SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp chỉ đạo công tác tổ chức bồi dưỡng HS giỏi ở trường tiểu
học
Phần thứ nhất
ĐẶT VẤN ĐỀ
Lịch sử Việt Nam, từ xa xưa, Ông cha ta đã ghi công nhiều người tài năng và coi
việc đào tạo nhân tài là quốc sách của nhà nước. Đào tạo, bồi dưỡng nhân tài là nhiệm vụ
cao cả của toàn xã hội, song trách nhiệm trực tiếp là của những người làm công tác giáo
dục. Bởi vậy, Bộ giáo dục và đào tạo chỉ rõ: “…trường tiểu học và mỗi giáo viên tiểu học
đều có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi”.
Bồi dưỡng học sinh giỏi không phải là vấn đề của riêng nước ta mà là vấn đề đang
được quan tâm ở mọi quốc gia trên thế giới trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực con
người, phát triển các mục tiêu kinh tế- xã hội. Vì vậy bồi dưỡng học sinh giỏi là rất cần
thiết, giúp cho học sinh phát triển trí tuệ, nâng cao năng lực tư duy, hình thành kỹ năng để
phát triển toàn diện và đưa đất nước ngày càng phát triển giàu mạnh.
Tiểu học là bậc học nền tảng, bồi dưỡng học sinh giỏi ở tiểu học là nền móng cho
chiến lược đào tạo người tài của đất nước. Phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học
là việc làm cần thiết và có ý nghĩa.
Việc giáo dục học sinh hằng ngày trên lớp có chất lượng chính là tạo một nền móng
vững chắc cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài.
Việc tổ chức thi chọn học sinh giỏi và bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm động viên
khích lệ học sinh và giáo viên dạy giỏi, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất
lượng dạy và học, chất lượng của việc quản lý chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục, đồng
thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào
tạo nhân tài cho đất nước.
Quản lí trường tiểu học thực chất là quản lý quá trình dạy học, trong quá trình dạy
học thì việc chú ý tới sự phát triển về chất lượng của từng học sinh luôn là yêu cầu cơ bản.
Bởi vậy việc bồi dưỡng học sinh giỏi bao giờ cũng là nhiệm vụ quan trọng của mỗi giáo
viên và cán bộ quản lý.
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
1

Dựa vào nội dung chức năng tổ chức trong quản lý giáo dục thì nội dung tổ chức bồi
dưỡng học giỏi gồm các nội dung sau:
- Xác định cấu trúc tổ chức hợp lý của đối tượng quản lý đó là giáo viên giỏi và học
sinh giỏi.
- Xây dựng cấu trúc tổ chức hợp lý của chủ thể quản lý: Từ hiệu trưởng, phó hiệu
trưởng, đến các tổ chuyên môn.
- Tạo ra một mạng lưới các quan hệ tổ chức giữa những người trong hệ quản lý và
hệ được quản lý là mạng lưới từ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, các tổ chuyên môn đến giáo
viên đứng lớp, giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.
- Tuyển lựa, sắp xếp, bồi dưỡng giáo viên, giáo viên dạy đội tuyển.
- Tổ chức bồi dưỡng một cách khoa học nhằm nâng cao hiệu quả học sinh giỏi.
II. CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI:
Các hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi rất đa dạng phong phú song theo thực tế nhà
trường, chúng tôi đã chỉ đạo công tác này bằng cách phân loại áp dụng dưới 3 hình thức:
Bồi dưỡng theo nhóm, bồi dưỡng trong lớp học sinh bình thường và hình thức bồi dưỡng
đặc biệt.
1. Bồi dưỡng theo nhóm:
Phân loại sắp xếp học sinh theo các nhóm đặc biệt có sự tương đồng về năng lực,
thành tích, năng khiếu, hứng thú hoặc động cơ. Các nhóm học sinh này có sinh hoạt mỗi
tuần một hoặc hai buổi.
- Ưu điểm:
Hình thức bồi dưỡng này giảm bớt sự khác biệt giữa các cá nhân trong nhóm, cho
phép dễ áp dụng thử nghiệm các nội dung học ở mức độ cao hơn. Học sinh được phát huy
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
3
được hết khả năng nhận thức của mình. Tạo nhiều cơ hội để kích thích học sinh trao đổi
những năng lực, thành tích, hứng thú và phán đoán.
Thuận lợi trong việc tìm giáo viên phụ trách.
- Nhược điểm:
Nếu không quản lý tốt học sinh dễ rơi vào tình trạng học quá sức, học lệch. Xu

NHÀ TRƯỜNG:
Nhà trường đã vinh dự được Bộ giáo dục và Đào tạo công nhận trường đạt chuẩn
Quốc gia mức độ 1. Đời sống kinh tế của nhân dân tương đối ổn định, chủ yếu sống bằng
nghề trồng trọt, chăn nuôi, đặc biệt là thu nhập chính từ cây cà phê. Chính vì vậy sự quan
tâm của phụ huynh đối với sự nghiệp giáo dục của nhà trường nói chung và đối với việc
học hành của con em nói riêng khá chu đáo.
Những thuận lợi đó đã thúc đẩy rất nhiều tới hoạt động giáo dục của nhà trường.
Tập thể cán bộ giáo viên toàn trường luôn nỗ lực thi đua “Dạy tốt-Học tốt”, phấn đấu tạo
môi trường giáo dục tốt nhất, nhiều năm liền có học sinh giỏi cấp huyện, cấp Tỉnh.
Có được thành quả đó là nhờ vào sự miệt mài phấn đấu không ngừng của đội ngũ
giáo viên trong trường, sự quan tâm chỉ đạo giúp đỡ sát sao của Phòng giáo dục, của cấp
trên.
Trăn trở, suy nghĩ cho vấn đề nâng cao chất lượng học sinh giỏi, đầu tư cho việc
phát triển chất lượng mũi nhọn nhằm củng cố chất lượng giáo dục cho tiêu chí trường
chuẩn mức độ 1 và từng bước xây dựng trường chuẩn mức độ 2 của nhà trường. Chúng tôi
đặc biệt chú trọng đến việc chỉ đạo công tác tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi. Xác định chỉ
có phát triển học sinh giỏi trên cơ sở nền tảng của chất lượng đại trà vững chắc với đội ngũ
giáo viên dạy giỏi, tâm huyết và đội tuyển học sinh giỏi ở các lĩnh vực giáo dục thì chất
lượng giáo dục của nhà trường mới ngày càng được nâng cao, đạt chất lượng giáo dục theo
quy định của Bộ giáo dục.
Trong công tác này chúng tôi đã tìm hiểu và phát huy tối đa những thuận lợi chủ
quan, khách quan để nâng cao chất lượng học sinh giỏi của nhà trường. Chúng tôi đã phấn
đấu tạo môi trường giáo dục tốt nhất cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Việc lập kế hoạch phát hiện, bồi dưỡng HS giỏi ngay từ đầu mỗi năm học là việc
làm cần thiết của nhà trường. Trường tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi từ lớp 1, chỉ đạo
từng giáo viên đưa vào kế hoạch giảng dạy và phụ trách lớp, công tác bồi dưỡng học sinh
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
5
giỏi đã trở thành công việc thường xuyên ở tất cả các lớp và cũng là trách nhiệm của mỗi
giáo viên đứng lớp.

6
khái niệm: Năng lực, tài năng, năng khiếu, thông minh, thiên tài đồng thời phải có hiểu
biết về cơ sở khoa học của các giai đoạn phát triển của một tài năng. Mặt khác phải hiểu
một cách sâu sắc các tiêu chuẩn của năng khiếu tài năng Bên cạnh đó phải hiểu tâm lý
của học sinh giỏi, học sinh năng khiếu. Từ đó nhận thức được vị trí của học sinh giỏi. Giúp
phụ huynh có phương pháp nuôi dạy khoa học, định hướng cho học sinh giỏi có sự phát
triển tự nhiên toàn diện, cân bằng về tình cảm và nhận thức.
Nhà trường cũng như cha mẹ học sinh chủ động tìm hiểu, tiếp thu đúng về chính
sách nhân tài của Đảng ta, tạo ra sự ủng hộ hợp tác hoá tích cực của cha mẹ học đối với
nhà trường trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi.
Đưa các nội dung, biện pháp và các hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi cũng như
nâng cao về kiến thức về trình độ để bồi dưỡng học sinh vào các buổi sinh hoạt tổ chuyên
môn. Kết hợp với cha mẹ học sinh tạo được sự hỗ trợ trong giáo dục và giảng dạy.
Động viên, khích lệ kịp thời những giáo viên, học sinh có sự cố gắng cũng như có
thành tích trong học tập, rèn luyện.
2. Xây dựng kế hoạch phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi
Đây là một việc làm hết sức cần thiết góp phần quyết định sự thành công của công
tác bồi dưỡng học sinh giỏi. Kế hoạch phải được rõ ràng chi tiết ngay từ đầu năm học và
chỉ đạo từng giáo viên đưa vào kế hoạch công tác giảng dạy và phụ trách lớp. Trong kế
hoạch phải thể hiện rõ: Thời gian tuyển chọn; hình thức tuyển chọn ; địa điểm tuyển chọn,
nội dung tuyển chọn, số lượng học sinh vào đội tuyển, ai sẽ thực hiện việc tuyển chọn, hỗ
trợ học sinh giỏi có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng kế hoạch chuyển giao học sinh giỏi
giữa các lớp…
Việc xây dựng kế hoạch tốt giúp cho các hoạt động có hướng đi đúng đắn đạt được
hiệu quả mong muốn và định hướng được triển vọng phát hiện tuyển chọn và bồi dưỡng
học sinh giỏi trong tương lai. Đồng thời kế hoạch hoá mang tính pháp chế yêu cầu mọi
giáo viên phải thực thi nhiệm vụ.
3. Tổ chức phát hiện tuyển chọn học sinh giỏi.
Trên cơ sở kế hoạch xây dựng như trên thì bước tiếp theo đó là việc tổ chức phát
hiện tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi ở các khối lớp từ lớp 1 đến lớp 5. Đây là một bước

+ Sau khi thành lập được đội tuyển của khối, tiến hành bồi dưỡng trong thời gian
ngắn để chuẩn bị cho các em dự thi vòng 2 ở trường tổ chức.
- Bước 3: Tổ chức thi chọn để thành lập đội tuyển học sinh giỏi của trường.
+ Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn ra đề kiểm tra.
+ Tổ chức thi và tuyển chọn đội tuyển.
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
8
Hình thức ra đề, tổ chức thi và tuyển chọn tiến hành tương tự như bước 2 nhưng ở
bước này cần chọn những giáo viên có năng lực chuyên môn tốt nhất để việc tuyển chọn
có sự chính xác và khách quan. Những giáo viên này chính là những người chính thức bồi
dưỡng các em trong đội tuyển sau khi đã được tuyển chọn.
Việc phát hiện và thi tuyển chọn học sinh giỏi tiến hành hàng năm sẽ nhằm củng cố,
bổ sung số học sinh trong đội tuyển hoặc loại những học sinh có những biểu hiện hạn chế
về năng lực.
Một căn cứ nữa để phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi là dư luận cộng đồng gia
đình của học sinh, căn cứ này dựa vào sự “di truyền” gen thông minh của cha mẹ, dân tộc,
phần lớn những em học sinh giỏi được thừa hưởng gen từ gia đình luôn thể hiện mình
trước tập thể song cũng có em rụt rè nhút nhát không bộc lộ khả năng của mình. Với
những em này giáo viên cần giúp đỡ để các em sớm hoà đồng trong tập thể, nhanh chóng
bộc lộ năng lực cao của bản thân.
4. Tổ chức tuyển chọn và phân công giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi.
Phân công giáo viên là khâu quan trọng, bởi có sử dụng hợp lý đúng người đúng
việc thì mới phát huy được tài năng và hiệu suất công tác. Để làm tốt khâu này, chúng tôi
đã dựa vào các tiêu chí sau để chọn giáo viên dạy đội tuyển học sinh giỏi:
- Giáo viên có trình độ, kiến thức chuyên môn nghiệp vụ vững vàng.
- Giáo viên có lòng nhiệt tình, say mê, có ý thức chấp hành quy chế chuyên môn tốt.
- Giáo viên có kỹ năng thiết kế nội dung dạy học - giáo dục, có kỹ năng tự học tự
bồi dưỡng.
- Giáo viên có sức khoẻ, tự tin, có kinh nghiệm, có tính sáng tạo, có năng lực giao
tiếp, năng lực hiểu học sinh.

Làm như vậy sẽ giúp việc dạy học có hệ thống và đi sâu các mảng kiến thức.
Ví dụ: Môn Toán lớp 4 - 5 đi sâu các chuyên đề sau:
- Chuyên đề 1: Số tự nhiên
- Chuyên đề 2: Cấu tạo thập phân của số
- Chuyên đề 3: Các dạng toán điển hình
- Chuyên đề 4: Giải toán bằng phương pháp sơ đồ đoạn thẳng
- Chuyên đề 5: Các bài toán về tính diện tích các hình
- Chuyên đề 6: Cắt ghép hình.
- Chuyên đề 7: Dãy số.
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
10
Với từng chuyên đề trên giáo viên chọn lọc, hệ thống từ nhiều tài liệu khác nhau
thành tài liệu riêng của mình để giảng dạy. Sau đó tổ chức cho các em tự luyện trên mạng
Internet, có sự theo dõi, giúp đỡ, kiểm tra và lưu kết quả bài làm của HS để giáo viên trực
tiếp giảng dạy, điều chỉnh, nâng cao hiệu quả quá trình bồi dưỡng. Làm tốt việc này đòi
hỏi giáo viên phải đầu tư thời gian, trí tuệ và sự nỗ lực của bản thân. Hiệu trưởng, phó hiệu
trưởng phải là người chỉ đạo, tư vấn tốt cho giáo viên.
6.Tổ chức hoạt động dạy học đội tuyển học sinh giỏi:
Trên cơ sở xây dựng được nội dung như trên, để tiến hành tổ chức hoạt động dạy
học được tốt hơn phải thống nhất được phương pháp giảng dạy, bởi phương pháp dạy học
của giáo viên quy định trình độ lĩnh hội của học sinh. Do vậy phải triệt để vận dụng các
phương pháp tích cực để học sinh được độc lập suy nghĩ, phát huy tính sáng tạo, năng lực
giải quyết vấn đề. Cụ thể xây dựng tiến trình một giờ dạy bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:
- Bước 1: Cho học sinh thông báo kết quả bài tập được giao làm ở nhà trong giờ học
trước. Giáo viên nhận xét và sửa chữa.
- Bước 2: GV đưa ra những bài toán (bài văn) để HS giải quyết. Học sinh đọc kỹ đề
bài.
- Bước 3: Hướng dẫn HS phân tích, tìm hiểu đề bài, nêu cách làm tổng quát, HS tự
làm bài.
- Bước 4: Học sinh nêu kết quả kết hợp giải thích cách làm. Giáo viên cùng học sinh

biện pháp rèn luyện học sinh.
- Tổ chức các đợt kiểm tra để đánh giá kết quả học tập của học sinh giỏi trên cơ sở
đó điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy.
9. Tổ chức thi đua, khen thưởng về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Công tác thi đua, khen thưởng là động lực thúc đẩy chất lượng dạy và học. Vì một
trong những nhu cầu cần thiết của con người là sự thể hiện bản thân và coi trọng danh dự
đồng thời cũng là sự phấn đấu vươn lên của mỗi người. Do vậy để thúc đẩy được phong
trào thi đua thầy dạy giỏi, trò học tốt thì công tác thi đua khen thưởng phải hết sức khách
quan, công tâm và đầy trách nhiệm, làm sao khen thưởng đúng người có công.
Cần đề cao uy tín của những giáo viên có học sinh giỏi, là một trong những tiêu
chuẩn để đánh giá xếp loại giáo viên hàng năm, có ưu tiên đãi ngộ phù hợp.
Có sổ vàng truyền thống để ghi tên những học sinh đạt thành tích, sổ vàng truyền
thống được lưu giữ hàng năm. Tổ chức lễ tuyên dương, khen thưởng phải thật sự trang
trọng.
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
12
Công tác thi đua khen thưởng có tác dụng lớn đối với các hoạt động của nhà trường,
vì vậy mỗi cán bộ giáo viên cần có nhận thức đúng đắn và thực hiện một cách nghiêm túc.
PHẦN THỨ BA
KẾT LUẬN
I. HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN:
Từ năm học 2001 - 2002 đến nay, với quyết tâm phấn đấu đạt chỉ tiêu về chất lượng
học sinh giỏi các cấp, chúng tôi đã tiến hành thực hiện các biện pháp tổ chức bồi dưỡng
một cách cụ thể ngay từ đầu các năm học. Kết quả cho thấy chất lượng HS giỏi năm sau
luôn cao hơn năm trước. Sự kiên trì và cố gắng đã không uổng công của thầy và trò nhà
trường, cụ thể:
- Năm học 2001 - 2002 : +HS giỏi cấp huyện: 9 em
+ HS giỏi cấp tỉnh : 1 em.
- Năm học 2004 - 2005 : + HS giỏi cấp huyện : 13 học sinh
+ HS giỏi cấp tỉnh : 9 học sinh.

+ Đội tuyển học sinh giỏi thể dục thể thao được công nhận 4 em cấp huyện (Cờ
vua), đang tham gia thi cấp Tỉnh (1 em).
* Năm học 2012-2013:
+ Đội tuyển học sinh giỏi Toán qua Internet (Lớp 1-5) đạt cấp trường 92 em, đạt
cấp Huyện: 39 em, cấp Tỉnh: 1 em.
+ Đội tuyển học sinh giỏi Tiếng Anh qua Internet (Lớp 3-5) đạt cấp trường 42 em,
đạt cấp Huyện: 35 em, cấp Tỉnh: 2 em, cấp Quốc gia: 1 em.
+ Đội tuyển học sinh giỏi thể dục thể thao được công nhận 10 em cấp huyện (Cờ
vua, điền kinh).
+ Đội tuyển học sinh thi viết chữ đẹp đạt cấp trường 171 em, đạt cấp Huyện: 6 em,
cấp Tỉnh: 3 em.
Với kết quả trên chưa nói lên điều gì lớn lao song đó cũng là sự ghi nhận thành công
ban đầu của nhà trường. Đó cũng là sự khích lệ, thôi thúc thầy trò của nhà trường có được
niềm tin vào việc xây dựng kế hoạch giáo dục giảng dạy trong đó có kế hoạch bồi dưỡng
học sinh giỏi để dần nâng cao chất lượng giáo dục, phấn đấu Trường đạt chuẩn Quốc gia
mức độ 2.
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
14
II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Giáo dục tiểu học chính là hình thành ở học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát
triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, là nền tảng cho bậc học
tiếp theo. Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi tiểu học một cách có hiệu quả là chuẩn bị cho
học sinh hành trang, kiến thức vững chắc ban đầu và tâm thế tiếp tục học giỏi ở cấp học
trung học cơ sở. Vì thế ở cấp tiểu học việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là vấn đề
rất quan trọng. Đây là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, đặc biệt là nhiệm vụ của cán bộ
giáo viên trong nhà trường. Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi phải được làm thường xuyên
liên tục. Nâng cao chất lượng học sinh giỏi phải song song với chất lượng giáo dục đại trà.
Hệ thống các biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi trong sáng kiến là sự đúc
kết kinh nghiệm về hướng dẫn chỉ đạo công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của bản thân tôi
trong nhiều năm qua. Kết quả cho thấy việc vận dụng các biện pháp đó đã đem lại chất

dưỡng Học sinh giỏi tiểu học. Rất mong nhận được sự chia sẻ, góp ý, trao đổi kinh nghiệm
của các đồng nghiệp để chất lượng giáo dục, đặc biệt là chất lượng học sinh giỏi ngày càng
cao hơn. Xin chân thành cảm ơn!
, ngày 06 tháng 3 năm 2013
Người viết
Ngày 06 tháng 03 năm 2013
16
MỤC LỤC
STT NỘI DUNG TRANG
1 Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
2
Phần 2: GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG
HỌC SINH GIỎI
I/ Nội dung tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi
II/ Các hình thức tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi.
III/ Tình hình thực tế về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
của nhà trường.
IV/ Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi dưỡng học sinh
giỏi ở trường tiểu học
3
3
3
4
6
3
Phần 3: KẾT LUẬN
I/ Hiệu quả của sáng kiến
II/ Bài học kinh nghiệm
Phần 4: Hình ảnh minh họa thi Học sinh giỏi các cấp
13