảng thời gian nhất
định, nhiệm kỳ đối với mỗi vị trí công tác là không giống nhau và đều đã được
4