Sự khác biệt giữa đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế Việt Nam với đối
tượng điều chỉnh của các ngành luật dân sự và công pháp quốc tế.
BÀI LÀM
Việt Nam là một trong những quốc gia có quan điểm về khái niệm Tư pháp quốc tế
với tư cách là một ngành luật có phạm vi điều chỉnh rộng, bao gồm: các quy phạm
pháp luật điều chỉnh các quan hệ dân sự được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm: quan
hệ dân sự, kinh tế, thương mại, hôn nhân gia đình, lao động có yếu tố nước ngoài
phát sinh giữa các thể nhân và pháp nhân. Vậy giữa đối tượng điều chỉnh của Tư
pháp quốc tế Việt Nam với đối tượng điều chỉnh của các ngành luật dân sự và công
pháp quốc tế có những điểm khác biệt như thế nào?
1. Định nghĩa đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế.
Đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế là những quan hệ dân sự (theo nghĩa
rộng) có yếu tố nước ngoài.
- Quan hệ dân sự (theo nghĩa rộng) là thuật ngữ pháp lý chỉ về những quan hệ
xảy ra trong các lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình, lao động, thương mại và
tố tụng dân sự. Những quan hệ này liên quan đến lợi ích tài sản và lợi ích nhân
thân, chủ yếu phát sinh giữa cá nhân, tổ chức, pháp nhân với nhau.
Điều 758 Bộ luật dân sự 2005 quy định:
“Quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài: Quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài là
quan hệ dân sự có ít nhất một trong các bên tham gia là cơ quan, tổ chức, cá
nhân nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc là các quan hệ dân
sự giữa các bên tham gia là công dân, tổ chức Việt Nam nhưng căn cứ để xác
lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ đó theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước
ngoài hoặc tài sản liên quan đến quan hệ đó ở nước ngoài”
Theo đó ta thấy:
Yếu tố nước ngoài ở đây là:
+ Có ít nhất chủ thể tham gia quan hệ này là nước ngoài. Chủ thể nước ngoài có thể
là người nước ngoài, pháp nhân nước ngoài, nhà nước nước ngoài (ví dụ một quan
hệ hôn nhân giữa công dân Việt Nam với công dân Pháp, chủ thể nước ngoài là
công dân Pháp).
+ Khách thể của quan hệ này liên quan đến tài sản, công việc ở nước ngoài (ví dụ:

hôn nhân và gia đình, lao động, kinh tế và tố tụng dân sự.
+ Các quan hệ dân sự do Tư pháp quốc tế điều chỉnh là quan hệ nhân thân và
quan hệ tài sản có yếu tố nước ngoài.
- Sự khác nhau giữa đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế và đối
tượng điều chỉnh của Công pháp quốc tế
Sự khác nhau giữa đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế và đối tượng điều
chỉnh của Công pháp quốc tế được biểu hiện ở tính chất các quan hệ xã hội
thuộc phạm vi điều chỉnh của chúng. Tư pháp quốc tế chỉ điều chỉnh các quan
hệ dân sự (theo nghĩa rộng) có yếu tố nước ngoài; Công pháp quốc tế chỉ điều
chỉnh các quan hệ chính trị và các quan hệ có liên quan đến chính trị được phát
sinh giữa các quốc gia và các chủ thể khác của Công pháp quốc tế.
Từ những phân tích trên đây, có thể khẳng định đối tượng điều chỉnh của tư
pháp quốc tế mang tính độc lập, riêng biệt so với đối tượng điều chỉnh của các
ngành luật khác. Đây là một tiêu chí (cùng với phương pháp điều chỉnh riêng
biệt) để có thể khẳng định Tư pháp quốc tế là một hệ thống pháp luật độc lập.
3