SÁNG KIẾN – KINH NGHIỆM
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG
THCS
Người thực hiện : Phạm Thanh Duy
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I - Lý do chọn đề tài:
Mục tiêu của nền giáo dục nước ta được xác định rất rõ trong Luật giáo
dục.Tại điều 2 Luật giáo dục năm 2005 đã nêu “ Mục tiêu giáo dục là
đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức,
sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp; trung thành với lý tưởng độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất
và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ tổ quốc”
Trong quá trình giáo dục, ngoài việc hình thành cho học sinh thái độ đúng
đắn, các hành vi và thói quen tốt, các kỹ năng hoạt động và ứng xử trong
các mối quan hệ xã hội về chính trị, đạo đức , pháp luật…., còn phải giúp
các em bổ sung và hoàn thiện những tri thức đã học trên lớp. Vậy, quá
trình giáo dục không những được thực hiện thông qua các hoạt động giáo
dục trên lớp mà còn thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp(HĐGDNGLL).
HĐGDNGLL có vị trí rất quan trọng trong quá trình giáo dục. Quá trình
giáo dục đối với học sinh THCS có nhiều thú vị nhưng cũng không ít
phức tạp, đòi hỏi phải có sự khéo léo, kịp thời, đúng đắn, lôi cuốn các em
hoạt động, nhằm phát huy khuynh hướng tự lập, sáng tạo, tinh thần tập
thể, ý thức tổ chức kỷ luật. Vì vậy, có thể nói HĐGDNGLL có vị trí then
chốt trong quá trình giáo dục nhằm định hướng,điều chỉnh quá trình giáo
dục đạt hiệu quả cao.
Thực tế ,trong những năm qua, đối với học sinh phần lớn là con em người
lao động, sống tốt đời đẹp đạo rất thích được tham gia vào các hoạt động
ngoại khoá, giao lưu văn hoá…, qua đó có dịp học hỏi các kỹ năng giao
tiếp, ứng xử có văn hoá, những thói quen tốt trong học tập cũng như trong

lành mạnh, tạo cơ hội để học sinh rèn luyện thói quen sống trong cộng
đồng và phát huy tối đa năng lực, sở thích của từng cá nhân.
HĐGDNGLL là một mặt hoạt động giáo dụccơ bản được thực hiện một
cách có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm góp phần hình thành
nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng nhu cầu đa dạng của
xã hội.
HĐGDNGLL được phân chia hai mức độ do phạm vi tác động của lực
lượng tổ chức các hoạt động chi phối.Đó là hoạt động giáo dục ngoài giờ
lên lớp và hoạt động giáo dục ngoài nhà trường.
HĐGDNGLL do nhà trường quản lý chỉ đạo, với sự tham gia của các lực
lượng xã hội. Nó được tiến hành xen kẻ hoặc tiếp nối hoạt động dạy học
trong phạm vi nhà trường hoặc trong đời sống xã hội. Hoạt động nà diễn
ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ hè để khép kín quá trình đào
tạo, làm cho quá trình này được thực hiện mọi nơi mọi lúc.
HĐGDNGLL là tổ chức cuộc sống của thanh thiếu niên để giáo dục, là
cuộc sống thực của họ về học tập, lao động, vui chơi…Giáo dục ngoài
nhà trường là trách nhiẹm của toàn xã hội, của gia đình học sinh, nhà
trường đóng vai trò cố vấn sư phạm và phối hợp tổ chức.
II. Vị trí vai trò của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp:
- Về mặt pháp lý, theo điều lệ nhà trường phổ thông, các hoạt động giáo
dục trong nhà trường phổ thông bao gồm :
- Hoạt động giáo dục trên lớp thông qua việc dạy và học các moan học
theo quy định.
- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp do nhà trường phối hợp với các
lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tổ chức, bao gồm các hoạt
động ngoại khoá về khoa học, đố vui qua các môn học, thể dục thể thao
nhằm phát triển năng lực toàn diện của học sinh và bồi dưỡng học sinh có
năng khiếu, các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá,
các hoạt động giáo dục môi trường, hoạt động công ích, các hoạt động xã
hội, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của học sinh.

- HĐGDNGLL từng bước hình thành cho học sinh những tình cảm tốt
đẹp, trong sáng, tình cảm thầy trò, tình bạn, tình yêu quê hương đất nước.
Qua đó giúp các em biết kính yêu và tôn trọng cái tốt, cái đẹp, biết ghét
cái xấu, cái lỗi thời không phù hợp.
- HĐGDNGLL bồi dưỡng, xây dựng cho học sinh lối sống phù hợp với
đạo đức, chấp hành pháp luật, truyền thống tốt đẹp của địa phương, đất
nước.
- HĐGDNGLL góp phần giáo dục học sinh tình đoàn kết hữu nghj với
các bạn thiếu niên quốc tế, với các dân tộc khác trên thế giới.
- HĐGDNGLL bồi dưỡng cho học sinh tính tích cực, tính năng động,
sáng tạo, sẵn sàng tham gia những hoạt động xã hội, hoạt động tập thể
của trường, lớp vì lợi ích chung, vì sự trưởng thành và tiến bộ của bản
thân.
3. Nhiệm vụ rèn luyện kỹ năng.
- HĐGDNGLL rèn luyện cho học sinh kỹ năng giao tiếp,ứng xử có văn
hoá, có thói quen tốt trong học tập, lao động công íchvà các hoạt động
khác.
-HĐGDNGLL rèn cho học sinh kỹ năng tự quản, trong đó có kỹ năng tổ
chức, điều khiển và thực hiện một hoạt động tập thể có hiệu quả, kỹ năng
nhận xét, đánh giá kết quả họat động.
- HĐGDNGLL rèn cho học sinh các kỹ năng giáo dục, tự điều chỉnh, kỹ
năng hoà nhập để thực hiện tốt các nhiệm vụ do thầy cô giáo, do nhà
trường hoặc tập thể giao cho.
IV. MỘT SỐ NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GD NGLL.
Để đảm bảo hiệu quả cao của hoạt động này, quá trình tổ chức phải tuân
theo các nguyên tắc sau nay :
1. Nguyên tắc về tính mục đích và tính kế hoạch.
- Tính mục đích : Cần xác định mục tiêu, yêu cầu hoạt động GDNGLL
cho cả năm học, từng học kỳ, từng hoạt động, trong đó tính đa dạng của
mục tiêu can được định hướng nhằm thực hiện mục tiêu tổng quát là phát

hoạt động cho phù hợp với sự phát triển của các em trong từng giai đoạn
của năm học, cấp học.
4. Kết hợp lãnh đạo sư phạm của thầy với tính tích cực, độc lập, sáng
tạo của học sinh.
Học sinh THCS có tính tích cực hoạt động tập thể và đã có khả năng tự
quản.Tuy nhiên các em chưa có đủ kinh nghiệm sống, vì vậy can có sự
lãnh đạo, hướng dẫn sư phạm của thầy cô một cách thường xuyên
( nhưng không làm thay họ )
5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả.
Khi tiến hành bất cứ hoạt động nào cũng phải tính đến tính hiệu quả.
Nhưng hiệu quả giáo dục được đặt lên hàng đầu, chủyêú của HĐNGLL.
Kết hợp hiệu quả giáo dục với các hiệu quả khác như : kinh tế, chính trị,
xã hội…thì phải lấy hiệu quả giáo dục để điều chỉnh các hiệu quả khác
V. MỤC TIÊU, NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP.
1. Mục tiêu hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
- HĐGDNGLL nhằm :
a. Củng cố và khắc sâu kiến thức của các môn học; mở rộng và nâng cao
hiểu biết cho học sinh về các lĩnh vực của đời sống xã hội, làm phong phú
thêm vốn tri thức, kinh nghiệm hoạt động tập thể của học sinh.
b. Rèn luyện cho học sinh các kỷ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học
sinhTHCS như : kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hoá; kỹ năng tổ chức
quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt
động; kỹ năng tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập,rèn luyện; cũng cố,
phát triển các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công tác xã
hội.
c. Bồi dưỡng thái độ tự giác tích cực tham gia các hoạt động tập thể và
hoạt động xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với
cuộc sống, với quê hương đất nước; có thái độ đúng đắn đối với các hiện
tượng tự nhiên và xã hội.
2. Nội dung của HĐGDNGLL.

thức của CB, GV đối với hoạt động này, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt
động.
+ Chỉ đạo, phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường để thực
hiện.
3. Kiểm tra, đánh giá.
Đây là công việc thường xuyên của hiệu trưởng trong mọi công tác quản
lý nhà trường cũng như HĐGDNGLL. Do vậy, hiệu trưởng cần :
+ Xây dựng chuẩn : Chuẩn cần được thống nhất trong toàn trường và phù
hợp với mục tiêu, yêu cầu của HĐGDNGLL, muốn vậy, hơn ai heat, hiệu
trưởng cần phải nắm rõ mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, nguyên tắc của
hoạt động này.
+ Tổ chức , bố trí, phân công lực lượng kiểm tra : Lực lượng kiểm tra chủ
yếu là các thành viên trong Ban chỉ đạo HĐGDNGLL.
+ Thực hiện công tác kiểm tra:
Kiểm tra nội dung các hoạt động đã đề ra theo kế hoặch.
Kiểm tra kết quả từng hoạt động cụ thể về nội dung, hình thức, biện pháp
tổ chức
Kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục về các mặt nền nếp sinh hoạt, tham
gia các hoạt động phong trào, thành tích. Mục đích của kiểm tra chủ yếu
là để tư vấn, thúc đẩy, rút kinh nghiệm .
+ Phương pháp kiểm tra :
- Kiểm tra qua hồ sơ sổ sách;
- Trao đổi , tìm hiểu;
- Nghe báo cáo;
- Trực tiếp dự một vài hoạt động cụ thể.
Qua kiểm tra cần có biện pháp xử lý, cải thiện mọi điều kiện để nâng cao
chất lượng HĐNGLL.
Tóm lại:HĐGDNGLL là hoạt động giáo dục có ý nghĩa quan trọng, nhằm
thực hiện nhiệm vụ dạy người song song với nhiệm vụ dạy chữ của mỗi
nhà trường, đặc biệt là trường THCS trong giai đoạn hiện nay Vì vậy,

bệnh…
- Với các hình thức phù hợp ; thăm viếng nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng
niệm… ở địa phương ; v.v…
- Phụ trách Sao nhi đồng (ở địa phương, ở trường tiểu học kết nghĩa).
2. Hoạt động tiếp cận khoa học (tự nhiên, xã hội, kĩ thuật và hướng
nghiệp).
- Các trò chơi “hỏi đáp” tìm hiểu về xã hội, khoa học theo các chuyên đề
(toán, lí, hoá, sinh vật, thiên văn…)
- Sưu tầm, tìm hiểu về các danh nhân, nhà bác học, những tấm gương
ham học, say mê phát minh, sáng chế.
- Tham gia sinh hoạt câu lạc bộ “Những người ham hiểu biết” (theo các
lĩnh vực hứng thú và hợp năng khiếu).
- Nghe nói chuyện về các thành tựu khoa học kĩ thuật ; về các nghành
nghề trong xã hội (thường cho học sinh lớp 8, 9).
- Thi làm đồ dùng học tập, dụng cụ trực quan… (thi khéo tay, kỹ thuật,
trưng bày).
- Tham quan các cơ sở sản xuất – các công trình khoa học ; xem triển lãm
về thành tựu kinh tế, kĩ thuật.
- v.v…
3. Hoạt động văn hoá nghệ thuật và thẩm mĩ.
- Sinh hoạtvăn nghệ như : thơ ca, múa hát, kịch bản, kịch ngắn, kịch câm,
tấu, kể chuyện, âm nhạc… được thể hiện dước các hình thức khác nhau
(như hình thức văn nghệ xen kẽ trong một hoạt động của lớp hoặc
trường ; hình thức thi hoặc biểu diễn chào mừng ngày kỉ niệm ; hình thức
tập dượt chuẩn bị cho hội diễn…).
- Đọc sách báo, xem phim, xem biểu diễn văn nghệ, biểu diễn nghệ thuật.
Thảo luận trao đổi ý kiến về những cuốn sách hay, những bộ phim, vở
kịch có ý nghĩa, có giá trị nhân văn, đạo đức.v.v…
- Tham quan các danh lam thắng cảnh, các di tích lịch sử.
- Du lịch cắm trại.

-v.v…
5. Hoạt động lao động công ích
- Trực nhật, vệ sinh lớp học, sân trường và các khu vực của nhà trường.
- Sửa bàn ghế, trang trí lớp học.
- Trồng cây, làm bồn hoa, cây cảnh cho đẹp trường, đẹp lớp.
- Tham gia lao động trong các công trình công cộng của nhà trường, trong
các cơ sở sản xuất của nhà trường (như vườn trường, sân chơi…).
- Lao động giúp đỡ địa phương, giúp đỡ các cơ sở sản xuất kết nghĩa, các
công việc của thời vụ và vừa sức.
- v.v…
B. CƠ SỞ PHÁP LÝ.
Điều 2, chương I, luật GD tháng 1/2006 nhấn mạnh: “mục tiêu giáo dục
là đào tạo con ngưòi Việt Nam phát triển toàn diện, tri thức, sức khoẻ,
thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ
nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực
của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Điều 23, Chương II, Luật giáo dục khẳng định: “… Mục tiêu của giáo
dục phổ thông là giúp đỡ học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ,
phẩm chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách
con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân,
chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động,
tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.
Điều 3, Chương I, Luật giáo dục còn thiếu tính chất, nguyên lý giáo dục
như sau: “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi
đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp
với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.
Điều 24, Điều lệ trường trung học qui định: “… Hoạt động giáo dục do
nhà trường phối hợp với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường tổ chức,
bao gồm hoạt động ngoại khoá về khao học, văn hoá, thể dục thể thao,
nhằm phát triển năng lực toàn diện của học sinh và bồi dưỡng học sinh có

Tổng số cn bộ gio vin , nhn vin : 36
Tổng số học sinh : 600 em
Tổng số lớp : 16.
Đa số giáo viên cịn trẻ, tuổi đời chưa qu 40.Trình độ chuyên môn đạt
chuẩn 100%
Trường gồm hai phn hiệu, cch xa 10 km, qua rừng cao su của nơng
trường cao su 19/8.
Đây là trường THCS duy nhất trong tỉnh tồn tại 2 phn hiệu.
Số phịng học tại phn hiệu 1 mượn của trường TH Kim Chu , trong thời
gian chờ xy dựng trường mới theo kế hoạch của UBND huyện.
Những thuận lợi, khó khăn trong quản lý, chỉ đạo HĐNGLL của trường :
* Thuận lợi :
Mặc dầu vừa hình thnh, nhưng PGD&ĐT huyện Cư Kuin đ nhanh chĩng
ổn định, xây dựng các phong trào hoạt động giáo dục nói chung, hoạt
động NGLL nói riêng có hiệu quả cao.
Có đầy đủ các văn bản , hướng dẫn chỉ đạo, phân phối chương trình, kế
hoạch thực hiện HĐNGLL ngay từ đầu mỗi năm học.
Gần 100% học sinh của trường là con em đồng bào Công Giáo, nên các
em đ được giáo dục đạo đức, hoạt động tập thể tốt, tinh thần tự giác cao,
biết yêu thương giúp đỡ bạn bè…
Nhiều học sinh có năng khiếu văn nghệ, TDTT, đặc biệt các trị chơi trong
sinh hoạt tập thể.
Đội ngũ giáo viên có năng lực, nhiệt tình, trẻ, khoẻ.
Nội bộ nh trường đoàn kết, ổn định, an tâm công tác, tm huyết với nghề
nghiệp.
* Khó khăn: Tổng diện tích đất quá nhỏ, hai phân hiệu xa nhau , sân
chơi, bi tập hầu như chưa đạt nên rất khó khăn trong quản lý, tổ chức các
hoạt đông NGLL.
Kinh phí dành cho HĐNGLL quá ít, CSVC, thiết bị phục vụ cho các hoạt
động ngoài trời thiếu trầm trọng.

có hai tiết dành cho HĐGDNGLL, do vậy nhà trường cĩ kế hoạch tổ chức
chung một buổi (2 tiết )/thng.
GVCN l người hướng dẫn trực tiếp học sinh lớp mình thực hiện theo kế
hoạch của trường. Tổng phụ trách Đội xây dựng kế hoạch hoạt động
GDNGLL cùng với các nội dung của hoạt động theo kế hoạch Hội Đồng
Đội huyện Cư Kuin.
Kế hoạch hoạt động theo chủ điểm từng tháng theo quy định của Bộ Giáo
Dục, tập trung hướng về thi đua kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm học.
3. Về việc chỉ đạo thực hiện:
Trn cơ sở kế hoạch, sau khi ổn định nề nếp đầu năm học, hiệu trưởng tiến
hành lập ban chỉ đạo HĐGDNGLL, gồm có : Phĩ hiệu trưởng lm trưởng
ban, các thành viên là tổng phụ trách Đội, Bí thư Đoàn TN và các GVCN
cùng với một số giáo viên có kinh nghiệm trong việc tổ chức các
HĐGDNGLL.
Ban đ tiến hnh phối hợp hoạt động, Nhưng hiệu trưởng, phĩ hiệu trưởng
vẫn cịn chưa nhận thức thấu đáo vai trị của hoạt động này nên nhiều khi
bỏ ng, thay đỗi kế hoạch, chồng chéo công việc và tâm lý sợ by thm việc
tốn thời gian v chi phí.Mặt khc, phịng GD không có đủ người để kiểm tra
hoạt động này mà chỉ dựa vào báo cáo hằng tháng các trường nộp lên từ
đó hoạt động này xem nhẹ, đối phó, làm qua loa, lấy lệ , không đem lại
hiệu quả giáo dục, không đáp ứng mong mi của phụ huynh v học sinh.
Điều này dẫn đến giảm uy tín của nhà trường, gây khó khăn trong công
tác x hội hố gio dục trong những năm sau.
Qua phân tích của ban chỉ đạo HĐNGLL của nhà trường, đối chiếu với lý
luận tôi đ được học, thì HĐGDNGLL mang lại hiệu quả kém.Ban chỉ đạo
cần phải quy định chế độ sinh hoạt định kỳ, nên tập trung bàn bạc các
biện pháp, cách thức tổ chức, phối hợp làm việc, chú ý cải tiến nội dung,
phương pháp tổ chức hoạt động thật phong phú, sinh động, hiệu quả giáo
dục cao, gây hứng thú cho học sinh, để các em yêu mến nh trường, thích
được đến trường, tuyệt đối tránh khô cứng, đào tạo những con người my

- Cc tiết sinh hoạt cuối tuần nặng nề về ph bình, kiểm điểm học sinh vi
phạm và nhắc nhở việc đóng góp các khoản tiền, nhiều khi quên cả
khuyến khích khen thưởng học sinh tích cực, quên đi công tác “ dạy
người”.
- Thời gian sinh hoạt 15 phút đầu giờ GVCN vẫn tập trung cho lớp chữa
bài tập về nhà, hoạc lớp trưởng đọc báo cho cả lớp ngồi nghe, không có
gì hơn, cứ lập đi lập lại làm cho các em cảm thấy sợ trường, sợ lớp, chưa
nhận được từ thầy cơ của mình những cu chuyện vui, cu chuyện giáo dục
để sảng khoái, vui vẻ trước khi vo tiết học.
- Nhiều thầy cơ nh ở xa trường, tiết cuối thứ bảy đúng ra là tiết sinh hoạt
lớp, tiết mà học sinh đang mong đợi tình cảm từ thầy cơ sau 1 tuần học
tập căng thẳng, nhưng muốn vội về nh nn nhiều lc vơ tình gio vin chủ
nhiệm đ để lại ấn tượng trong các em sự gian dối, không chuẩn mực , sự
qua loa đối phó của thầy cô mình.
- Bên cạnh đó, để hoàn thành nhiệm vụ “cho xong”, nhiều GVCN thay vì
để các em tự sinh hoạt theo các chủ điểm dưới sự hướng dẫn , chỉ đạo của
Gv, họ lại làm thay hết hoặc ngược lại “ khốn trắng”.
- Đối với tập thể giáo viên :
Không thể tổ chức tốt HĐGDNGLL nếu không có sự đóng góp của tập
thể giáo viên nhà trường, vì thế hiệu trưởng đ :
Quy định nhiệm vụ cụ thể của giáo viên. Một trong những nhiệm vụ của
giáo viên là tham gia HĐGDNGLL với những lĩnh vực khác nhau : văn
nghệ, thể dục thể thao, ngoại khoá bộ môn…
Tuỳ theo đặc thù của từng bộ môn mà hiệu trưởng phân công các tổ
chuyen môn phối hợp với Đoàn, Đội để tổ chức các hoạt động ngoại khố,
tìm hiểu…
Phân công một số giáo viên có năng khiếu văn nghệ, TDTT trực tiếp
tham gia vào các hoạt động. Ví dụ : Khi tổ chức tìm hiểu kiến thức về dn
số thì giao tổ x hội, về matuý-HIV- AIDS thì giao tổ tự nhin.
- Đối với tổ chức Đoàn Thanh niên CSHCM và Đội TN TPHCM: