SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC KIỂM TRA TOÀN DIỆN
GIÁO VIÊN Ở TT GDTX BẮC HÀ”
NTH:Nguyễn Thị Yến
MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
1. Lý do khách quan:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định: Nếu tổ chức việc kiểm tra được chu đáo
thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười lần; Lãnh đạo mà không kiểm tra
thì coi như không lãnh đạo. Đó là điều mà bất cứ nhà quản lý, người lãnh đạo nào cũng
cần nắm vững. Kiểm tra sẽ giúp cho người lãnh đạo nắm được những thông tin chính xác
về thực trạng đơn vị mình, cũng như xác định các mức độ, giá trị, các yếu tố ảnh hưởng,
từ đó tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp điều chỉnh, uốn nắn có hiệu quả. Kiểm
tra còn có tác dụng đôn đốc, thúc đẩy, hỗ trợ và giúp đỡ các đối tượng kiểm tra làm tốt
hơn. Kiểm tra không chỉ là giai đoạn cuối của cùng trong quá trình hoạt động của hệ
thống hoặc khâu sau cùng của chu trình quản lý; kiểm tra không phải là hoạt động đan
xen mà là quá trình liên tục về thời gian và bao quát về không gian, kiểm tra là yếu tố
thường trực của nhà quản lý ở mọi nơi, mọi lúc.
Kiểm tra toàn diện giáo viên trong nhà trường có ý nghĩa cực kỳ to lớn. Nó giúp
người đứng đầu nhà trường nắm được trình độ, chất lượng công tác giảng dạy, giáo dục
của từng cán bộ, giáo viên; đánh giá đúng được thực trạng công tác của dạy học của nhà
trường từ đó có chiến lược, có kế hoạch phát triển trường lớp. Kiểm tra toàn diện giáo
viên còn giúp cho nhà quản lý có hình thức động viên, khen thưởng, sử dụng, đề bạt
những giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ, có năng lực công tác, giảng dạy; đồng thời góp
ý, phê bình, sửa chữa, uốn nắn kịp thời những giáo viên vi phạm, còn có sai sót, lệch lạc.
Tóm lại, kiểm tra toàn diện giáo viên là công việc không thể thiếu của người làm công tác
quản lý trong trường học.
2. Lý do chủ quan:
Ở góc độ cá nhân, bản thân trong năm học 2010-2011 được giao nhiệm vụ phụ
- Đảm bảo tính khoa học.
- Đảm bảo tính giáo dục và phát triển.
- Đảm bảo tính khách quan, công bằng.
- Đảm bảo tính hiệu quả.
- Đảm bảo tính công khai.
Các nguyên tắc trên có liên quan, bổ sung, hỗ trợ cho nhau. Tùy đối tượng, nội
dung và tình huống kiểm tra cụ thể mà người kiểm tra vận dụng các nguyên tắc hoặc phối
hợp tối ưu giữa chúng một cách linh hoạt và sáng tạo.
2. Nhiệm vụ kiểm tra toàn diện giáo viên:
Nhà quản lý có nhiệm vụ kiểm tra thường xuyên, định kỳ theo kế hoạch chặt chẽ.
Trong năm học kiểm tra toàn diện 1/3 giáo viên, còn tất cả giáo viên khác được kiểm tra
từng mặt hay chuyên đề. Cụ thể, người làm công tác quản lý cần thực hiện nhiệm vụ
kiểm tra với các nội dung sau:
- Nhiệm vụ kiểm tra: Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên được kiểm tra
đã quy định trong các văn bản đã quy phạm pháp luật và các hướng dẫn của các cấp quản
lý.
- Nhiệm vụ đánh giá: Xác định đúng mức độ đạt được trong việc thực hiện các
nhiệm vụ theo quy định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm
tra.
- Nhiệm vụ tư vấn: Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra
thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình.
-Nhiệm vụ thúc đẩy: Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến các kinh nghiệm
tốt, những định hướng mới hoàn thiện dần hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần
vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ và sự nghiệp phát triển giáo dục của đơn vị.
3. Nội dung kiểm tra toàn diện giáo viên:
- Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống.
- Kết quả công tác được giao.
4. Phương pháp kiểm tra toàn diện giáo viên:
Để thu thập được những thông tin tin cậy, khách quan về công tác kiểm tra toàn
diện giáo viên, nhà quản lý cần sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra. Nhưng lựa chọn
- Quyết định số 01/2007/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/01/2007 của Bộ Giáo dục và Đào
tạo về Ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của Trung tâm GDTX.
- Thông tư số 43/2006/TT-BGDĐT ngày 20/10/2006 của Bộ GD&ĐT về hướng
dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm
nhà giáo.
- Công văn số 3040/BGD&ĐT –TCCB ngày 17/4/2006 của Bộ GD&ĐT –
TCCB ngày 17/4/2006 của BGD&ĐT về việc hướng dẫn một số điều trong “Quy
chế đánh giá, xếp loại nhà giáo mầm non và nhà giáo công lập”
- Công văn số 1106/SGD&ĐT-TTr ngày 22/9/2010 của SGD&ĐT Lào Cai về
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ công tác Thanh tra năm học 2010-2011.
III. Cơ sở thực tiễn của đề tài:
Do yêu cầu của hoạt động giáo dục, dạy học trong trường học phức tạp, đa dạng;
mặt khác sản phẩm đào tạo là con người không được phép phế phẩm, do đó người làm
công tác quản lý trường học thường xuyên hay định kỳ phải kiểm tra toàn bộ hoạt động,
công việc và mối quan hệ trong nhà trường để phát hiện, theo dõi, kiểm soát, phòng ngừa
và đánh giá chính xác nhằm động viên, giúp đỡ uốn nắn, điều chỉnh kịp thời cho phù hợp
với mục tiêu, kế hoạch, quy chế… Trên cơ sở đó rút kinh nghiệm cải tiến cơ chế quản lý
và hoàn thiện chu trình quản lý mới phù hợp hơn, đảm bảo nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục, đào tạo của nhà trường.
B. Phân tích thực trạng chỉ đạo công tác kiểm tra toàn diện giáo viên ở
Trung tâm GDTX Bắc Hà:
I. Đặc điểm tình hình Trung tâm GDTX Bắc Hà:
Năm học 2010-2011, Trung tâm đã có các loại hình đào tạo sau:
- BTVH: Số lượng: Tổng số 09 lớp với số lượng đầu năm 275, trong đó có 03 lớp
BTTT= 43HV; 06 lớp BTTC = 232 HV.
- Đào tạo, bồi dưỡng ngoại ngữ, tin học :
+ Tin học: 4 lớp = 70 HV; Tiếng Anh 5 lớp với 168HV; Nghề phổ thông: 76HV;
Phối hợp văn hoá và dạy nghề: 82HV
+ Phối hợp với các cơ quan ban ngành trong huyện và tỉnh mở 01 lớp tiếng Mông =
28HV cho cán bộ công chức trong huyện Bắc Hà.
- Số giáo viên trẻ chiếm tỷ lệ cao (GV mới ra trường công tác được dưới 9 năm
84,6%). Đây là đội ngũ nhiệt tình, giàu tâm huyết, sôi nổi, năng nổ trong công việc, tiếp
cận với những cái mới nhanh, thành thạo vi tính, có trình độ ngoại ngữ… Chính nhờ đội
ngũ này mà phong trào văn hóa xã hội, văn nghệ, thể dục thể thao phát triển mạnh.
- Đa số giáo viên yên tâm công tác mặc dù trong môi trường không có được nhiều
điều kiện thuận lợi về đối tượng học viên để phát triển chiều sâu về chuyên môn.
* Điểm yếu:
- Số giáo viên trẻ vừa là điểm mạnh nhưng cũng là điểm yếu của Trung tâm. Đội
ngũ này có ít kinh nghiệm trong giảng dạy, kinh nghiệm công tác nên ảnh hưởng đến chất
lượng giảng dạy, giáo dục chưa cao. Điểm yếu này biểu hiện ở phương pháp giảng dạy
của một số giáo viên còn non yếu, chưa có được phương pháp dạy học linh hoạt phù hợp
đối tượng học viên, việc giáo dục đạo đức học viên còn khó khăn vì nhiều học viên cá
biệt, nhiều học viên lại lớn tuổi hơn thầy cô…
- Việc dành thời gian cho việc tự bồi dưỡng chuyên môn của một số giáo viên chưa
nhiều.
III. Kết quả kiểm tra toàn diện giáo viên trong 3 năm gần đây:
Năm học GV Giáo viên được kiểm tra Ghi chú
được
kiểm
tra
Tốt khá Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu
2007 -2008 05 02 01 01
2008 – 2009 05 01 02 01
2009 - 2010 05 03 02
Thực trạng công tác chỉ đạo kiểm tra toàn diện giáo viên ở Trung tâm GDTX Bắc Hà
năm học 2010-2011:
1. Công tác xây dựng kế hoạch kiểm tra toàn diện giáo viên: Đầu năm tôi trực tiếp
phụ trách và lập kế hoạch kiểm tra nội bộ trường học trong đó có nội dung kiểm tra toàn
diện giáo viên. Thông báo kế hoạch này tới tổ chuyên môn giúp giáo viên được kiểm tra
chủ động được thời gian, công việc.
- Dự giờ GV ít nhất 02tiết/GV ( có thể dự thêm nếu cần thiết). Dự giờ là quan sát,
xem xét hoạt động của giáo viên và học sinh trên lớp. Quá trình theo SKKN 2010 - 2011
Nguyễn Thị Yến - Phó GĐ TT GDTX Bắc Hà dõi, quan sát được cụ thể hóa qua nội dung
kiến thức truyền đạt, phương pháp giảng dạy, cách thức tổ chức giờ học, sử dụng phương
tiện dạy học và hiệu quả
đạt được.
- Kiểm tra hồ sơ GV: Sau khi ( hoặc đồng thời) với việc dự giờ, lực lượng kiểm tra
tiến hành kiểm tra hồ sơ chuyên môn của GV. Hồ sơ chuyên môn của GV được quy định
trong Quy chế hoạt động của Trung tâm GDTX bao gồm Sổ kế hoạch giảng dạy, Giáo án,
Sổ dự giờ, Sổ điểm cá nhân, Sổ giáo viên chủ nhiệm lớp, Sổ bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ.
- Kiểm tra chất lượng học viên: việc kiểm tra này nhằm xác định kết quả giảng dạy,
giáo dục học viên của GV. Kiểm tra chất lượng học viên được cụ thể hóa qua hai hình
thức: kiểm tra ngay sau tiết dạy và kết quả giảng dạy giáo dục học viên qua những lần
kiểm tra trước thể hiện trên sổ điểm, hồ sơ. Qua đó xem xét mức độ tiến bộ của học viên
để đánh giá chất lượng công tác của GV.
Ngoài ra lực lượng kiểm tra còn thực hiện các công việc khác như thu thập ý kiến
về GV qua hoạt động chuyên môn ở tổ, ở đồng nghiệp, các tổ chức đoàn thể…
Công việc kiểm tra được tiến hành tỉ mỉ, cẩn thận, chi tiết. Tuy nhiên, tôi thấy mình
chưa làm được những công việc sau:
- Việc sử dụng lực lượng cùng tham gia kiểm tra còn hạn chế do GV cùng môn ít,
số GV có kinh nghiệm trong công tác ít; việc nhận thức về việc kiểm tra của lực lượng
kiểm tra không đồng nhất, có người cẩn thận, tỉ mỉ, chặt chẽ, kỹ
càng nhưng cũng có người kiểm tra qua loa đại khái, chú trọng mặt này xem nhẹ
mặt kia…
3.2. Nhiệm vụ đánh giá:
- Phân tích định tính, định lượng các dữ kiện, các sự kiện quan sát được, các thông
tin thu được để xác định mức độ đạt được của GV.
- Đối chiếu với các tiêu chí để xếp loại.
- Thông báo với giáo viên về những nhận xét và kết quả đánh giá.
+ Đồ dùng dạy học, sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên.
- Phương pháp trao đổi:
+ Trao đổi trực tiếp với đối tượng giáo viên: Trao đổi góp ý về giờ dạy hồ
sơ, thực hiện chương trình, chất lựơng giảng dạy…
+ Trao đổi với các lực lượng giáo dục: Trao đổi với tổ chuyên môn, lãnh đạo đơn
vị, các tổ chức đoàn thể, với học viên, phụ huynh học viên…
4.2. Các hình thức kiểm tra:
- Kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất: được dùng để kiểm tra trong việc dự giờ của giáo
viên. Lãnh đạo Trung tâm chỉ đạo lực lượng kiểm tra dự một tiết có báo trước và một tiết
đột xuất. Tiết thứ nhất dự giờ có báo trước nhằm giúp chó giáo viên có sự chuẩn bị kỹ
càng. Tiết thứ hai dự đột xuất không báo trước giúp cho người kiểm tra đánh gia trình độ
tay nghề của giáo viên được khách quan, công bằng và chính xác hơn.
- Kiểm tra trực tiếp hoặc gián tiếp: Khi kiểm tra toàn diện giáo viên người kiểm tra
dùng hình thức kiểm tra trực tiếp giáo viên qua dự giờ, thăm lớp, hồ sơ, trao đổi trực tiếp
với giáo viên. Cũng có khi sử dụng hình thức kiểm tra gián tiếp SKKN 2010 - 2011
Nguyễn Thị Yến - Phó GĐ TT GDTX Bắc Hà giáo viên qua trao đổi với các lực lượng
giáo dục trong và ngoài nhà trường, qua tham dự các hoạt động giáo dục cụ thể.
- Kiểm tra bằng hình thức chọn đối tượng kiểm tra: Trong một năm học lãnh đạo
Trung tâm chọn 1/3GV trên tổng số để kiểm tra, như vậy số giáo viên được luân phiên cứ
ít nhất khoảng 3 năm được kiểm tra 1 lần. Đó là nói chung, trên thực tế những giáo viên
có phẩm chất chính trị đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng thì không nhất
thiết kiểm tra toàn diện 3 năm/lần. Còn những giáo viênchưa nghiêm túc, chưa có tinh
thần tự giác cao hoặc còn nhiều hạn chế thì được kiểm tra nhiều hơn, có thể 2 năm/lần
hoặc 1 năm/lần để đưa những giáo viên này vào nề nếp mới, từng bước phấn đấu rèn
luyện nâng cao trình độ tay nghề.
5. Việc hướng dẫn, động viên, giúp đỡ hoạt động kiểm tra: Trong năm học 2010-
2011 Trung tâm đã thực hiện việc này như sau: Cung cấp đầy đủ các loại giấy tờ, biên
bản, hồ sơ cho lực lượng kiểm tra làm việc. Điều này giúp cho thống nhất, đồng bộ trong
việc hoàn tất hồ sơ báo cáo.
6. Tổng kết, điều chỉnh công tác kiểm tra toàn diện giáo viên: Lãnh đạo Trung tâm
thể, khoa học. Kế hoạch cần ghi rõ thời gian, công việc tiến hành, kiểm tra ai và ai kiểm
tra. Kế hoạch năm, kế hoạch học kỳ có thể chỉ ghi đầu việc, người kiểm tra, đối tượng
kiểm tra nhưng kế hoạch tháng, tuần phải rõ công việc, thời gian để cán bộ giáo viên nắm
vững, chủ động thực hiện thống nhất, đồng bộ.
3. Xây dựng lực lượng kiểm tra:
- Giám đốc Trung tâm xây dựng lực lượng kiểm tra đủ mạnh về số lượng và chất
lượng, bao gồm lãnh đạo Trung tâm; tổ trưởng, tổ phó chuyên môn và một số giáo viên
có phẩm chất chính trị đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn vững vàng, có uy tín cao và
có kinh nghiệm kiểm tra.
- Lực lượng kiểm tra phải được tập huấn, được đào tạo thông qua các lớp bồi
dưỡng. Giám đốc Trung tâm cần tạo điều kiện để lực lượng kiểm tra tham quan học tập ở
các trường bạn hoặc tham gia các đoàn thanh kiểm tra của Sở.
- Có sự phân công rõ ràng trong lực lượng kiểm tra, phải có cơ chế kiểm tra và
phân cấp kiểm tra cụ thể.
4. Chỉ đạo công tác kiểm tra toàn diện giáo viên:
Giám đốc Trung tâm cần quán triệt tới lực lượng kiểm tra bốn nhiệm vụ: Kiểm tra,
đánh giá, tư vấn, thúc đẩy, mọi ý kiến trao đổi đều phải hướng tới 4
nhiệm vụ này. Đồng thời phổ biến 4 nhiệm vụ trên tới toàn thể hội đồng giáo dục.
Có như vậy khi tiến hành công tác kiểm tra toàn diện giáo viên thì lực lượng kiểm
tra mới làm tốt và giáo viên được kiểm tra mới thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.
5. Việc hướng dẫn, động viên, giúp đỡ hoạt động kiểm tra:
- Cần phải có kế hoạch kiểm tra toàn diện giáo viên hàng năm, từng học kỳ, hàng
tháng đầy đủ, cụ thể, chi tiết.
- Đầu mỗi năm học và thường xuyên trong năm học, thông qua các cuộc họp và các
phương tiện thông báo, Giám đốc phổ biến, tuyên truyền cho CBGV
những nội dung, phương pháp, hình thức cụ thể của kiểm tra toàn diện giáo viên.
Làm sao cho mọi người cùng nắm vững mọi yêu cầu trên để khi kiểm tra tránh tình
trạng không thống nhất, đồng bộ.
SKKN 2010 - 2011 Nguyễn Thị Yến - Phó GĐ TT GDTX Bắc Hà
- Luôn luôn theo sát lực lượng kiểm tra để hướng dẫn, nhắc nhở, động viên, giúp
Trong công tác chỉ đạo việc kiểm tra toàn diện giáo viên ở Trung tâm GDTX Bắc
Hà, năm học 2010-2011 nhìn chung được tiến hành khá đầy đủ tiến trình công việc và đạt
được hiệu quả nhất định. Chất lượng giáo viên qua kiểm tra toàn diện được xếp loại khá
tốt tăng lên (năm học 2010-2011 số GV được kiểm tra toàn diện là 07 trong đó được xếp
loại tốt: 02, khá: 05; đạt). Tác dụng của việc kiểm tra toàn diện giáo viên đối với tập thể
sư phạm ngày một thiết thực. Bên SKKN 2010 - 2011 Nguyễn Thị Yến - Phó GĐ TT
GDTX Bắc Hà cạnh đó vẫn còn có một số công việc chưa thực hiên đầy đủ, chưa thực sự
chặt chẽ, nghiêm túc, khoa học. Đó là việc lập kế hoạch chưa được cụ thể; việc phân cấp
trong kiểm tra chưa sát sao, rõ ràng dẫn đến chưa đồng bộ trong đánh giá xếp loại giáo
viên; chưa phát huy hiệu quả của công tác kiểm tra toàn diện giáo viên qua nhiệm vụ tư
vấn, thúc đẩy; việc hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và công tác tổng kết, điều chỉnh chưa
đồng bộ, chưa thật sự có tác dụng đầy đủ, tích cực.
Từ việc phân tích thực trạng Giám đốc Trung tâm GDTX Bắc Hà chỉ đạo công tác
kiểm tra toàn diện giáo viên trong năm học 2010-2011, có những bài học kinh nghiệm
được rút ra như sau:
1. Giám đốc Trung tâm cùng toàn thể cán bộ giáo viên trong Trung tâm phải xác
định công tác kiểm tra toàn diện giáo viên có vai trò vô cùng to lớn trong hoạt động kiểm
tra nội bộ trường học, nó được diễn ra thường xuyên, liên tục trong nhà trường.
2. Muốn thực hiện được tốt, có chất lượng công tác kiểm tra toàn diện giáo viên cần
phải được tiến hành một cách bài bản, khoa học theo đúng quy trình hướng dẫn.
3. Phải xây dựng được lực lượngkiểm tra hùng hậu, đủ về số lượng, mạnh về
chất lượng. Đây là nhân tố quyết định thành công của công tác kiểm tra toàn diện
giáo viên.
4. Phải xây dựng được những tiêu chí kiểm tra cụ thể, khoa học đúng với các văn
bản quy định hiện hành và điều kiện giáo dục thực tế của đơn vị.
5. Có sự phân cấp rõ ràng, chặt chẽ trong kiểm tra. Giám đốc vừa là người tổ
chức, chỉ đạo chung vừa là người trực tiếp kiểm tra toàn diện giáo viên. Có như
vậy công việc mới sâu sát, đồng bộ và có chất lượng.
6. Phải lôi cuốn mọi người vào hoạt động kiểm tra toàn diện giáo viên. Tuy chỉ
kiểm tra một số giáo viên nhưng phải phát huy được tác dụng trong toàn thể hội đồng.