MỤC LỤC
A. Mở đầu 2
B. Nội dung 2
I. Cơ sở lí luận
2
1.Các khái niệm 2
2. Mối liên hệ giữa dân chủ và pháp luật 4
II. Nguyên tắc dân chủ trong hoạt động xây dựng
pháp luật ở Việt Nam hiện nay 4
1. Nguyên tắc dân chủ là một trong những nguyên
tắc cơ bản trong hoạt động xây dựng pháp luật ở Việt Nam 4
2. Nguyên tắc dân chủ là nguyên tắc quan trọng
góp phần thể hiện bản chất của nước Cộng hoà 4
xã hội chủ nghĩa Việt Nam
3. Sự biểu hiện của nguyên tắc dân chủ trong 5
hoạt động xây dựng pháp luật ở Việt Nam
4. Tác dụng của việc áp dụng nguyên tắc dân chủ 7
trong hoạt động xây dựng pháp luật
5. Những hạn chế còn tồn tại trong quá trình áp dụng 7
nguyên tắc dân chủ trong hoạt động xây dựng pháp luật
C- Kết luận 8
1
A-MỞ ĐẦU
Trước năm 1945, đất nước ta là một nước thuộc địa nửa phong kiến,nhân dân
luôn phải sống trong cảnh bị áp bức bóc lột, hai từ “tự do” và “dân chủ” dường
như là hai khái niệm cao sang và xa vời.Sự thắng lợi của cách mạng dân chủ
nhân dân tháng 8 năm 1945 đã mang lại một luồng sinh khí mới cho đất nước,
lần đầu tiên những khái niệm về “tự do” và “dân chủ” được đưa lại gần nhân dân
lao động đến thế.Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà từ khi khai sinh đã luôn
đặt nguyên tắc dân chủ lên hàng đầu và cho đến nay đó vẫn là nguyên tắc cơ bản
luôn được tuân thủ chặt chẽ trong mọi lĩnh vực nhằm phát triển đúng với bản

hội.Vì vậy có thể hiểu đây là một hoạt động nhằm đưa ý chí nhà nước lên
thành pháp luật.Hoạt động này luôn đòi hỏi tính sáng tạo,quá trình nhận
thức đúng đắn và có tính tổ chức rất chặt chẽ,được diễn ra theo những
quy trình và nguyên tắc nhất định mà hình thức pháp lí của nó chủ yếu là
văn bản quy phạm pháp luật.
Tóm lại, hoạt động xây dựng pháp luật được hiểu theo nghĩa hẹp chỉ bao
gồm hoạt động ban hành pháp luật của các cơ quan nhà nước, nhà chức
trách có thẩm quyền,còn theo nghĩa rộng bao gồm tất cả những hoạt
động(của cả nhà nước và xã hội) có liên quan đến việc ban hành pháp
luật.
2. Mối liên hệ giữa dân chủ và pháp luật:
Dân chủ luôn là một trong những tư tưởng chủ đạo của pháp luật. Nó là
một mục tiêu của pháp luật và cũng là một phần nội dung của pháp
luật.Còn pháp luật luôn là một phương tiện quan trọng để chuyển tải sự
dân chủ, nó biến ý tưởng dân chủ thành mệnh lệnh cho xã hội và thúc đẩy
sự phát triển của dân chủ trên thực tế.
3
II. NGUYÊN TẮC DÂN CHỦ TRONG HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG PHÁP
LUẬT Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1. Nguyên tắc dân chủ là một trong những nguyên tắc cơ bản của hoạt
động xây dựng pháp luật ở Việt Nam:
Nguyên tắc này đảm bảo cho sự tham gia của đông dảo các tầng lớp
nhân dân vào hoạt động xây dựng pháp luật nhằm đảm bảo cho pháp
luật thể hiện được ý chí, nguyện vọng của các thành viên trong xã
hội.Mặt khác nó cho phép phát huy được trí tuệ của đông đảo các tầng
lớp nhân dân trong xã hội vào hoạt động xây dựng pháp luật đồng thời
cũng góp phần nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân.
2. Nguyên tắc dân chủ là nguyên tắc quan trọng góp phần thể hiện bản
chất của pháp luật nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Pháp luật xã hội chủ nghĩa Việt Nam là pháp luật của nhân dân ( thể

qui định của pháp luật ”( Điều 2 chương I Luật bầu cử đại biểu Quốc
hội thông qua ngày 15/4/1997)
b) Nhân dân có quyền được tham gia quản lí và quyết định những
công việc trọng đại của nhà nước và xã hội.Hiến pháp và pháp luật
có những qui định : “Công dân có quyền tham gia quản lí nhà
nước và xã hội, tham gia thoả luận những vấn đề chung của Nhà
nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước, biểu quyết
khi Nhà nước thực hiện trưng cầu ý dân”.(điều 53 chương V)
c) Pháp luật còn tạo cơ chế bảo đảm cho nhân dân thực hiện việc
kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước,các tổ chức
xã hội,nhân viên nhà nước, các tổ chức và cá nhân khác được trao
cho những quyền hạn nhất định để quản lí các công việc của Nhà
nước và xã hội.Chẳng hạn “ Công dân có quyền khiếu nại, quyền
tố cáo với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về những việc làm
5
trái pháp luật của cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã
hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc bất kì cá nhân nào”( Điều 74
chương V)
d) Pháp luật quy định trách nhiệm của các cơ quan nhà nước,nhân
viên nhà nước trong việc tôn trọng,đảm bảo nguyên tắc quyền lực
nhân dân trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước cũng
như những hình thức tham gia của nhân dân vào việc thiết lập bộ
máy nhà nước,tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của
đất nước và kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà
nước, cán bộ, công chức nhà nước.
e) Ngoài ra trong pháp luật còn qui định các biện pháp để nhân dân
có điều kiện nâng cao trình độ văn hoá, chính trị, pháp luật, quản
lí, đồng thời nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân,
cung cấp thông tin đầy đủ để dân biết, dân làm, dân kiểm tra các
hoạt động của nhà nước.

nguyên tắc dân chủ gặp nhiều khó khăn và hạn chế.
C-KẾT LUẬN
Tóm lại việc áp dụng nguyên tắc dân chủ vào hoạt động xây dựng
pháp luật là vô cùng quan trọng để đảm bảo quyền tự do,phát huy vị
thế làm chủ của nhân dân trong thời đại mới bởi pháp luật chính là
công cụ quản lí trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống của họ. Đối với nhà
nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam,pháp luật không chỉ đơn
thuần thể hiện ý chí của nhà nước mà là ý chí của nhà nước của nhân
dân.Do chịu sự tác động của nhiều yếu tố khách quan khiến quá trình
áp dụng nguyên tắc dân chủ ở nước ta còn tồn tại nhiều bất cập, nhưng
7
đây sẽ là một nhiệm vụ quan trọng trong những năm sắp tới của không
chỉ các cấp chính quyền mà còn của nhân dân để có thể xây dựng một
Nhà nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong tương lai thật
sự dân chủ, thật sự là Nhà nước “ của dân, do dân và vì dân”.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Giáo trình Lí luận Nhà nước và pháp luật – NXB công an nhân dân
– Hà Nội 2010
2. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội – NXB Chính trị quốc
gia – Hà Nội 2008
3. Hiến pháp nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm
1992( thông qua tại kì họp thứ 11 khoá VIII của Quốc hội nước
Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày 15 tháng 4 năm 1992)
4. Luật bầu cử đại biểu Quốc hội (được Quốc hội nước Cộng hoà Xã
hội chủ nghĩa Việt Nam khoá IX kì họp thứ 11 thông qua ngày 15
tháng 4 năm 1997)
5. Dân chủ và pháp luật dân chủ -Nhà xuất bản tư pháp- 2006
8