PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN KHÁNH SƠN
TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN TÔ HẠP

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP
RÈN ĐỌC ÂM VẦN CHO HỌC SINH DÂN TỘC
RAGLAY LỚP 1D TRƯỜNG TIỂU HỌC
THỊ TRẤN TÔ HẠP
Họ và tên: Trần Thị Doanh
Trường Tiểu học Tô Hạp

MỤC LỤC
Nội dung
Trang
Phần I: Đặt vấn đề
Lý do chọn đề tài
Phần II: Giải quyết vấn đề
1. Cơ sở lý luận
2. Thực trạng ban đầu của vấn đề.
3. Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
4. Những kết quả đạt được.
Phần III. Kết luận
1. Kết quả của việc ứng dụng SKKN
2. Kết luận
3. Kiến nghị đề xuất
Tài liệu tham khảo.

3
5
5
6

theo học được, điều đó khiến tôi rất trăn trở. Là Giáo viên lớp1 làm thế nào để
nâng cao chất lượng học sinh con em
người dân tộc học tốt nhất giúp học sinh người dân tộc bằng mọi giá nắm được
kiến thức cơ bản ngay từ đầu lớp1, bởi lớp1 là nền móng cho sự phát triển của
học sinh sau này. Với lớp 1 điều quan trọng nhất là đọc, viết được. Có đọc tốt,
học sinh mới hiểu được nội dung văn bản, có đọc được thông thạo thì lên lớp
trên mới học tốt các môn. Học sinh đọc được thông thạo các em mới thấy tự tin
trong giao tiếp. Các em mới tự tin học các lớp tiếp theo.
Ở lứa tuổi 6-7, học sinh có đủ điều kiện về tâm lý và sinh lý để bước vào
học vần. Và như vậy, học vần trở thành hoạt động có ý thức. Muốn hoạt động
này có kết quả, giáo viên cần tạo ra mục đích cụ thể, gần gũi với các em. Trong
quá trình học phân môn học vần, cần phải luyện tập nhiều để tránh nhàm chán,
giáo viên cũng nên có những biện pháp nhằm thay đổi hình thức luyện tập cho
học sinh.
Để học sinh lớp 1 sau khi học xong phần âm vần các em sẽ nắm âm vần
một cách chắc chắn để đọc thông thạo được các tiếng từ là một vấn đề cần thiết
cho mỗi học sinh lớp 1 người dân tộc Raclay trên địa bàn huyện nói chung và
lớp 1D Trường Tiểu học Tô Hạp nói riêng, cũng từ đó sẽ giúp các em học tốt
môn tiếng Việt ở cấp tiểu học và cả các cấp học trên.
Việc rèn đọc âm vần cho học sinh lớp 1 là việc làm thường xuyên và
xuyên suốt trong quá trình dạy học phần âm, vần trong chương trình lớp 1.
Nhưng để các em học âm vần một cách chắc chắn và thành thạo là đòi hỏi người
giáo viên phải biết vận dụng sáng tạo các cách dạy học khác nhau để giúp cho
học sinh học tốt âm vần, đặc biệt là việc rèn đọc âm vần như thế nào để các em
học tốt môn tiếng Việt , đây cũng là những biện pháp mà tôi đã vận dụng và
thấy có sự tiến bộ từ phía học sinh.
Nhận thức rõ điều này và thấy được tầm quan trọng trong việc rèn cho
các em học sinh lớp 1D Trường tiểu học Tô Hạp học âm vần một cách thành
thạo, tôi đã đúc kết và mạnh dạn đưa ra một số biện pháp rèn đọc âm, vần cho
Học sinh dân tộc Rag lay.

dân tộc, nhất là đối với giáo viên mới. Mặt khác, giáo viên chưa biết tình hình
của từng đối tượng, những mặt tích cực, mặt hạn chế của từng Học sinh nên việc
tổ chức một tiết dạy nhàm chán, không gây hứng thú cho học sinh, một số đồ
dùng không có hiệu quả cao.
* Do vậy để khắc phục những hạn chế, phát huy những ưu điểm hiện có ở
thực tế. Tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp cô thÓ hướng dẫn học sinh
đọc nâng cao hiệu quả của giờ dạy Học vần ở lớp 1 nói riêng và ở tiểu học nói
chung. Đó là:
3. Các biện pháp rèn đọc âm, vần như sau:
Biện pháp1: Rèn đọc âm cho học sinh bằng cách kết hợp dùng thẻ ghi
âm và hình ảnh minh họa.
Sau khi học sinh đã học thuộc tên gọi và cấu tạo các nét chữ cơ bản một
cách vững vàng thì tiếp theo là phần học âm (chữ cái). Giai đoạn học chữ cái là
giai đoạn vô cùng quan trọng. Chỉ có nắm chắc từng chữ cái thì mới ghép được
các chữ vào với nhau để thành tiếng, các tiếng đơn ghép lại với nhau tạo thành
từ và thành câu.
a ă â b c d đ e ê g h i k l m n o ô ơ p q r s t u ư v x y tr th
nh ch ng kh ph ng gi qu
Tôi hướng dẫn cho học sinh xem chữ cái như những người bạn thân của
mình, các em phải biết làm quen và kết bạn. Để biết tên nhiều bạn thì chúng ta
phải tiếp xúc và làm quen nhiều thì chúng ta mới nhớ tên các bạn và hiểu các
bạn được, nếu chúng ta chỉ tiếp xúc và làm quen sơ sài thì chúng ta sẽ quên các
bạn ngay. Cũng như chữ cái, tôi yêu cầu học sinh phải xem bảng chữ cái như
những người bạn mà học sinh phải nhớ và biết tên chúng. Nên khi học âm, tôi
cho học sinh xem bảng chữ cái và đọc ngay, đọc theo giáo viên, sau đó học
sinh tự đọc để làm quen qua các giờ truy bài và các tiết trống, các em tiếp xúc
nhiều thì các em nhớ lâu hơn. Ngoài ra, tôi còn viết lên bảng các âm mà các em
cần học, để các em ngày nào cũng ôn các vần này vào các giờ truy bài hoặc các
tiết trống…nếu học sinh có nghỉ học cũng vẫn theo kịp các bạn, sau đó tôi dạy
các em chi tiết từng bài cụ thể.

dấu sắc, v và a dấu huyền, m và e dấu nặng, đ và i, bờ và ô dấu nặng….các em
tập nhìn nhanh các âm và dấu thì các em mới đánh vần và đọc nhanh đọc đúng
được.
Hàng ngày tôi tạo cho các em các từ và câu lạ để các em đọc nên một
cách thích thú để tạo hứng thú cho các em thích đọc.
Ví dụ: khi dạy âm ch tôi tạo cho các em thêm từ: cha chú, chà chà, chi
chi, Bé cho cha, cho chú, cho chị,….
Các em học âm đôi khó nhớ hơn tôi viết các âm đó lên góc bảng trước lớp
để hàng ngày các em nhìn và nhận diện nhanh hơn để các em khó quên.
- Nhóm các âm giống nhau có âm cuối là h: th, nh, ch, kh, ph, …
- Nhóm các âm giống nhau đều có âm g, gh, ng, ngh…
Hàng ngày giáo viên phải linh động trong các giờ học các bài dễ, các em
đọc tốt tôi cho học sinh đọc lướt nhanh qua và để dành thời gian ôn lại các bài
khó đọc hoặc những bài học sinh hay quên Tôi luôn tạo điều kiện để học sinh
được đọc nhiều hơn qua các trò chơi các giờ truy bài tôi viết lên bảng những từ
và câu để cho các em đọc đặc biệt là các tiếng ghép với các âm đôi …bởi vì
mục tiêu chủ yếu của lớp 1 là đọc được.
Ví dụ: quả khế, giỏ cá, qua đò……
Biện pháp 2: Rèn đọc vần cho học sinh thông qua bảng vần, theo từng
nhóm vần giống nhau
Phần chữ cái học sinh đọc tốt rồi, tôi cho các em chuyển sang phần vần
tôi cũng cho các em làm quen với bảng vần giống như bảng chữ cái cho các em
nhập hội bảng vần, đọc bảng vần trong ngày và nhận biết chúng thường xuyên,
để các em nhớ lâu và đọc một cách thành thạo. Mỗi tuần tôi cho các em làm
quen 5 vần có âm cuối giống nhau, có vậy thì các em mới đánh vần và đọc
nhanh được.
Tôi phân các vần thành nhiều nhóm như sau:
Nhóm vần có âm n cuối vần như: on, an, ăn, ân, ôn, ơn, en, ên, in, un,
iên, uôn, ươn, uân, uyên, oan, oăn,
Nhóm vần có âm m cuối vần như: om, am, ăm, âm, ôm, ơm, em, im, iêm,

đơn điệu của các bài ôn tập trong sách. Vì những bài ôn này ở trong sách được
lặp đi lặp lại, bài nào cũng như bài nào làm cho Học sinh tiếp thu một cách
nhàm chán nên tôi đã thay vào phần chơi trong tiết 2 của bài ôn là những bài mà
tôi tự nghĩ và viết ra phiếu. Có thể phiếu chỉ là một từ gồm 2 hoặc 3 tiếng cũng
có thể là một câu văn, xong những từ và câu văn này phải có nghĩa và mang tính
giáo dục.
Cả trong những khi kiểm tra bài có thể là bảng con cũng có khi là phiếu cho
học sinh lên bốc thăm rồi đọc lên bảng và phiếu là những từ chỉ có âm, vần mới
học xong, từ đó không lấy trong sách ra. Nếu học sinh đã thuộc mặt chữ rồi thì
bất kỳ một từ mới nào trẻ cũng đọc được đến khi học sinh viết chính tả vào bảng
con.
Mặt khác tôi xem hoạt động chủ đạo của trẻ từ vui chơi đã chuyển sang học
tập khi các em bước vào lớp 1. Do vậy, tâm lý của trẻ là rất hứng thú với việc
học, giáo viên nên nắm đặc điểm này để dạy học tốt.
Thông qua phần xây dựng tiếng, từ mới trẻ được biết thêm nhiều từ và ý
nghĩa các từ mà trẻ tìm được của hôm trước nay viết vào bảng. Do đó phong
trào tìm tiếng, từ mới học sinh rất hào hứng và phấn khởi tham gia sôi nổi nhiệt
tình.
Sang đến phần học vần, học sinh đã được học nhiều tiếng từ tôi cho học
sinh ghép các câu lại và đọc nếu âm vần nào học sinh quên tôi cho các em ôn lại
ngay.
Vì thường xuyên phân loại chất lượng học tập của học sinh nên tôi đã
chia chất lượng của lớp ra làm 4 trình độ : Khá, giỏi, trung bình, yếu và phân
công: Giỏi kèm yếu. Khá kiểm tra trung bình.
Hằng ngày tôi giao bài cho học sinh giỏi. Những ngày đầu tôi trực tiếp
kiểm tra học sinh giỏi, biết được các em học giỏi đã đọc trơn tru, lưu loát rồi khi
nhận được phiếu là trẻ kiểm tra bạn một cách chính xác. Từ những học sinh giỏi
tiếp thu được các em hiểu sâu và truyển thụ lại cho bạn. Lúc đó học sinh trung
bình và yếu dễ tiếp thu hơn, bởi vậy ông cha ta đã dạy: “ Học thầy không tày
học bạn“.

- Tổ chức thi đua đọc các nhóm các tổ hoặc tổ chức trò chơi đọc tiếp sức
truyền điện…
- Yêu cầu các em đọc các từ các vị trí khác nhau trong bài để tránh đọc
vẹt.
- Sau khi đã đọc được cho học sinh kiểm tra nhau theo nhóm đôi, theo Tổ
hoặc thi đua đọc cá nhân theo tổ nhóm.
Biện pháp 4: Giáo viên chủ nhiệm kết hợp với các giáo viên liên môn,
giáo viên chuyên tác động đến gia đình học sinh.
- Đầu năm học tôi xây dựng kế hoạch cho việc gặp gỡ phụ huynh học sinh
nhằm nắm bắt tình hình, điều kiện sống và việc học của các em khi bước vào lớp
1 tại gia đình đã được chuẩn bị sẵn sàng chưa. Sau đó, tôi tiến hành họp Phụ
huynh học sinh triển khai công tác dạy và học của học sinh lớp một cho phụ
huynh biết, và yêu cầu gia đình quan tâm đến việc học của các em ở nhà và nhắc
nhở, động viên con em mình đi học chuyên cần nhắc các em ôn bài thêm ở nhà
nếu có điều kiện.
- Tham mưu với nhà trường hỗ trợ về thời gian và một số vật liệu rẻ tiền
để giáo viên làm thêm đồ dùng dạy học, đồng thời cấp đủ đồ dùng, tranh ảnh và
tài liệu tham khảo phục vụ bài dạy…
- Các giáo viên họp lại và cùng nhau tiến hành xây dựng đôi bạn học giỏi-
yếu kém kèm cặp nhau. Đưa ra các tiêu chuẩn thi đua cho từng nhóm. Đầu giờ
truy bài các nhóm kiểm tra cho nhau … cuối một tuần tổng kết thi đua vào giờ
sinh hoạt. Hết tháng tổng kết tháng và có trao thưởng cho các em …
Xây dựng tiếng, từ mới rất phong phú và dần dần đọc được các đoạn văn
hay và bài văn dài. Cuối năm học, số học sinh yếu bước đầu đã đọc trơn tốt,
xong cũng có 1 – 2 học sinh yếu đôi lúc còn phải đánh vần.
Tôi đã sử dụng thường xuyên các biện pháp nêu trên vào quá trình dạy
học âm vần từ tuần 5 đến tuần 15 (10 tuần) trong chương trình Tiếng Việt lớp 1,
phần nào thấy được hiệu quả đem lại là học sinh nhận diện, phân tích và đọc âm
vần một cách thành thạo.
Trong sáng kiến kinh nghiệm tôi đã sử dụng các phương pháp đúc kết từ

chế không nên trách phạt, chê các em trước lớp làm cho các em có mặc cảm và
bạn bè có ấn tượng không tốt về các em. Bên cạnh đó, giáo viên còn phải khích
lệ, động viên học sinh phải kiên trì, chăm chỉ rèn luyện mới đạt được kết quả tốt.
Đặc biệt giáo viên phải biết phối kết hợp các biện pháp vừa nêu trên để giúp học
sinh đọc tốt âm vần.
- Giáo viên nên quan tâm nhiều đến các đối tượng học sinh nhất là học
sinh yếu, tạo cho các em có niềm tin trong việc học.
Phần III: Kết luận
Tóm lại ở tất cả các trường hợp học sinh người dân tộc Raglay yếu đọc
học chậm nhớ nhanh quên việc quan tâm của giáo viên đến từng học sinh và
phương pháp giảng dạy sát đối tượng, kịp thời khích lệ động viên, đáp ứng đúng
những điều các em còn thiếu về kiến thức, kỹ năng nhận chữ nhanh và bổ xung
kiến thức ngay khi các em quên sẽ giúp các em dần theo kịp yêu cầu về chất
lượng đọc ở cấp Tiểu học nói chung và ở lớp 1 nói riêng
Song nhiệm vụ chủ yếu của người giáo viên vẫn là sự tiến bộ chung của
toàn lớp. Vì thế trong tất cả các khâu soạn, giảng, kiểm tra người giáo viên vẫn
phải lấy trình độ tiếp thu chung của lớp làm chuẩn mực để hướng tới. Vấn đề là
trong cái chuẩn mực chung ấy, người Giáo viên thấy còn phải luôn luôn lưu tâm
đến những em học yếu, luôn dành cho các em một sự ưu ái, một thái độ khích lệ,
động viên, những lời chỉ bảo ân cần và sự tiến bộ của các em trong học tập là
phần thưởng vô giá đối với mỗi người giáo viên chúng ta.
- Những kiến nghị đề xuất:
Để hạn chế học sinh không ghép được âm, vần thành tiếng và viết thành
thạo âm, vần….gia đình cần rèn cho các em thói quen nói đúng âm, đúng vần
khi giao tiếp, giúp các em có đầy đủ đồ dùng học môn học vần, nhắc nhở các em
thường xuyên tự rèn đọc ở nhà. Giáo viên lớp 1 cần thay đổi nhiều hình thức dạy
học trong tiết học vần, hoặc dạy học kết hợp với các trò chơi giải trí để giúp các
em thích học âm vần.
- Trên đây là những biện pháp mà bản thân tôi đúc kết từ những năm dạy
học ở tiểu học, tôi mong muốn rằng những biện pháp nhỏ này được nhân rộng